Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan krize yönelik uluslararası örgütler ve pek çok ülkeden önemli açıklamalar yapıldı. Çin Dışişleri Bakanlığının ve Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcülerinin konuyla ilgili değerlendirmeleri yakından takip edildi.

İstanbul Gedik Üniversitesi ASEAN Araştırmaları Merkezi Müdürü Sibel Karabel, CRI Türk için Tuğçe Akkaş’ın konuyla ilgili sorularını yanıtladı.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hua Chunying, Çin-Rusya ilişkilerinin ittifak oluşturmama, çatışmama ve üçüncü bir tarafı hedef almama üzerine kurulu olduğunu vurguladı.

ÇİN’İN UKRAYNA KONUSUNDAKİ AÇIKLAMALARINDA ORTAK BİR TAVIR SÖZ KONUSU”

Hua Chunying’in bu açıklamasını değerlendiren Karabel şunları ifade etti:

“Açıklamaları, 1982 yılında Birleşmiş Milletler’de (BM) Deng Xiaoping’in yaptığı artık Çin’in hiçbir şekilde iki ülke ile üçüncü bir ülkenin aleyhinde ittifak ilişkisine girmeyeceği konuşmasına dayandırmak gerekiyor. Çin’in dış politikadaki en önemli prensiplerinden biri stratejik ortaklıktır. Ukrayna ile ilgili durumda bir yandan Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) panik yarattığı, silah gönderdiği durumda Çin’in tam tersi tutumu var. Dışişleri Sözcüsü ABD’nin tutumunun ateşe benzin dökmek olduğunu belirtti. Çin tam tersi tüm tarafların meşru güvenlik çekincelerine önem verilmesi ve saygı duyulması çağrısında bulundu. Bu çok önemli, anlaşmazlıkların çözülmesinde de müzakerenin temel paydaş olduğunu belirtti. Rusya bir istisna değil, Çin’in zaten uluslararası ilişkilerde ittifak kurmama prensibi en önde yer alır.

ÇİN’İN SOĞUK SAVAŞ KARŞITI SÖYLEMİ

Bir diğer Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Wang Wenbin ise Soğuk Savaş’tan uzak Avrupa Birliği (AB) güvenlik mekanizması oluşturulmasından yana olduklarını söyledi.

Karabel, bu açıklamayı da şu ifadelerle değerlendirdi:

“Dışişleri Bakanı Wang Yi de 27 Ocak’ta ABD Dışişleri Bakanı Blinken ile görüşmüştü. Bu görüşmede Wang Yi çok benzer bir söylemle Soğuk Savaş mantığının bırakılması ve Avrupa güvenlik mekanizmalarının dengeli, güvenli bir şekle evrilmesi yorumunda bulundu. Bu önemliydi. Rusya’nın çekincelerinin öneminin altı çiziliyor. Bugünkü yapılan açıklama da benzer durumda.

Batı’nın herhangi bir şekilde en ufak bir sorun yaşamasında ‘Soğuk Savaş mı geliyor?’ yorumları yapılıyor. Ama Çin zaten baştan beri kamplaşmanın hiçbir ülkeye fayda getirmeyeceği duruşu Ukrayna’da da paralellik gösteriyor. Biz Çin’in, gerek Dışişleri Bakanı Wang Yi tarafından gerek BM Daimi Temsilcisi Zhang Jun tarafından gerekse de Dışişleri Sözcüleri tarafından yapılan açıklamalarla ortak bir tavrı söz konusu olduğunu görüyoruz.”