CGTN / John Gong

Çin’in Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin rekabetçi yapısı karşısında, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) önerdiği ve liderlik ettiği ve G7 ülkeleri tarafından desteklenen “Daha İyi Bir Dünyayı Yeniden İnşa Et” (B3W) girişimine konusuna özel bir dikkat gösterilmeli. Bu girişim küresel Covid-19 salgınının neden olduğu sağlık ve ekonomik kargaşadan çıkma ihtiyacını ele almayı hedefliyor.

Beyaz Saray 12 Haziran’da bu gelişmekte olan ülkelerdeki 40 milyar dolardan fazla altyapı açığını azaltmaya yardım etmek için, “büyük demokrasilerin liderlik ettiği değerlerin yönettiği, yüksek standartlı ve şeffaf altyapı ortaklığı” hakkında biraz daha ayrıntı içeren bir basın açıklaması yaptı. Açıklamada, “B3W’nin kapsam olarak Latin Amerika ve Karayipler’den Afrika ve Hint-Pasifik’e kadar, küresel olacağı” belirtildi.

Mevcut altyapı ihtiyacındaki ihtiyacın aslında küresel olduğunu söyledikleri için puanın Biden yönetimine verilmesi gerekse de ABD’nin bakış açısından, açıklamanın burada önceliğin Latin Amerika, Karayipler, Afrika ya da Hint-Pasifik değil ABD’nin kendisi olduğunu vurgulamak gerekir. Örneğin, Potomac Irmağı kıyısındaki bütün kentlerden Virginia’ya kadar George Washington Anıtsal Otoyolu şu anda o kadar kötü durumda ki, George Washington’ın büyük adını bile utandırıyor. Amerika çok büyük bir altyapısını yenileme ihtiyacı içinde, bu Trump yönetiminin ilk günlerinden bu yana ulusal ilgili uyandıran bir sorun.

Biden aslında, altyapı yasasını Kongre’den geçirmeye çalışarak, bu konuda çok sıkı çalışıyor. Ama kendi sorunlarını ele almadan önce başkalarının sorunlarını ele almaya çalışmak hakkındaki açık şüpheyi bir yana bıraksak bile, Beyaz Saray’ın B3W açıklamasının yazılış biçimi bildik bir şekilde, birçok vaat konusunda açık çekler vermesi yüzünden, boş gibi görünüyor. Eğer B3W açıklamasını dikkatli biçimde okursanız, Biden yönetiminin uluslararası olarak uygulamaya çalıştığı aynı eski Washington politikasını kınamamak çok zor. Açıklama ABD ve G7 müttefiklerinin söz verdiği somut yatırım sayısından asla bahsetmiyor, ne de somut bir söz veriyor.

AMERİKA ALTYAPISINI YENİLEME İHTİYACI İÇİNDE

Açıklamanın, başka şeylerin yanı sıra gerçekte söylediği şey, “özel sektör sermayesini seferber edeceği”, “kalkınma finans araçlarının tüm potansiyellerini seferber edeceği” ve “yüz milyarlarca dolarlık alt yapı yatırımını ortak biçimde harekete geçireceği.”

Şimdi bu sözlere yakından bakın; seferber etmek, harekete geçirmek, vs… Benim anlayışsız yorumum şöyle; açıklama gerçekten bunları yapacakları anlamına gelmiyor. Başkasının, özel sektör, bunu yapmasını sağlamaya çalışacaklar. Ancak sorun, açıklamanın zorunlu olarak, bunu daha önce, ABD’de bile denemedikleri anlamına gelmemesi. Bunu Trump yönetimi döneminde denediler ama hiçbir şey yapamadılar.

ABD, Trump’ın “Amerika’yı yeniden büyük yapma” rüyası ile zehirlendiği 2018’e geri gittiğimizde, ekonomik danışmanı Gary Cohn özel sermaye ile altyapıda yatırımları başlatmak için kapsamlı bir plan hazırladı. Plana göre, federal hükümetin özel sektörün yeni altyapı projelerine 1,5 trilyon dolar yatırım yapmasını sağlamak için federal bağış olarak 200 milyar dolar harcayacağı belirtiliyordu. Bağışlar projenin toplam maliyetinin yüzde 20’si ile sınırlı olacaktı.

Cohn’un fikri uygulanabilir görünse de bu görkemli plan tek bir kuruş harcanmadan hiçbir sonuç vermedi. Gerçekte, üç yıldan sonra George Washington Anıtsal Otoyolu’nda daha fazla oyuk açılması durumu çok iyi özetliyor.

Şimdi Biden yönetimi aynı eski konulardan bahsediyor, bunun yabancı ülkeler için olması ve hiçbir ABD federal bağışının gelişmekte olan dünyadaki ülkelere verilmeyeceği açık farkı dışında. Bu nasıl ikna edici olabilir ki?

ABD ve onun gibi düşünen müttefiklerinin gelişmekte olan dünyada altyapıya yatırım yapma fikri doğru, ama bazı somut sözlerin de verilmesi gerekiyor.