Akademisyen Dr. Altay Atlı, CRI Türk’te Samet Demir’in hazırlayıp sunduğu “Ekonomi Basını” programına konuk oldu. Atlı, Çin’in kripto paralarla ilgili aldığı yeni kararları değerlendirdi.

Çin’de kripto paralara karşı yeni bir hamle geldiğini belirten Altay Atlı, banka ve finans kuruluşlarının kripto para işlemlerine dair kısıtlamalar getirildiğini aktardı.

Son yapılan açıklamada, sanal para birimlerinin ardında gerçek bir değer olmadığının vurgulandığını ifade eden Atlı’nın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Ne gibi kısıtlamalar getirildi? Çin’deki bankalar ve finans kuruluşları, özellikle de mobil ödemelere yönelik kuruluşlar kripto paralarla ilgili hizmet veremeyecekler. Buralarda hesap açılması, ödeme yapılması gerçekleştirilemeyecek.

Bunlar aslında vardı, 2013’te Çin kripto paraları sanal varlık olarak kabul etmiş ve şahısların çevrim içi olarak işlem yapabileceklerini açıklamıştı. Ancak aynı yıl içinde bankaların ve diğer kuruluşların verebilecekleri hizmetlere birtakım kısıtlamalar getirilmişti. 2017’de bu kısıtlamalar artırıldı, yeni kararlarla birlikte bir kademe daha ileriye gidildiğini görüyoruz. Bankalar artık sanal para birimlerini kabul edemeyecekler. Bunların bir ödeme olarak alınması söz konusu olmayacak. Kripto paralarla yuan ya da diğer para birimleri arasında değişim söz konusu olamayacak. Yine bankalar, kripto paralar üzerinde hizmetler sunamayacaklar, fonlar yatırım portföylerine dâhil edemeyecekler. Yani kısıtlamalar artırılmış oldu.

KRİPTO PARALARDAKİ SPEKÜLATİF HAREKETLER

‘Bunun sebebi nedir?’ diye baktığımız zaman, kripto paraların aslında gerçek bir değerinin olmadığı ve bunların aslında bireylerin varlıklarını, normal ekonomik düzeni tehdit ettiği açıklandı. Böyle bir tehdit algısı var. Son günlerde kripto paraların değerlerindeki ciddi dalgalanmalar ve sert düşüşlerin bu kararın alınmasında etkili olduğunu söyleyebiliriz.

Kripto paraların spekülasyona da çok açık olduğunu gördük. Örneğin, Tesla CEO’su Elon Musk’ın açıklamalarının piyasalarda nasıl etki yaptığını gördük. Son haftalarda Musk, Tesla için ‘Tesla artık araba satışlarında ödeme olarak Bitcoin’i kabul etmeyecek.’ dedi. Birdenbire Bitcoin’in değeri düştü. Sonra ‘Biz şirket olarak Bitcoin satışı yapmadık.’ dedi. Fiyat tekrar yükselişe geçti. Benzer gelgitleri de gördük. Bunların bu kadar etkili olması kripto paraların spekülasyona ne kadar açık olduğunu da gösteriyor. 

Şunu da not düşmek gerekiyor, Çin aslında dijital ödemelerin çok yaygın olduğu bir ülke. Çin, nakit toplumundan dijital ödeme toplumuna geçti. Aradaki kredi kartı aşamasını atladı. Dünyanın birçok yerinde kredi kartı kullanıyoruz ama Çin’de o aşama çok hızlı geçildi. Bu yüzden aslında dijital para birimleri de Çin için önemli ama bu kadar spekülasyona açık olması tabii ki çok da istenen bir durum değil.”