Konu doğal gaz, fotoğraf güvenlik görevlisi

Konu doğal gaz, fotoğraf güvenlik görevlisi

Bir haberin en dikkat çekici, en akılda kalan unsuru görselidir. Onu başlık ve detaylar takip eder. Görsel, başlık, detay zincirinde birbirini tamamlayan halkalar olması önemlidir. Milliyet gazetesinin 22 Aralık tarihli haberi algı operasyonları için örnek gösterilecek bir "imalattı". Haberin başlığı, "Uygur bölgesinde doğal gaz rezervi". Girişinde "Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde 109 milyar metreküplük doğal gaz rezervi bulundu. "Global Times" gazetesinin haberine göre, Çin'in PetroChina şirketinin Sincan Şubesi Genel Müdürü Huo Cin, özerk bölgedeki Junggar havzasının güneyindeki ilk sondajlar çerçevesinde 109 milyar metreküplük doğal gaz rezervinin bulunduğunu söyledi." diye yazıyor ve ekliyor:

"Huo, gaz keşif alanının, havzanın güneyinde 156 kilometrekarelik bir alanı kapladığını, rezervden günlük 610 bin metreküp doğal gaz ve 106,3 metreküp ham petrol çıkarmayı beklediklerini kaydetti. PetroChina, Ekim 2019'da da özerk bölgenin güneyinde yaptığı arama çalışmalarında 115,3 milyar metreküplük doğal gaz rezervi bulmuştu."

Başlığı ve girişi böyle olan haberin görseli ise bir meydan, arkada bir cami ve önde güvenlik görevlilerinin yer aldığı doğal gazla uzaktan yakından bir ilişkisi olmayan bir fotoğraf. Zaten haber o fotoğrafı kullanmak ve haberin ikinci bölümündeki konuya girmek için kurgulanmış.

"ÖTE YANDAN" PARAGRAFI

Batı basınının ve onun taklitçisi Türk medyasının Çin haberlerinde sıkça izledikleri yöntemdir. Yeni bir haber verilir ve "öte yandan" diyerek nakarata geçilir:

"Öte yandan Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde uygulanan kısıtlamalardan geri adım atmayacağının sinyalini verdi. Komünist Parti Sincan Halkla İlişkiler Bölümü Genel Müdür Yardımcısı Şü Guişiang, Associated Press ajansıyla yaptığı söyleşide, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki güvenlik önlemlerinin gevşetilip gevşetilmeyeceğine ilişkin soruya 'Şu anda kayıtsız kalamayız çünkü tehditler hâlâ mevcut. 4 yıl boyunca terörizmden kurtulmuş olmak, hiçbir suretle tehlike veya tehdit olmadığı anlamına gelmez' yanıtını verdi. Şü, "Komünist Partinin Sincan Uygur gibi çok etnikli sınır bölgelerinde istikrarı sağlamanın yöntemlerini araştırdığını belirterek 'Sosyal yardımlaşma ile terörizmi ve aşırıcılığı yükselten zemin dâhil kemikleşmiş meseleler hakkında daha çok düşünmemiz lazım.' dedi."

KARAR GAZETESİ KESTİRMEDEN GİTMİŞ

Karar gazetesi ise Milliyet gazetesi gibi dolambaçlı yol izlememiş, doğrudan başlıkta niyetini ortaya koymuş:

"Gaz rezervi çıkan Doğu Türkistan'da baskılara devam". Yani konu ne olursa olsun amaçları oluşturmak istedikleri algıyı işlemek. Bu haberin başlığı "Yağmurlar arttı, baskılara devam", "Mevsimin ilk karı yağdı, baskılara devam", "Pandemi önlendi, baskılara devam" vb de olabilirdi.

Bu arada pandemi konusunda Amerikan basınında başlayan yalan haber kampanyası geride kalan hafta Karar gazetesi ve sözde "Çin uzmanları" eşliğinde sürdürüldü. Yalanın kaynağı yine New York Times'tı. Haber kaynakların. "ABD'nin önde gelen gazetelerinden New York Times ve kâr amacı gütmeyen araştırmacı gazetecilik kuruluşu ProPublica" diye cilalanmasıyla başlıyordu. Kâr amacı gütmüyor, ancak 'Değirmenin suyu nereden geliyor?' diye sorma zahmeti de yok. Haberin başlığı "Çin trol ordusuyla salgını sansürledi" şeklinde. Sözde "Çin uzmanları" da sosyal medyada haberin pazarlanmasını üstleniyor ve "farkında olmadan ABD'ye hizmet ediyorlar".

Kamil Erdoğdu

Daha fazla göster