Dün açıklanan son verilere göre, Türkiye’de yeni tip koronavirüs (Covid-19) vaka sayıları 50 bine yaklaştı. Vaka sayısındaki bu artış ile Covid-19’a karşı alınan tedbirler yeniden tartışılmaya başlandı.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İsmail Balık, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Balık, koronavirüs salgınındaki son durum, aşı uygulamaları ve Covid-19 virüsünde mutasyonların etkisini değerlendirdi.

Türkiye’nin günlük en yüksek vaka sayılarını gördüğünü dile getiren Başkanı Prof. Dr. İsmail Balık, pandeminin başladığı 2020 yılı Mart ayından bugüne üçüncü dalganın yaşandığını belirtti.

Geçmiş iki dalgaya göre, günlük vaka sayılarında en yüksek sayıya ulaşıldığını vurgulayan Balık’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“50 bin günlük vakanın yoğun bakımlara ve ölümlere yansıması yaklaşık 10 gün sonra olacak. Bu derece yüksek vakanın yansımalarını görmeye başlayacağız. Bunun anlamı şu, biz artık hastanelerde yoğun bakımlarda daha fazla sıkışıklık yaşayacağız. Bizim artık sınırımız kırmızı çizgiyi aşmıştır, gevşeme ve ihmal gibi bir lüksümüz yok. Kurumsal olarak bizleri yönetenler daha sıkı kapanmalara gitmek zorunda.

ARTAN VAKALARDA MUTANTIN ETKİSİ

Vakaların artışının bir nedeni de İngiliz varyantının ülkemizde baskın hale gelmesi. Bu varyant yüzde 40 ile 60 daha hızlı bulaşıyor. Üstelik de çocukları ve gençleri de daha kolay hasta edebiliyor. Bu nedenle bazı illerdeki yüz yüze eğitime ara verilmesi doğru. Belki de bunun bir süre daha ertelenmesi daha uygun ama en önemlisi hafta sonu kapatmalarının işe yaramadığını gördük. Daha az virüsle karşı karşıla kalmak hasta olmaya yetiyor, bu nedenle biz tedbirleri genişletmemiz lazım. Ülkeyi yönetenler için zor bir durum tabii, bir taraftan ekonomiyi, diğer taraftan da toplum psikolojisini gözetmek zorundalar. Birçok insan ihmalkâr davranıyor. Dünyada en çok vakanın görüldüğü üç ülkeden biriyiz.

AŞILAMA ÇALIŞMALARININ FAYDALARI

Bir ülkede salgın ne kadar büyükse virüsün mutasyon yapma şansı da o kadar büyük olur. Bu mutasyonlar aşıları da etkisiz hale getirebilir. Umarız böyle bir şey olmaz. Virüs yaptığı mutasyonlarla daha ölümcül de olabilir, daha az hafif bir enfeksiyona dönüşebilir ya da insanlara bulaşmasını zorlaştıracak bir mutasyon da geliştirebilir. Salgın çok vahşi bir şekilde devam ediyor, bizim tedbirlere uymaktan başka çaremiz yok. Aşıyı da herkesin yaptırması gerekiyor. Sağlık Bakanlığının hızlı bir şekilde aşı yapması gerekiyor. Bizim elimizde 5 milyon aşı varsa hepsini yapmamız gerek. Aşılanmış olan yaş grubunda ağır hasta, ölüm ve vaka görünme oranı artarken çocuklarda ve gençlerde de vaka görülme oranı daha da arttı. Bunun nedeni mutant ile alakalı ve ileri yaş durumundakilerin aşılanmış olması.

Eczanelerde aşıların serbest satılması gerekiyor. Girişimciler kendi aşılarını tedarik edebiliyorsa getirebilmeli. Turizm sezonunda bize gelen turistlerin turizm noktaların aşılarını olmaları önemli bir avantaj olabilir. Otel çalışanlarının aşılanmış olması bize katkı verecektir.

AŞILAR ARASINDAKİ FARKLAR

Türkiye’de uygulanan aşılardan biri BioNTech’in mRNA aşısı, diğeri de inaktif CoronaVac aşısı, bu eskiden beri kullanılan bir aşı. Biz CoronaVac aşısını kullanıyoruz ve bir sorun yaşamadık. Ancak inaktif aşılar, mRNA aşılarına göre daha zayıf antikor yanıtı oluşturuyor. Bizim bu iki aşıyı karşılaştırmak için klinik çalışmalara ihtiyacımız var.  mRNA aşısı biraz daha ağır yan etkiler yapıyor, gribal enfeksiyon gibi ateş, ağrılar yapabiliyor. Buna benzer etkileri CoronaVac da gösteriyor ama onun yan etkileri çok hafif geçiyor ya da hiç yan etki olmuyor. mRNA aşıları tek dozdan bir hafta sonrasından itibaren bağışıklık oluşturmaya başlıyor, inaktif aşılar ise, ikinci dozdan 15 gün sonra belirgin bağışıklık oluşturuyor.”

KALABALIK YERLERDE ÇİFT MASKE TAKILMALI

Çift maske doğru kullanılırsa tek maskeye göre daha koruyucu olduğu kesin. Ama bunu doğru kullanmazsak, burun üstünde ve kenarlarda boşluklar olursa buradan virüs kolaylıkla geçebilir. Çift maskeyi ters düz kullanmak lazım. Telli kısmı içtekinin aşağı gelmesi gerekmektedir dıştakinin teli ise üste gelmesi gerekir. Buna uygun maske takılırsa ve yakında insanlar varken çıkarılmazsa kalabalık ortamlarda çift maskenin tek maskeye göre daha yararı var. Bu varyantta asla kalabalığa girmemek gerekiyor, girmek zorunda olunursa çift maske kullanılmalı.”