CGTN / Yi Xin

Verilen ve tutulan söz

Çin Devlet Konseyi Üyesi ve Dışişleri Bakanı Wang Yi, yeni yılın ilk çalışma gününün sabahında 2022’nin ilk yurt dışı gezisine çıktı. Elbette, bu bir Afrika yolculuğuydu. Bu, Çin diplomasisinin 32 yıldır iyi günde kötü güde, Omicron ya da Ebola şartlarında, değişmez geleneğidir.

Bu Wang’ın bir ay içindeki ikinci Afrika ziyareti. Wang, kasım ayının sonunda Çin-Afrika İş Birliği Bakanlar Konferansı (FOCAC) için kıtayı ziyaret etmişti. Konferansın açılış konuşmasında Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping Çin-Afrika dostluk ve iş birliği ruhunu teyit etti; samimi dostluk ve eşitlik, kazan-kazan karşılıklı yarar ve ortak gelişme, adillik ve adalet ve zaman içinde gelişme ve açıklık ve kapsayıcılık. Xi ayrıca tıbbi sağlık, yoksulluğun azaltılması ve tarımsal gelişme, ticaretin desteklenmesi, yatırımın teşviki, sayısal yenilik, yeşil kalkınma, kapasite inşası, kültürel ve insandan insana ilişkiler ve barış ve güvenlik alanlarında dokuz program önerdi ve yeni bir dönemde ortak bir geleceği sahip Çin-Afrika topluluğunun kurulmasını önerdi.

Bu yeni yıl ziyareti bunları takip edecek ve gerçekleştirmek için yapılıyor. Çin ile Afrika arasındaki nesillerdir devam eden köklü dostluğun bir kanıtı ve derin iş birliği ile karşılıklı fayda için iş birliğini ve gelişmekte olan dünyada barış, ilerleme ve refaha bağlılığı temsil ediyor.

İHTİYAÇ İÇİNDEKİ DOST

Omicron şokuna meydan okuyan Wang Kenya, Eritre ve Komor Adaları’na gitti. Gündemde sağlık önde geliyordu ve iyi de oldu. Afrika ülkeleri virüsten çok kötü etkilendi. Aşıya duydukları ihtiyaç açık.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2021’in sonuna kadar bütün ülkelerde nüfusun yüzde 40’ının aşılanmasını hedef olarak belirledi ama bu hedef Afrika’nın büyük kısmında kaçırıldı. Zor zamanlar gerçek dostlukları ortaya çıkarır. Cumhurbaşkanı Xi FOCAC toplantısında, aşının daha ulaşılabilir ve ödenebilir olmasına ve aşılanma açığının kapanmasına yardım etmek için Afrika’ya 1 milyar doz aşı daha gönderileceğini açıkladı. Çin ayrıca bu yıl bütün nüfusun aşılanmasını sağlamak için Kenya’ya ve Komor Adaları’na 10’ar milyon doz aşı daha gönderecek.

Sadece bu değil, Çin felsefesine göre, başkalarına balık verirsiniz ve aynı zamanda balık tutmayı öğretirsiniz. Büyük bir hazırlık kapasitesi yaratmak ve mevcut salgınla ve potansiyel salgınlarla mücadele etmek için ortak aşı üretme, soğuk zincir tesislerinin yanışına tıp ve sağlık programlarının geliştirilmesi söz konusu olacak. Bu tip jestler Çin’in virüs sonunda yenilene kadar sağlam şekilde Afrika’nın yanında durma konusundaki güçlü kararlılığını gösteriyor.

Wang’ın Afrika Boynuzu’nu ziyareti bölgede haberlerde çok yer alana çatışmalar ortamında geçekleşti. Etiyopya, sudan, Somali ve Sudan’daki durum epey zamandır rahatsız edici nedenlerden dolayı manşetleri işgal ediyor. Gerçek bir arkadaş her zaman yardıma hazırdır. Devlet konseyi üyesi Wang, Afrika Boynuzu’nda barış ile kalkınma için bir vizyon önerdi ve bir barış konferansı kurulması fikrini öne sürdü ve sürece yardımcı olmak üzere bir Çin özel temsilcisi atamayı teklif etti.

Kısacası, Çin hem güvenlikle ilgili semptomlarla hem de kalkınma ve yönetişim ile ilgili temel nedenlerle ilgilenmeyi öneriyor. Ayrıca etnik ve dinsel anlaşmazlıkları çözmek için ekonomik büyümeyi hızlandırmak da önemli. Afrika’nın liderliğinde ve Afrika’ya ait kalkınmayı ve istikrarı sağlamaya çalışmak için, bölgenin kaderini kendi elinde tutması da şart. Birleşmiş Milletler (BM) Sözleşmesi’nde güvence altına alınan iç işlerine karışmama ilkesi bugün eskisinden daha fazla değilse bile eskiden olduğu kadar bugün de önemli olmaya devam ediyor.

