CGTN / Alessandro Golombiewski Teixeira

Siyasi uzmanlar, Latin Amerika ve Karayipler’de  (LAC) Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) baskın liderliği etrafında siyasi bir uzlaşma oluşturmanın basit olacağını farz ettiler.

2015 yılında itibaren seçilen hükümetler, devletin rolünün azaltılması, işçilerin sosyal haklarının geriletilmesi ve siyasi olarak, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın dış politikalarıyla uyumlu olmayı içeren, ekonomik seviyede liberal bir gündem uygulamaya çalışan hükümetlerdi.

Covid-19 salgınını takiben, ABD liderliğinde bölgede liberal bir gündem oluşturmanın güçlükleri, daha önce hayal edilemeyecek boyutlara ulaştı; buna ilaveten LAC bölgesinde ekonomik ve sosyal yansımaları ortaya çıktı. Birleşmiş Milletler (BM) Latin Amerika ve Karayipler Ekonomik Komisyonu (ECLAC) verilerine göre, ortalama bölgesel işsizlik oranı 2020 yılında yüzde 8,4’e ulaştı. Ekonomik büyüme verisi ve senaryosuna yakın bir bakış daha az cesaret verici.

ECLAC verisine göre, 2019 yılında yüzde 1,7 ile en küçük büyüme oranını elde eden bölge, 2020 yılında yüzde 7,7 oranında daraldı. ECLAC’ın, yeni tahminlerine göre, uluslararası ticaret alanında, 2020 yılında bölgesel ihracatın değerinin yüzde 13, ithalatın ise yüzde 20 düşmesi bekleniyor.

Bu rakamlar, bölgede Covid-19 salgınındaki toplam vakaların yüzde 50’sini oluşturan Brezilya gibi birçok ülkede salgını kontrol altına almada başarısız olunmasıyla birlikte, bölgenin gidişatında derin kaygı verici resmi gösteriyor.

ÇİN BÖLGEDEKİ ÜLKELERE YARDIM ETMEK İÇİN ELİNİ UZATTI

Hem ekonomik hem de kamu sağlığı alanlarında, ABD’nin bölgede umutsuz ekonomik ve sosyal senaryolara yardım etmek ya da değiştirmek için neredeyse hiçbir şey yapamadığının altını çizmek önemlidir. Şu anda, LAC, ekonomisini canlandırmak amacıyla aşılama politikası aracılığıyla salgın krizine çözüm bulmaya çalışıyor. Bu bağlamda, bölge özellikle yardım konusunda Rusya ve Çin’e bağımlıdır.

Çin, bölgedeki ülkelere yardım etmek için elini uzattı, milyonlarca doz aşı göndermek için harekete geçti ve bölgede neredeyse tüm ülkeler için yerel üretim iş birliği oluşturmayı kabul etti. Bu iş birliğindeki ve ticaret ilişkilerindeki genişleme, ECLAC rakamlarında açıkça görülüyor. Toplam LAC-Çin ticareti 2002 yılında 17 milyar dolarken, 2019 yılında 315 milyar dolara çıktı. Çin’in, Latin Amerika ve Karayipler’den ithalatı 2019 yılında 165 milyar dolara ulaştı, bu rakam Çin’in toplam ithalatının yüzde 7,9’unu oluşturuyor. Çin, Brezilya, Şili, Peru ve Uruguay’ın ana ticaret ortağı ve birçok diğer ülkenin en büyük ikinci ticari ortağı haline geldi.

Washington yönetiminin, çok taraflılığa odaklanarak bölgedeki tarihi liderliğini yeniden düzenlemek için Latin Amerika’yı kullanabilen ABD Başkanı Joe Biden’ın seçilmesiyle bile, Çin bölgede yerleşmeyi başardı.

ÇİN’İN LATİN AMERİKA VE KARAYİPLER’DEN İTHALATI 2019 YILINDA 165 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

Çin, LAC için, Çin-LAC Forumu (CELAC, 2014 yılında kuruldu), Kuşak ve Yol İnisiyatifi platformu ve diğer iş birliği mekanizmaları gibi çok taraflı kuruluşların geliştirilmesiyle sadece bir ekonomik ortak değil, aynı zamanda stratejik bir ortaktır. Bu iş birliği alanları, LAC ülkelerine, düşük altyapı yatırımları, yoksulluğun ortadan kaldırılması ve işsizlik gibi bölgedeki yapısal sorunları aşmada yardımcı oldu.

Çin’in, bilim, teknoloji ve yenilik gibi alanlarda yardımıyla LAC ülkeleri salgının üstesinden gelecek. Çin üniversiteleri, araştırma kuruluşları ve halk sağlığına nazaran diğer alanlarda bilgi alışverişinde bulunan şirketlerle iş birliği de fayda sağlayacaktır.

Salgınla mücadele yardımına ilaveten Çin, bölgenin ekonomik toparlanmasında da çok önemli rol üstelenecektir. Bölgesel altyapı projelerine yatırıma devam ederek Çin, bunun karşılığında bölgede üretilen ürünlerin maliyetinin düşmesine yol açacak. Latin Amerika altyapı açığını kapatırsa, bölgenin yıllık büyümesini yüzde 2-3 oranında yükseltebileceği tahmin ediliyor. Bundan başka, yoksulluğun azaltılması, sağlık hizmetlerinin, eğitimin ve sürdürülebilirliğin iyileştirilmesine yönelik başarılı sosyal kalkınma politikalarının değişimi, kazan-kazan iş birliği gündemi olacak. Bu, LAC bölgesi için ortak gündem ortaya koyarak başarılabilir; yoksulluğu azaltmak ve kalkınmanın zeminini hazırlamak için fırsatları yakalamak.

Çin ve LAC ülkelerinin, ortaklıklarını derinleştirmek ve düzeltmenin yolları açıkça belirlenmiştir. Bunu başarmak, ilgili bütün ülkeler için bu yılın kalkınma gündeminin ayrılmaz parçası olmalıdır. Çin, LAC ülkelerinin gelecekteki kalkınması için stratejik bir ortağı oldu ve olmaya devam edecek.