Haber: Gökhun Göçmen

 ABD’nin Demokrasi Zirvesi’ne uzmanlardan eleştiriler gelmeye devam ediyor. Doç. Dr. Volkan Özdemir’e göre Washington yönetimi çok kutuplu düzen şartlarında yeni bir ittifak tesis etmek istiyor.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) önderliğinde 9-10 Aralık tarihlerinde düzenlenecek Demokrasi Zirvesi’nin içeriği ve davet listesi tartışmaları beraberinde getirdi. ABD Başkanı Joe Biden liderliğindeki etkinliğin uluslararası ilişkilerdeki gerilimi artırması bekleniyor.

Dünya çapında demokrasi pratikleri tartışmalı olan Hindistan, Filipinler ve Brezilya gibi 100 kadar ülkenin yer alacağı toplantıya, Türkiye, Çin Halk Cumhuriyeti, Azerbaycan ve Rusya’nın çağrılmaması dikkat çekiyor.

DEMOKRASİNİN ALTINI OYANLAR ZİRVESİ

Batı medyasının önde gelen yayın organlarından Politico, konuya ilişkin hazırladığı haberinde zirvenin ideolojik temelli ayrışmaları beraberinde getireceğini vurgularken, ABD merkezli Dış İlişkiler Konseyi’nin (CFR) dergisi Foreign Affairs’te  şu ifadeler kullanıldı:

“Davet edilen ülkeler listesinde dünya çapında demokrasinin altını oyan liderlerin birçoğu yer alıyor. Hindistan lideri Modi’den, Brezilya’daki Jair Bolsonaro ve Filipinler’deki Rodrigo Duterte’ye kadar uluslararası popülizmin temsilcileri Demokrasi Zirvesi’nde ağırlanacak. Angola ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti gibi daha otokrat liderler de yer alıyor. Sadece Türkiye ve Macaristan gibi ülkeler kayda değer demokrasi erozyonu yaşadıkları için davet listesinde yer almadı. Bu sorunlar neden zirvenin düşük etkili olacağını anlamaya yardımcı oluyor. İki günlük bir sanal zirve, otoriter bir diriliş çağında demokrasinin nasıl destekleneceği konusunda gerçek bir fikir birliği sağlayamaz. Bununla birlikte hiçbir ülkenin demokrasi konusunda ilerleme için söz vermesi beklenmiyor.”

ÇOK KUTUPLU DÜNYA SİSTEMİNİN İTİRAFI

Washington’da düzenlenecek zirveyi CRI Türk için değerlendiren Doç. Dr. Volkan Özdemir ise “içerik ve isim” arasındaki uyumsuzluğa dikkat çekti. ABD’nin hasımlarına karşı seferberlik ilan etmek için bir demokrasiyi araçsallaştırdığını belirten Özdemir, davetli listesini “çok kutupluluğun itirafı” olarak yorumladı. Washington yönetiminin NATO üyesi olan Türkiye ve Macaristan’ı platformdan dışladığını anımsatan Doç. Dr. Volkan Özdemir şunları kaydetti:

“Tek kutuplu dünya düzeninde ‘Batılılar’ ve diğerleri üzerine kurulan bir kamplaşma vardı. Buna karşın artık tek kutuplu sistemin sonuna geldi. ABD’nin NATO içerisinde yer alan Türkiye ve Macaristan’ı Demokrasi Zirvesi’ne davet etmemesi çok kutuplu dünya sisteminin işaretidir. Amerika da çok kutuplu dünya gerçeğine uygun olarak hasımlarına karşı kendi çıkarlarını koruyacak bir ittifak tesis etmeye çalışıyor. Demokrasi açısından Macaristan’ın kast sisteminin kurumsallaştığı Hindistan’dan eksik olduğunun iddia edilmesi bunun kanıtı. Hindistan’ın Çin’e karşı jeopolitik düzleme çekilme çabası neden zirveye davet edildiğini aslında anlatıyor.”