İHTİYAÇ İÇİNDE BİR ORTAK

Barış ve güvenlik kalkınma ve ilerlemenin ön gereklilikleri olduğu gibi, ilerleme büyüme ile refah da istikrar ve uyumu güçlendirir.

Çin tarafından inşa edilen Afrika’nın en büyük petrol terminali olan Kipevu Petrol Terminali’nde (KOT) yaptığı konuşmada, Wang Çinli kâşif Zheng He’nın 600 yıldan uzun bir süre önce Mombasa ’ya yaptığı ve yerel halka iyi niyet ve çay sunduğu üç ziyareti anarak, tarihsel bağların hatıralarını canlandırdı.

Wang, Nairobi-Mombasa standart Gauge Demir Yolu ve Kenya’daki en iyi petrol terminaline katkıda bulunarak Zheng’in şanlı adımlarını takip ettiklerini söylediği Çinli mühendisleri övdü. Her iki projede de Çin ve Afrika arasında halk merkezli Kuşak Yol İnisiyatifi çerçevesindeki yüksek kaliteli kazanımların simgesi.  Wang’ın yanında duran Kenya Cumhurbaşkanı Uhuru Kenyatta kıyıdaki 50 yıllık KOT’un yerini alan yeni açık deniz rıhtımının petrol maliyetlerini azaltacağını ve Kenya’nın ve bölgenin kalıcı biçimde halkın gelişme ihtiyaçları için uygun petrol arzına sahip olacağını söyledi.

Kenyatta, “Çin ile ortaklığımız çin4in bize ne yapacağımıza söylemesine dayanan bir ortaklık değil. Bu Kenya’nın sosyoekonomik gündemini yerine getirmek için birlikte çalışan dostların ortaklığı. Kenya’nın Çin’in desteği olmadan toplumsal ekonomik gelişme gündemlerimizin birçoğunu başaramayacağımızı açıkça söyleyebilirim. Ve bu sadece hükümet olarak bizim değil, aynı zamanda Kenya halkının da takdir ettiği bir şeydir.” dedi.

GÜÇLÜ SÖZLER, YÜCE HAREKETLER

10 bin kilometreden fazla demir yolu tamamlandı, yaklaşık 100 bin kilometre kara yolu inşa edildi, yaklaşık bin köprü ve 100 liman, sayısız hastane ve okul yapıldı. Çin-Afrika iş birliğinin listesi böyle devam ediyor.

Sayılar yalan söylemez ve gerçekler yüksek sesle konuşur. “Zengin olmak için, yol ve köprü yap” şeklindeki Çin deyişi altyapının nasıl büyük bir fark yaratacağını büyük ölçüde gösteriyor. Ancak, Çin-Afrika ortaklığı bundan daha fazla. Ticaret, yatırım, sayısal yenilik, yeşil büyüme, kültürel bağlar, fırsatlar bol. Etkileyici bir geçmişe ve sağlam dayanışma kararlılığına sahip olan yol arkadaşları Çin ile Afrika, modernleşme yolunda yeni ve büyük atılımlar yapacak. Bu karşılıklı yararlı ortaklığın amacı 2,7 milyar Çinli ve Afrikalının refahını geliştirmekten başka bir şey değil.

1963’e geri dönersek, Çin Başbakanı Zhou Enlai ilk Afrika ziyaretinde ziyaretini bir dostluk ve iş birliği ziyareti olarak tanımladı. Zhou Enlai’ın neredeyse 60 yıl önce açıkladığı eşitlik, karşılıklı fayda ve karışmama ilkeleri bugün çok daha güçlü biçimde yankılanıyor.

Yeni Çin’in BM’deki haklı yerini almasından sonra geçen 50 yılda Çin halkı Afrikalı kardeşlerinin köklü dostluğunu unutmadı. Gerçek çok taraflılık ve uluslararası adalete bağlılığın yönlendirdiği Çin ile Afrika ülkeleri gelişmekte olan dünyanın ortak çıkarlarını korumak ve her ülkenin gelişme hakkına sahip olduğu ve rüyalarını gerçekleştirdiği insanlık tarihindeki yeni bir dönemi açmak için birlikte yakından çalışmaya devam edecek.