CRI Türk Dış Haberler Servisi

Çin ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında yaşanan gerilim hattı kritik bir değişiklik ile yeni bir sürece mi giriyor?

Çin’in Washington’da en uzun süre görev yapan Büyükelçisi Cui Tiankai haziran ayında 8 yılın ardından görevinden ayrıldığını duyurdu. Washington’a atanan yeni büyükelçi ise dikkat çekici bir isim olan Qin Gang.

Deneyimli diplomat Qin Gang, Dışişleri Bakanlığı’nda üstlendiği kritik görevler ve Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in birçok yurt dışı gezisine eşlik etmesi ile ön plana çıkıyordu. Çin medyasında Qin için, “Çin’in yeni ABD büyükelçisi, ikili ilişkileri doğru yola geri getirme ve Çin-ABD ilişkilerinde karşılıklı saygı, eşit muamele, kazan-kazan iş birliği ve barış içinde bir arada yaşamayı gerçeğe dönüştürme sözü verdi.” ifadelerine yer verildi.

Qin Gang (55), Washington’a doğru yola çıkmadan önce gazetecilere açıklamada bulundu.

Global Times gazetesi, Çin’in ilişkileri istikrarlı ve sağlıklı bir yöne doğru sürüklemek istediğinin altını çiziyor. Qin görevine başlamadan önce yaptığı bir açıklamada, “50 yıl önce Çin’e gizli bir ziyarette bulunan ve Çin-ABD ilişkilerinin normalleşmesinin kapısını açan Henry Kissinger örneğini vererek, “Soğuk Savaş dönemiydi. O zaman, iki ülke arasında neredeyse hiçbir temas yoktu. Dr. Kissinger üçüncü bir ülke aracılığıyla Çin’e gizlice seyahat etti. Elli yıl sonra, Çin’in ABD’deki 11’inci büyükelçisi olarak serbestçe ABD’ye seyahat gerçekleştirebiliyorum. Zaman geçtikçe dünya nasıl da değişti! Çin-ABD ilişkilerinin zaten açık olan kapısının kapatılamayacağına inanıyorum. Dünyanın gidişatı, çağımızın gereksinimleri ve iradesi budur. Çin-ABD ilişkilerinin temelini ve halkımızın ortak çıkarlarını korumak, Çin-ABD ilişkilerini yeniden rayına oturtmak için çaba sarf etmek için onlarla yakın bir şekilde çalışmayı dört gözle bekliyorum.” dedi.

“EN UYGUN KİŞİ”

Qin, sekiz yıl boyunca etkileyici ve olağanüstü bir performansla görev yapan Cui Tiankai’nin yerini alacak. Çinli uzmanlar, zorlu iş için deneyimli ancak genç bir diplomatın atanmasının, ABD ile ilişkilerin karmaşık olması nedeniyle Çin’in doldurulacak pozisyona verdiğini önemi gösterdiğini söylüyor. 55 yaşındaki Qin, 1988’de Çin Dışişleri Bakanlığı’na katılmasından bu yana bir dizi önemli rol üstlendi. 2018’den günümüze kadar Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak görev yaptı. Daha önce Birleşik Krallık’taki Çin Büyükelçiliği Enformasyon ve Protokol Departmanı’nda görev yaptı. Son yıllarda Cumhurbaşkanı Xi Jinping’e birçok yurtdışı gezisinde eşlik etti.

Çin Sosyal Bilimler Akademisi’nde ABD çalışmaları üzerine araştırma görevlisi olan Lü Xiang, Global Times’a verdiği demeçte, dünyanın en önemli ilişkisine öncülük etmenin asla kolay bir  iş olmadığını ve son zamanlarda daha zorlu olduğunu kaydetti.

Shanghai Fudan Üniversitesi Amerikan Araştırmaları Merkezi müdürü Wu Xinbo ise, hem Qin’in hem de Cui’nin ulusal çıkarları koruma konusundaki tutumunun tutarlı olduğuna inandığının altını çizdi.

Global Times’a göre, Qin, Cui’nin yerini alacak en uygun kişi. Yeni büyükelçinin deneyimli, kıdemli ve ayrıca ağır baskı altında çalışabilme becerisine sahip olması gerektiği vurgulanıyor. Konu hakkında konuşan Lü Xiang, “Daha da önemlisi, Qin, birçok diplomatik olayda ve dış ziyaretlerde Xi’ye eşlik etti, bu nedenle karar verme seviyesine yakın ve Çin-ABD ilişkilerini daha yüksek ve geniş bir perspektiften görebiliyor.” diye konuştu.

DÜRÜSTLÜĞÜ İLE ÖN PLANDA

2005’ten 2010’a kadar Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü olan Qin, sert diplomatik tarzı ve esprili yorumlarıyla tanınıyor. Şubat ayında Qin, Çin-CEEC Zirvesi’ndeki bir basın toplantısında Çin’in “savaşçı kurt diplomasisi” yürüttüğü yönündeki suçlamalara yanıt vererek, herhangi bir kanıt olmadan vicdansızca Çin’i karalayan bazı ülke ve kişilerin “kötü kurtlardan” başka bir şey olmadığını söylemişti.