Akademisyen Altay Atlı, CRI Türk’te Samet Demir’in hazırlayıp sunduğu “Ekonomi Basını” programına konuk oldu. Atlı, Çin Merkez Bankası’nın ekonomiye güven konusunda yaptığı araştırmaları değerlendirdi.

Çin Merkez Bankası’nın çok önemli 3 farklı anket gerçekleştirdiğini belirten Altay Atlı, ekonomideki farklı kesimlerle yapılan anket çalışmalarının önemli veriler içerdiğini kaydetti.

Anket çalışmalarında ekonomiye güvenin ölçüldüğünü ifade eden Atlı’nın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Bu çalışmalar Çin Merkez Bankası’nın istatistik ve analiz departmanı tarafından yapılıyor. Hem İngilizce hem de Çince olarak Çin Merkez Bankası’nın internet sitesinde bulmak mümkün.

Üç anket çalışmasının en önemlisi ‘girişimci’ adı verilen anket. Bu anket yaklaşık 5 bin adet sanayi firmasıyla ile yapılmış. Bu, 1992 yılından beri yapılan bir anket çalışması. Burada üretim, talep, finansman imkânları, maliyetle ilgili durumlar anketlerde yer alıyor.

Anketin temelinde, ‘girişimci makroekonomik ısı endeksi’ adı verilen endeks var. Burada sanayi firmalarının mevcut makroekonomik durumla ilgili görüşleri ele alınıyor. Yılın ilk çeyreğinde çıkan sonuç yüzde 38,9. Geçen yılın ilk çeyreğinde yani pandeminin Çin ekonomisini en çok etkilediği döneme göre yüzde 26 artmış. Önceki yıllarda yüzde 12, 13’leri görmüştü.

İHRACATTA TALEP ARTIŞI GÖRÜLDÜ

İş ortamı endeksi var. Bu da firmaların işlerini ne kadar yaptığına bakan endeks. Burada da yüzde 56,3’lük bir sonuç var. Geçen yılın bu vakitlerine göre 26 puan artmış. 30’lardan 56’lara çıkmış durumda. Bu da ekonomiye olan güvenin arttığını gösteren bir veri.

İhracat siparişler ve iç piyasadaki siparişler, burada firmaların aldıkları sipariş üzerinden bakılıyor. Burada firmaların yüzde 14’ü talebin arttığını söylemiş, yüzde 54’ü değişim yok demiş. Yüzde 31 için ise azalma söz konusu. İç piyasada da yüzde 18 arttı demiş, yüzde 55’te değişim yok yüzde 26 için azalma söz konusu. Bunlar da ekonominin talep tarafı için önemli veriler.

Kârlılık endeksine baktığımız zaman endeksin yüzde 53,1 seviyesinde gerçekleştiğini görüyoruz. Geçen sene bu zamanlarda bu endeks yüzde 22. Öncesine baktığınızda 52 ile 58 arasında değişen rakamlar var. 22’ye kadar düşmüş şimdi tekrar eski seviyesine gelmiş denilebilir.

BANKACILIKTA KÂRLILIK ARTTI

Bankacılar anketi de yapıldı. Bu anket 2004’ten beri yapılıyor. Yaklaşık 3200 bankacıyla yapılan bir anket çalışması bu. Burada da bir toparlanma söz konusu. Makroekonomik durumla ilgili endeks 42 çıkmış, geçen sene bu 6 sadece. Çin’de bankacılık kârlarıyla ilgili sonuç 66 çıkmış. Geçen sene ise yüzde 50 kârlıyız, deniliyormuş. İş yapma gelişimi ise 58’den 72’ye çıkmış. Kredilerdeyse geçen seneye göre artış söz konusu. Kredi başvurularının onaylanmasını da soruyorlar, orada biraz farklı durum söz konusu. Geçen sene yüzde 64’ken bu 51’e inmiş. Yani ekonomiyi canlandırmak için çok fazla kredi verilirken şimdi daha sıkı tutulduğunu söyleyebiliriz.

Daha detaylı veri edinmek isteyenler Çin Merkez Bankası’nın internet sitesini ziyaret edebilirler.”