İstanbul Gedik Üniversitesi ASEAN Araştırmaları Merkezi Müdürü Sibel Karabel, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Karabel, Chongqing’de düzenlenen “Çin-ASEAN Dışişleri Bakanları” özel toplantısını değerlendirdi.

Sibel Karabel’in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Çin-ASEAN ilişkileri 90’lı yılardan itibaren ekonomik ağırlığı fazlasıyla ilerleyen bir ilişki. 1996 yılında Çin, ASEAN’ın tamamen diyalog ortağı haline geldi.

Çin ve ASEAN’ın kurumsal anlamda hem Çin’in kendi uluslararası ilişkilerindeki kurumsal statü sınıflandırması hem de ASEAN’ın anlamında en üst düzeyde. Bu hakikaten önemli. İlişkilerin farklı anlamlarda sağlam ilerlemesi açısından bunun altını çizmek gerekiyor.

JEOPOLİTİK VE JEOSTRATEJİK ALANINDA ASEAN ÇOK ÖNEMLİ BİR BÖLGE

Toplantıda Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin yorumları önemli. Ticaret ve ekonomik ilişkilerin ne kadar derinleştiğinin ve ne kadar hızlandığının belirten Wang Yi, stratejik ortaklığın tesis edilmesinden sonra karşılıklı ikili ticaret hacminin 80 katın üzerinde arttığını dile getirdi.

Wang Yi’nin toplantıda bahsettiği ikinci bir önemli konu da Çin’in Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin ASEAN’nın belirli inisiyatifleriyle entegre edilmesi. Karşılıklı olarak kazan-kazan politikası ilerlenmesi güdülüyor.

Wang Yi’nin bahsettiği bir başka konu da ekonomik küreselleşme ve bölgesel iş birliğinden fayda elde etmek. Yani küresel değer ve tedarik zincirlerinde aktif olmak.

TOPLANTI 30. YILI SEMBOLİZE EDİYOR

Toplantıda ele alınan konulardan biri de Myanmar. ASEAN’nın 5 noktalı konsensüsü var. Burada Çin ve ASEAN tarafından vurgulanan, bu 5 noktalı konsensüsün uygulanması. Bu konuda diplomatik temasların gerçekleşmesi.

Güney Çin Denizi ile ilgili 2002 yılında imzalan ve onanması yolunda 2002 yılından beri çaba gösterilen eylem planının sağlayıcı olması yönünde yapılan çalışmalar devam ediyor.

Covid-19 konusu her toplantının olmazsa olmaz gündemi. Çin’in ASEAN ülkeleriyle aşı konusunda da diplomasisi devam ediyor.

Bu toplantı hem 30 yılı sembolize ediyor hem de Çin’in bölgedeki gücünün bir tezahürü aslına bakarsak. Sadece ekonomiyi alsak bile bu alandaki ilişkisini hakikaten ne kadar derin olduğunu görmüş oluyoruz.

Jeopolitik ve jeostratejik alanında ASEAN çok önemli bir bölge. Müthiş ve iş gücü anlamında çok zengin bir pazar. Farklı ticaret pratiklerine olanak sağlayan dinamik de bir pazar.

Çin-ASEAN Dışişleri Bakanları toplantısı diplomatik açıdan da önemli. Çin’in bölge ülkeleriyle ilişkisinin ne kadar güçlü olduğunun mesajı da vardı.”