Akademisyen Dr. Altay Atlı, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Atlı, Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) kuruluşunun 100. yılı ile ilgili değerlendirmelerde bulundu.

ÇKP’nin 100. kuruluş yılının törenlerle kutlandığını hatırlatan Altay Atlı, “Başkent Beijing’in Tian’anmen Meydanı’ndaki törenlerde Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping yaklaşık bir saat süren bir konuşma yaptı. Bu aslında uzunca süre beklenen önemli bir yıl dönümüydü. 1921 yılında kurulan ÇKP’nin 100. Yılı, Çin tarihinde önemli bir dönüm noktası, bir kilometre taşı.” dedi.

“ÇKP, ÇİN’İ TEKRAR BİR ARAYA GETİREBİLMEK AMACIYLA KURULDU”

ÇKP’nin dünden bugüne geldiği süreci değerlendiren Atlı, “Bundan 100 yıl önce ÇKP, aralarında Mao Zedong’un da bulunduğu 13 öncünün girişimi ile Shanghai’da şu anda müze olan evde yapılan toplantı ile hayata geçirilmiş oldu. ÇKP’nin kurulduğu dönemde Çin siyası anlamda boşluk içindeydi. Çin Hanedanlığı 1911’de sona ermişti, yerine Çin Cumhuriyeti kurulmuştu ama yönetimde bir güç elde edememişti. ÇKP de Çin’i tekrar bir araya getirebilmek amacıyla kuruldu. ÇKP, o dönem dünya genelindeki birtakım akım, Karl Marx ve Vladimir Lenin’in öğretileri ışığında hareket eden bir grup tarafından kuruldu. İlerleyen yıllar aslında Çin’deki karışıklığın devam ettiği yıllardı. ÇKP’nin dışında başka güç odakları da vardı. Bunların başında da milliyetçiler olarak bilinen Kuomintang Partisi geliyordu. 1931’den sonra bir faktör daha ortaya çıktı. O da Japon işgali. 1934’te Çin tarihinde önemli bir yeri olan ‘Uzun Yürüyüş’ gerçekleştirildi. Mao Zedong ve 100 bin kişi Çin’in kuzeyine gitti ve burada kendisini yeniledi. 1945’te Japonya ile savaş bitti ve konu tekrar komünistlerle-milliyetçiler arasındaki mücadeleye döndü. 1949’da komünistlerin bu mücadeleyi kazanması milliyetçilerin ana karayı terk edip Taiwan’a gitmesi ve 1 Ekim 1949’da da ÇKP’nin Çin Halk Cumhuriyeti’ni kurmasıyla devam etti ve Çin Halk Cumhuriyeti tarih sahnesine çıktı.” diye konuştu.

ÇİN KOMÜNİST PARTİSİ, ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NDEN 28 YIL ÖNCE KURULDU

Akademisyen Altay Atlı, Çin’in bugün geldiği nokta için ise şunları söyledi:

“Son yılarda aslında uluslararası arenada her anlamda daha iddialı olan, son birkaç yıldır da Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile çok büyük bir stratejik güç rekabetinde olan bir Çin’den bahsediyoruz. Bütün bu yüzyıllık sürece baktığımızda ilk 28 yılında Çin Halk Cumhuriyeti daha yoktu. ÇKP, Çin Halk Cumhuriyeti’nden 28 yıl önce kuruldu. Hem içeride hem de dış güçlere karşı mücadele dönemiydi. Çin’in o günden bugüne geldiği noktada en merkezi konumda daima ÇKP’nin olduğunu görüyoruz. Bu 100. yıl ile birlikte hem ÇKP hem de Çin Halk Cumhuriyeti önemli bir kilometre taşını geride bırakmış oluyor.”