CRI Türk Dış Haberler Servisi

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden, tedarik zincirini korumak ve yerli üretimi sanal yeniden canlandırmak için ABD’de yarı iletkenler üretme çağrısında bulundu. Biden, yarı iletken sektörünü bugünün altyapısı olarak tanımlarken Amerikan tedarik zincirini koruyacak bir adım olarak tanımladı.

Pandemi sürecinde artan elektronik cihaz talebi küresel bir çip krizini tetikledi. Bu durum sırasıyla bilgisayar ve otomotiv sektörüne kadar sıçradı. Otomotiv sektörü çip yetersizliği yüzünden üretim bantlarını durdurma kararları almaya devam ediyor. Türkiye’de FIAT-TOFAŞ grubu geçtiğimiz hafta üretime ara verdiklerini duyurmuştur. General Motors, Ford, Nissan, Toyota, Honda, Volvo, Volkswagen ve Hyundai gibi büyük üreticiler yaklaşık 25 dolar değerindeki çip nedeniyle milyonlarca dolar kaybetmeye devam edecek gibi görünüyor. AlixPartners danışmanlık firması, çip krizinin küresel otomobil endüstrisi gelirlerini 60,6 milyar dolar azaltabileceğini söylüyor. Volkswagen’ın otomobil üretimini en az 100 bin adet azaltması bekleniyor. Güney Koreli dev Hyundai bir haftalık durdurma kararını bitirip üretim hattını yeniden çalıştırdı ancak önceden 40 bin adet siparişi bulunan yeni model bir aracı için üretim yapamayacağı duyurdu.

Uzmanlar pandemi ve Japon Renesas Electronics firmasına ait bir çip fabrikasında çıkan yangının krizi derinleştirdiğini söylüyor. Fakat asıl sorunun tedarik zincirinde oluşan çatlaklar ile başladığı biliniyor.

TRUMP’IN BAŞLATTIĞI SÜREÇ ÇIKMAZA GİDİYOR

Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın Çinli teknoloji şirketlerine yönelik yaptırımlar sorunun başlangıcı olarak biliniyor. Özellikle Huawei’ye karşı alınan yaptırım kararları arasında çip tedarikini kapsayan yaptırımlar söz konusuydu.

Taiwan Yarı İletken Üretim Şirketi (TMSC), geçen yıl ABD’de 12 milyar dolarlık yeni bir fabrika yatırımı yaptığını açıklamıştı. Bu duyurudan 12 saat sonra, ABD Ticaret Bakanlığı Çin telekomünikasyon şirketi Huawei’ye karşı yeni kısıtlamalar getirmiş ve ABD tarafından üretilen teknoloji ve yazılımları kullanan tüm şirketlerin Huawei’ye yarı iletken satışını yasaklamıştı.

İronik olarak, hareketin en büyük kurbanı bazı ABD şirketleriyle birlikte TSMC oldu. Dünyanın ikinci büyük akıllı telefon üreticisi olan Huawei, TSMC’nin birçok önemli bileşen için en büyük müşterilerinden biridir. TSMC’yi siyasi bir araca çevirmek isteyen Trump yönetimi firmanın büyük zararlar etmesine neden olurken tedarik zincirlerinin bozulmasına neden olmuştu.

Biden’ın çip üretimi için çağrıda bulunması, üretici için kolay bir süreç olacağı anlamı taşımadığı uzmanlar tarafından belirtilenler arasında. Bir tane bile toz taneciğinin olmadığı özel ısıda sabit tutulan fabrikalarda üretilebilen yarı iletkenler yüksek kontroller ile ortaya çıkıyor. Çip fabrikaları için zorunlu olan bu hassas bir ortamı oluşturmak milyarlarca dolara mal oluyor ve yaklaşık iki yıl sürüyor. Salgın dönemindeki finansal sıkıntılar ve kriz yatırımcıları bu sektör için iki defa düşünmeye itiyor.