Global Times / Wang Wen

Dünyanın gelişmekte olan en büyük ülkesi olmasına rağmen Çin, dünyanın en hızlı karbon emisyon azaltımını gerçekleştirmeyi ve bunu da tarihte en kısa sürede başaran ülke olmayı amaçlamakta. Eğer bu hedefini başarırsa Çin Halk Cumhuriyeti; Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Avrupa ve Japonya gibi diğer gelişmiş ülkelerle karşılaştırıldığında, Çin’in kişi başına düşen Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYİH) ve en yüksek karbon emisyonlarında kişi başına düşen karbon emisyonları bu ülkelerden daha düşük bir seviyede olacaktır. Bu hedefler, kapsamlı ekonomik ve sosyal sistemik dönüşümleri de beraberinde getirecektir. Bu hedefleri başarmak içinse büyük çabalar gerekmekte.

Bu konuyla ilgili mesajlar ise Çin’in en üst düzey iklim elçisi unvanına sahip Xie Zhenhua’nın çarşamba günü Renmin Üniversitesinde Chongyang Finansal Araştırmalar Enstitüsü tarafından düzenlenen uluslararası bir seminer ve araştırma raporu yayın etkinliği olan “Karbon Nötr, Çin Harekette” konuşmasından geldi. Çarşamba günü, Çin’in “Çifte Karbon” hedeflerini açıklamasının birinci yıl dönümüydü. Çin, 2030’dan önce bu emisyonlarda zirveye ulaşmayı ve 2060 yılına kadar da tamamen karbon nötrlüğü gerçekleştirmeyi hedeflemekte. Geçen yıl boyunca Çin, büyük bir ülke olarak benzeri görülmemiş bir eylem gücü gösterdi. Çeşitli bakanlıklar ile devlet kurumları arka arkaya karbon nötrlüğü için kilit politikalar uygulamaya koydu ve her şehir kendi yerel 14. Beş Yıllık Planı’nda (2021-25) bu konuyla ilgili çeşitli hedefler belirledi. Endüstriler ve farklı sektörler de proaktif olarak bu çağrıya yanıt vermekte ve emisyon azaltma planlarını oluşturmakta. Tüm bunların yanı sıra finansal sistem de kapsamlı bir şekilde yeşil yükseltmeleri başlattı.

ÇİN KARBON NÖTRLÜĞÜ İÇİN KİLİT POLİTİKALAR UYGULAMAYA KOYDU

Sera gazı emisyonlarını azaltmak ve küresel iklim değişikliğini önlemek tüm ülkelerin ortak yükümlülüğü ve sorumluluğu haline gelmiş durumda. Karbon nötrlüğü kavramı, küresel iklim değişikliği konusunu geleneksel çevre koruma ve kaynak kullanımlarından ayrı olarak daha nitelikli bir ekonomik kalkınma modeline de yükseltmiştir. Karmaşık küresel iklim ve çevre sorunları söz konusu olduğunda, tüm ülkeler 2020 civarında kendi yeşil kalkınma politikalarını uygulamaya koyma çabalarını hızlandırdı. Bunlar arasında; yeşil endüstrilere yapılan yatırımların artırılması ile desteklenmesi, temiz ve yenilenebilir enerjinin geliştirilmesi, uluslararası yeşil finansmanın öneminin artırılması, yeşil ve düşük karbonlu kalkınmanın uluslararası iş birliği ile rekabet için önemli bir rehber olarak alınması da yer alıyor.

Gelişmekte olan bir ülke olarak Çin’in kişi başına düşen karbondioksit emisyonları dünya ortalamasından çok uzak olmamakla birlikte, yüksek emisyon yoğunluğu Çin’in ekonomik kalkınmasının kalitesini iyileştirmeye yönelik acil ihtiyacı da yansıtmakta. “Çifte Karbon” hedeflerini gerçekleştirmeye odaklanan Çin, karbon nötrlüğe yönelik bir dizi kilit politikayı da yayınladı ve tüm departmanları kendi karakteristik emisyon azaltma çalışmalarını üst düzey yönergelere de uygun olarak gerçekleştirmeye; bu çalışmaları rasyonel adımlara da uygun olarak yürürlüğe koymaya çağırdı. Bu adım ve çalışmalar; enerji yapısı, geleneksel endüstrilerin yeşil yükseltilmesi, kaynak kullanımının verimliliğinin artırılması, yeşil ve düşük karbon teknolojilerinin yenilenmesi, hizmet ticaretinde düşük karbon dönüşümünün gerçekleştirilmesi gibi konuları içermekte ve bunların olabildiğince uygulanmasını da belirtmektedir.

