Akademisyen Dr. Altay Atlı, CRI Türk’te Samet Demir’in hazırlayıp sunduğu “Ekonomi Basını” programına konuk oldu. Atlı, Çin’e gelen doğrudan yabancı yatırım verilerini değerlendirdi.

Çin ekonomisinin büyümesinde oldukça etkili olan doğrudan yabancı yatırımın önemine vurgu yapan Altay Atlı, geçen 40 yıllık süreçte sanayileşmeye verilen önemin yanında dışarıdan gelen kaynaklara da dikkat edildiğini kaydetti.

ÇİN DÜNYANIN EN FAZLA DIŞARIDAN YATIRIM ALAN ÜLKESİ

Çin’e gelen doğrudan yabancı yatırımların yanında teknoloji ve bilgi birikimin de önemine vurgu yapan Atlı’nın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Çin, dünyanın en fazla doğrudan yabancı yatırım alan ülkesi haline geldi ve geçen aylarda Amerika Birleşik Devletleri’ni (ABD) de geride bıraktı. Çin zamanla dışarıya da yatırım yapan, dışarıya doğrudan yabancı yatırımı götüren ülke haline geldi. Bugün baktığımız zaman dünyanın birçok yerinde Çin yatırımlarını görüyoruz. Kuşak ve Yol ile birlikte bunların yeni bir ivme kazandığını da gözlemliyoruz. Çin şu anda dünyanın en fazla dışarıdan yatırım alan ülkesi hem de dünyanın en fazla yatırım yapan ülkelerinden biri. Çin’de Ocak-Temmuz 2021 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre, doğrudan yabancı yatırım miktarı yüzde 25,5 oranında arttı. Bu pandemi şartlarını da değerlendirecek olursak önemli bir gelişme.

Hangi alanlara yatırım daha çok geliyor? Çin’in en fazla yatırım alan bölgeleri 1970’lerin sonundan beri Çin’in doğu kıyı kesimleri. Ülkenin Gayri Safi Yurt İçi Hasılası’ndan (GSYİH) daha fazla faydalanan bölgeler buralar. Burada aslında ülkenin daha az yatırım alan batı bölgelerine daha hızlı bir akış olduğunu da görüyoruz. Son birkaç yıldır yatırım akışlarının arttığını görüyoruz. Örneğin, yılın ilk 6 aylık dönemine bakacak olursak Çin’in batısına gelen yabancı yatırımın yüzde 90 arttığı gözleniyor. Bu bölgelerin henüz yatırıma doymuş olmaması ve devletin verdiği teşvikleri de vurgulamak lazım burada.

ABD YERİNE ASEAN ÜLKELERİNDEN YATIRIM HIZLANIYOR

Ortama yüzde 25’lik artışın üzerine çıkan perakende ve toptan satışlarda olan yatırımlarda yüzde 69’luk artış var. Bu pandemi sırasında bu alanın artıyor olması Çin’deki tüketim oranlarının da artmasıyla bağlantılı. Yabancı sermaye de bu alanda yatırımlar yapıyor. Artık yabancı firmalar Çin’i bir araştırma-geliştirme üssü olarak kullanıyor. Bilişim teknolojilerinin yazılım ve hizmetler alanında yüzde 30 oranında bir artış görülmüş. En fazla yatırımı 1970’lerin sonundan bugüne baktığımızda Batı ülkelerinin yaptığını görüyorduk, bunun biraz şekil değiştirdi. En son verilere göre, Çin’e yatırım yapma konusunda en hızlı artış sağlayan ülkeler ASEAN’ın ülkeleri, Kuşak ve Yol ülkelerinin burada hız kazandığını gözleniyor. ABD’nin Çin ile yaşadığı rekabet ve onunla birlikte Avrupa ülkeleriyle yaşanan rekabet o tarafı olumsuz etkilerken diğer taraftan Kuşak ve Yol ile birlikte o ülkelerden Çin’e yatırım gelmesinde etkili oldu.”