Reuters / Andrea Shalal

Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) yeni başkanı Ngozi Okonjo-Iweala, “aşı milliyetçiliğinin”, Covid-19 salgınının sona ermesinde ilerlemeyi yavaşlatacağı ve zengin ile yoksul bütün ülkeler için ekonomik büyümeyi aşındırabileceği uyarısında bulundu.  

Ngozi Okonjo-Iweala, Reuters’a verdiği demeçte, en önemli önceliğinin DTÖ’nün salgına karşı daha fazla çaba göstermesini sağlamak olduğunu, üyelerin, ihtiyaç duyulan ilaç ve malzeme ticaretini yavaşlatan ihracat kısıtlamalarını kaldırması için çabalarını hızlandırması gerektiğini söyledi.

Eski Nijerya Maliye Bakanı ve üst düzey Dünya Bankası yöneticisi Okonjo-Iweala, geçen hafta pazartesi günü uzlaşma süreciyle atandı ve yeni görevine 1 Mart’ta başlayacak. Okonjo-Iweala, “DTÖ, salgının durdurulmasına yardım etmek için daha fazla katkıda bulunabilir. Herkes güvende olana kadar hiç kimse güvende değil. Aşı milliyetçiliğinin şu anda karşılığı olmayacak, çünkü virüsün varyantları geliyor. Diğer ülkeler aşılanmazsa, bu sadece geri tepecek. Teknolojiye sahip olduğumuzda, insanların kuyrukta beklemesi, başka bir yerde ölmesi vicdana aykırı bir durum.” dedi. 

Araştırmaların, yoksul ülkelerin kendi halklarını hızlıca aşılayamaması halinde, küresel ekonominin potansiyel üretimde kaybının 9 trilyon dolara çıkacağını ve bunun yaklaşık yarısının zengin ülkeler tarafından karşılanacağını gösterdiğini belirten Okonjo-Iweala, şöyle konuştu:

“Hem insan sağlığı temelinde hem de ekonomik temelde şu anda milliyetçi olmak, uluslararası toplum için çok maliyetli. Benim için en önemli öncelik, çok önemli bakanlar konferansı öncesinde… DTÖ’nün aşıları, tedavileri ve teşhisleri, özellikle yoksul ülkeler olmak üzere tüm ülkeler için adil ve ekonomik hale nasıl getirebileceği konusunda çözümlere ulaştığımızdan emin olmak olacaktır.’”

Okonjo-Iweala, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden yönetiminin, aşıların yaygın biçimde dağıtılmasını sağlamak için Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) çabalarına katkıda bulunmasından ve ABD Ticaret Temsilciği bürosunda ticari danışmanlarıyla, “fantastik” olarak adlandırdığı sohbetten cesaret aldığını vurguladı. Okonjo-Iweala, “İlgi alanları ve önceliklerimizin uyumlu olduğunu düşünüyorum. DTÖ’yü amacına uygun hale getirmek istiyorlar. İnsanlarla ilgili, kapsayıcı olmakla ilgilidir. Sıradan insanlar için insana yaraşır bir iş.” ifadelerini kullandı.

Biden yönetiminin, DTÖ’nün Temyiz Kurulu’nda reform yapılması ihtiyacı konusundaki kaygılarını paylaştığını, ancak bunun hızlı ya da kolay bir süreç olmayacağına işaret eden Okonjo-Iweala, “Bu, DTÖ’nün tacındaki mücevher ve onu gerçekten yeniden düzenlemeliyiz.” dedi. İhtilafların halledilmesi kurulu, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın, daha fazla yargıç atanmasını onaylamayı reddetmesinin ardından geçen yıldan bu yana işlemiyor.

Üyeler arasında açık farklılıklar olduğunu, fakat özellikle Biden yönetiminin tavrı ve yaklaşımındaki değişim göz önüne alındığında ilerlemenin mümkün olduğunu ifade eden Okonjo-Iweala, “Korkmuyorum, ileriye giden bir yol görüyorum. ABD yönetiminin dâhil olmaya istekli olmasıyla… Sanırım, çözüme ulaşmak için çalışmanın yolu farklı olacak.” diyerek, sözlerini tamamladı.