2021’in ilk yarısında Çin’deki kentler ve belediyeler, ülkenin emisyon zirvesi ve karbon nötrlüğü hedeflerine ulaşma çağrısına aktif olarak cevap verdi. Yerel 14. Beş Yıllık Planlarında genel hedefi belirlediler. Ayrıca, çeşitli alanlarda kilit endüstrilerde karbon zirvesi için önemli karşı önlemler de başlatıldı. Bu politikalar ayrıca, 14. Beş Yıllık Plan döneminde yerel ekolojik kalkınmanın da en önemli parçası haline geldi. Çin toplumunun tüm kesimleri, hükümetin karbon nötrlüğü konusundaki bu adım ve kararını memnuniyetle karşılamakta. Ulusal karbon nötrlüğü düzeninin rehberliği ve teşviki altında, Çin’deki endüstriler ile sektörler, politika uygulayıcılarını, pazarı ve ihtiyaç duyulan kaynak sahiplerini bilimsel olarak koordine etmeyi amaçlamakta. Son olarak bu kesimler emisyon azaltma stratejilerini aşamalı olarak planlayacak ve de uygulayacaklar.

AKADEMİSYENLER KARBON NÖTRLÜĞÜ KONUSUNDA TEORİK VE PRATİK ARAŞTIRMALAR BAŞLATTI

Finans sektöründe ise, Çin Halk Bankası, 21. yüzyılda düşük karbonlu bir ekonominin gelişmesinin ardından yeşil finansal hizmetler yapmak için inisiyatif aldı. Ülkedeki finans kurumları da yeşil finansmana katılmak için heveslerini artırmaya ve daha fazla da inisiyatif almaya devam ediyor. Bu kurumlar ayrıca karbon zirvesi ve tarafsızlık hedeflerini gerçekleştirmek için yeşil finansal önlemlere yönelik politika, hizmet ve araçların güncellenmesine de başladılar.

Akademi tarafına geldiğimizde ise, üniversitelerden ve kurumsal araştırma merkezlerinden birçok akademisyen, karbon nötrlüğü konusunda teorik ve pratik araştırmalar başlattı. Buna ek olarak, Çin’deki birçok ünlü araştırma kurumu da kendi endüstrilerinin perspektifinden karbon nötrlüğü üzerine çeşitli araştırma raporları yayınladı. Örneğin, temmuz ayında, Çin Renmin Üniversitesindeki Chongyang Finansal Araştırmalar Enstitüsü, dünyanın ilk “Çift Karbonlu” düzenleyici platformunu yayınladı.  Böylelikle hem ulusal hem de yerel düzeyde karbon zirvesi ve tarafsızlık aşamaları hedeflerine nasıl ulaşıldığını izlenecek ve değerlendirebilecek.

Karbon nötrlüğü, kapsamlı bir ekonomik dönüşümün yanı sıra Çin’in gençleşmesinde bir hem bir düşünce hem de bir yaşam tarzı devrimine de yol açacaktır. Makro düzeyde, karbon nötrlüğü, Çin’in kapsamlı kalkınma gücünü artırmasını, kökler ve hedefi “yeşil” olan bir finansal sistemin de geliştirilmesini sağlayacaktır. Öte yandan, mikro düzeyde, karbon piyasası şirketlerin düşük karbonlu olmaları için finansal fırsatlar da sunulacak ve düşük karbon ekonomisi böylelikle insanlara daha fazla iş imkânı da sağlamış olacaktır.