Çin, Afganistan, Pakistan, Nepal, Sri Lanka ve Bangladeş dışişleri bakanları dün yeni koronavirüs (Covid-19) salgınıyla mücadele temalı bir video konferans düzenledi. Çin Devlet Konseyi Üyesi ve Dışişleri Bakanı Wang Yi toplantıya başkanlık etti.

Wang Yi, toplantıya katılan altı ülkenin salgına karşı el ele vererek halk sağlığı güvenliğini koruduğunu ve ekonomik toparlamayı yürüttüğünü belirtti.

Toplantının Hindistan’a da bir davet gönderdiğini dile getiren Wang Yi, Hindistan’ın ihtiyaçları doğrultusunda Hint halkına destek sağlamaya istekli olduklarını ifade etti. Wang Yi, Çinli şirketlerden sağlanan ilk grup oksijen yoğunlaştırıcının Hindistan’a ulaştığını hatırlattı.

Çin-Güney Asya Ülkeleri Acil Durum Tedarik Rezerv Üssü kurulması önerildi

Wang Yi ayrıca altı ülkenin salgınla mücadele iş birliği konusunda dört girişimi öne sürdü:

1- Ortaklaşa salgınla mücadele fikir birliği güçlendirilmelidir. “İyi komşular nimettir” Doğu’nun geleneği aktarılmalı. Salgını önleme ve ekonomik toparlama gibi acil görevlere odaklanmalı. Virüsü etiketleme ve salgını siyasallaştırma girişimlerine karşı çıkılmalı. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) küresel salgınla mücadele iş birliğinde gerekli rolü desteklenmelidir.

2- Somut iş birliği derinleştirilmelidir. Çin, Güney Asya’daki insanların daha çeşitli ve istikrarlı bir aşı tedariği elde edebilmesi için altı ülke iş birliği mekanizması çerçevesinde karşılıksız yardım, ticari tedarik ve dolgu üretimi gibi esnek yöntemlere başvurmaya hazırdır. Mutasyona uğramış virüslerin yayılması önlenmelidir. Çin ayrıca diğer tarafların önerileri temelinde Çin-Güney Asya Ülkeleri Acil Durum Tedarik Rezerv Üssü’nü kurmaya isteklidir.

3- Salgından sonraki dönemde ekonomi yeniden toparlanmalıdır. Çin, personel değişimini kolaylaştırmak için “express kanalları” ve emita taşımacılığı için “yeşil kanallar”ı yürütmeye hazırdır. Dijital ekonomi gibi yeni iş formatlarındaki iş birliği ve Kuşak ve Yol inisiyatifinin yüksek kaliteli ortak inşası teşvik edilmelidir. Çin, Çin-Güney Asya Ülkeleri Yoksulluğu Azaltma ve Kalkınma İşbirliği Merkezi’ni kurmayı teklif etmektedir.

4- Tüm ülkelerin kalkınmasına yardımcı olan uluslararası ve bölgesel ortam yaratılmalıdır. Çin, adaletin yanında sağlam bir şekilde durmakta ve çekirdeğinde Birleşmiş Milletler’in (BM) bulunduğu uluslararası sistemi ve temelinde Uluslararası Hukuk’un bulunduğu uluslararası düzeni savunmaktadır. Çin, diğer ülkelerin içişlerine karışmak ve taraf seçmeye zorlamak gibi yasadışı eylemlere kararlılıkla direnmektedir.

Toplantıya katılan diğer beş dışişleri bakanı Çin’in girişimlerine katıldı.

Beş ülke, bağışıklık açığından kaçınmak için aşıların birkaç ülke tarafından tekelleştirilmemesi ve adil ve eşit dağıtım ilkesine bağlı kalınması gerektiğini savundu ve Çin’in gelişmekte olan ülkelerde aşıların bulunabilirliğini ve satın alınabilirliğini gerçekleştirmek için gösterdiği çabaları takdirle değerlendirdi.

Beş taraf Çin tarafından önerilen rezerv üssünün ve yoksulluğu azaltma merkezinin kurulmasını destekledi. Bunun yanı sıra, beş taraf Çin’le birlikte endüstriyel zincir ve tedarik zincirinin istikrarı, yoksulluğu azaltma ve gıda gibi geleneksel olmayan güvenlik alanlarındaki iş birliğini artırmaya hazırdır.

Beş ülke tek taraflı zorbalığa, içişlerine müdahaleye ve çifte standartlara karşı çıktıklarını ve bölgesel açıklığı ve kapsayıcılığı koruduklarını ifade etti.