Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) 100 yıllık serüveninde ortaya koyduğu ekonomik kalkınma modeli 21. yüzyılı şimdiden derinden etkiledi. Bu modelin felsefesi ve gelişimi hakkında Prof. Dr. Melih Baş, CRI Türk’e özel açıklamalar yaptı.

Kamil Erdoğdu ve Mehmet Kıvanç’ın hazırladığı Dünya Postası programında Çin ekonomisinin modeli ele alındı. Programa konuk olan Prof. Dr. Melih Baş, bu modeli anlamak için öncelikle kavramları yerli yerine koymanın önemli olduğunu kaydetti.

Piyasa ve kapitalizm kavramlarının yanlış kullanıldığını belirten Prof. Baş, şu açıklamayı yaptı:

“Çin karşıtı olanlar bile şunu kabul ediyor. Çin Halk Cumhuriyeti’nin ekonomideki başarısının temel açıklayıcı vektörü kamu odaklı olmasından geliyor. Liberal paparazziler bitti. Bu paparazzilerin son perdesi Neo-Liberalizmdi o da çöktü.”

“Kapitalist ekonomiyle piyasa mekanizması birbirine karıştırılıyor. Piyasa sosyalizmde de var olması gereken bir bileşendir, diyor Çinliler. Çin’e özgü sosyalist piyasa ekonomisi tanımını da kullanıyorlar. Kamu kontrolünde piyasayı kullanmak başka bir şey. Tümüyle piyasa bazlı başıboş bir kapitalizm başka bir şey.”

Prof. Dr. Melih Baş, Çin’in ekonomik kalkınma modelinin 21. yüzyılda “ekolojik uygarlık” felsefesine dayandığını vurguladı. Baş, bu kavramın “çevrecilik” akımlarıyla ilgilisi olmadığını belirterek şunları aktardı:

“ÇKP’nin 19. Kongresi’nde insan ve doğa arasındaki uyum yaşam kalitesi bu kavramlar kullanılıyor. Bu kapitalizmin yaşam standardı odaklı büyüme saplantılı kovboy ekonomisi anlayışından çok farklı. Çevrecilik ile ekolojizm (ecologicalism) iki farklı ideolojik yaklaşımdır. Çevreciliğin İngilizcesi environmentalism, ekolojizm ise başka bir kavram. Çevrecilik insanın merkezde olduğu bütün tabiatın hakimi olduğu ve istediğini yapabildiği bir yaklaşımı temsil ediyor. Çevrecilik kapitalizmin bir türevidir. Ekolojizm ise ancak sosyalizmle entegre olabilir. Ekolojik yaklaşımda insan tabiatın bir bileşenidir. Tabiatla uyum içinde yaşamak olan bir bileşendir hepsi o kadar. Bu başka bir şey insanı merkeze alıp bütün tabiatı onun emrine amade gören anlayış farklı. Kapitalizmin çevreciliği ile sosyalizmin ekolojizmini ayırt etmek lazım. Çin’in 19. Ulusal Kongre raporunda bu çok güzel ifade edilmiş.

Çin ekonomisini yakından takip eden Prof. Dr. Melih Baş, ÇKP’nin gelecek için belirlediği 7 maddelik strateji belirlediğini ifade etti:

O maddeleri sayarak sözlerini noktaladı:

“ÇKP 19. Ulusal Kongre Raporunda 7 strateji belirlemiş 21. yüzyıl için: Ülkeyi bilimle ve eğitimle canlandırma, ülkeyi yetenekli bireylerle güçlendirme, yenileşmeye dayalı kalkınma, kırsal kesimleri canlandırma, farklı bölgeleri eş güdümlü kalkındırma, ulusal savunma gerekleri ve askeri ve sivil ekonominin entegrasyonu stratejileri…”