China Daily / Zhang Yongpan

Tibet antik zamanlardan bu yana Çin’in ayrılmaz bir parçasıydı. Ama Tibet’in Çin Komünist Partisi (ÇKP) tarafından 1951’de barışçı bir şekilde kurtarılmasından önce yerel halkın çoğu zaruret içinde yaşıyordu.

1951’den önceki tarihsel değerlendirmelerin büyük kısmı Tibet’teki kamu sağlığı ve hijyen koşullarının korkunç durumunu yansıtır. Örneğin, dilenciler ve başıboş köpekler sokaklarda dolaşıyordu ve Tibet’in başkenti Lhasa’da bile lağım suları ve atıklar her yerde görülüyordu. Japon rahip Ekai Kawaguchi, Lhasa’yı 1901’de ziyaret ettiğinde kentin yoksulluğundan şok olmuştu.

Tibet’in barışçı kurtuluşundan sonra, merkezi hükümet modern hastaneler ve sağlık kurumları açtı, kaynak yönetimini çok büyük ölçüde geliştirdi ve yerel halkın gelirlerini artırmak için önlemler aldı. Otoritelerin yıllar boyu çabaları sayesinde Tibet’in hem kırsal hem kentsel bölgelerinde giderek ekolojik bir uygarlık gelişti. Örneğin, merkezi yetkililer 2006’da çalışmaya başlayan Qinghai-Tibet demir yolunun hassas çevreye, özellikle Qinghai-Tibet Yaylası’nın çayırlarına zarar vermemesi için özel önlemler aldı. Aslında bu önlemler tren yolunun inşası sırasında bazı bölgelerde ekolojik çevrenin iyileşmesine yardımcı oldu.

Son yıllarda Tibet’in ekolojik çevresini daha iyi korumak için bazı yasalar yürürlüğe girdi. Hava yolu, otoban, enerji hatları ve hidroelektrik santralları gibi büyük altyapı tesisleri, bilimsel planlama ve uygun koruma önlemleri sayesinde bölgenin çevresini etkilemedi aksine, yerel halk bu projelerden finansal olarak fayda gördü ve sağlıklı bir ekolojik koruma sistemi kurmak için temiz enerji kullanmaya başladı. Bazı ormanlık alanlarda yerel yetkililer, bölgede yaşayanların ev yapmak için ağaç kesmeye son vermesi için çevre dostu malzemelerde evler inşa etti.

ÇEVRE DOSTU SANAYİ STRATEJİSİ

2009’a dönersek, merkezi hükümet, 2030’da bölgede dört dörtlük bir ekoloji güvenlik bariyeri kurmak hedefi ile, Tibet’te Ekolojik Güvenlik Bariyeri Koruma ve İyileştirme Planı’nı (2008-30) hazırladı. ÇKP Merkez Komitesi Genel Sekreteri Xi Jinping, Tibet’in ekolojisine özel bir önem verdi. 2015 ve 2020’deki altıncı ve yedinci Tibet İşleri Merkezi Sempozyumlarında Xi Tibet’in ekolojim çevresini daha iyi korumanın önemini vurguladı. Ve Tibet’te 21-23 Temmuz’daki inceleme gezisi sırasında Xi bölgenin sürdürülebilir kalkınmasında istikrar, kalkınma ve ekolojik korumanın önemini vurguladı.

Xi 21 Temmuz’da Tibet’te ekolojik korumanın bir rol modeli haline gelen Nyingchi gezisi sırasında Yarlung Zangbo Irmağı havzasındaki ve onun kolu Nyang Irmağı’ndaki ekolojik koruma çalışmalarını denetlemek için Nyang Irmağı Köprüsü’nü ziyaret etti. Xi, turunun tamamlandığı 23 Temmuz’da bir toplantıda yaptığı konuşmasında Qinghai-Tibet Yaylası’nda biyoçeşitliliğin korunması ve güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Himalayaların güneyinden farklı bir ekolojik çevreye sahip olan Tibet, Çin için biricik bir doğal güvenlik bariyeri. Qinghai-Tibet yaylası Çin’i Güney Asya kıta altı ikliminin neden olduğu doğal afetlerden koruyor. Bunun yanı sıra yayladaki karmaşık iklim sistemi Çin’in ikliminin istikrara kavuşmasında önemli bir rol oynuyor.

Tibet’e “Asya’nın Su Kulesi” denir, çünkü geniş buzulları büyük Asya ırmaklarının kaynağıdır. Buna ek olarak, Tibet’teki artan hidroelektrik santralları yerel halka ve komşu ülkelerin halkına fayda sağladı. Dolayısıyla, ırmakların korunması Tibet’te ekolojiyi korumanın önemli bir parçası. Büyük ırmakların Qinghai-Tibet Yaylası’ndaki kaynaklarını koruyarak, Çin ayrıca sadece Tibet’te değil, aynı zamanda ülkenin geri kalanındaki Çin halkının yaşam ve çalışma koşullarını iyileştirmenin yanı sıra komşu ülkelerle ilişkilerini güçlendirdi. Örneğin Çin, Hindistan ile sınır aşan ırmaklarda su akışını kaydetmek ve yönetmek için iş birliği yapıyor.

Xi’nin Tibet’teki konuşmaları bölgenin yeni kalkınma felsefesini öne çıkarıyor. Tibet sürdürülebilir kalkınmasını sağlamak için çevre dostu sanayi stratejisini benimseyecektir.