CGTN / Hannan Hussain

Avustralya Dışişleri Bakanı Marise Payne 21 Nisan’da, Avustralya’nın Beijing’e karşı dış politikasına egemen olan bir diplomatik düşmanlıkla, Çin ve Victoria eyaleti arasında imzalanan iki Kuşak ve Yol İnisiyatifi anlaşmasının iptal edildiğini açıkladı. Payne, “Bu anlaşmaların Avustralya’nın dış politikası ile tutarsız ya da dış ilişkilerimize ters olduğunu düşünüyorum” dedi.

Fakat Canberra’nın Kuşak ve Yol İnisiyatifi altındaki sözüm ona ulusal güvenlik tehditlerini kesin olarak belirtememesi ve Victoria’nın özerkliğini aşmak için tartışmalı veto yetkisini kullanması bu hareketin siyasi olarak düşmanca olduğunu gösteriyor. Victoria Başbakanı Daniel Andrews ile Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu arasında 2018’de imzalanan mutabakat zaptı Kuşak ve Yol İnisiyatifi altyapı inşa programı ile Çin-Avustralya iş birliğinin temelini hazırlamıştı. Aynı şekilde, anlaşmanın Çin-Avustralya iş birliğinin merkezine hükümetler arası çalışma gruplarını yerleştirmek için kendisinden sonra gelecek çerçevenin yolunu açmıştı. Bu gerçeklerin hiçbiri Payne’nin anlaşmaları iptal etmesinin parçası değildi. Aksine, Avustralya’nın Kuşak ve Yol İnisiyatifi ile ilgili ön yargısının kökenindeki şey, yeni yabancı veto planıdır.

Avustralya federal hükümetinin, Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin Victoria eyaletiyle daha büyük iş birliğini destekleyen Victoria Başbakanı Daniel Andrews’i hedef alarak, Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ne direnme kampanyasını büyük ölçüde yoğunlaştırdığı Aralık 2020’yi düşünün. Federal hükümetin hedef alma politikasının göze çarpan bir örneği “Devlet ve Bölgeler Anlaşmalar Yasası”nın kabul edilmesiydi. Bu Payne’nin Victoria’nın Kuşak ve Yol İnisiyatifi ile iş birliğini, anlaşmayı Avustralya’nın dış politika çıkarları ile “tutarsız” ya da “ters” diye veto etmesinin temeli olarak andığı siyasi amaçlı bir yasadır.

Canberra’nın zayıflıklarının bir parçası olarak, belirli Avustralya eyaletlerine Çin’in geleneksel ihracatı ve yatırım izlerinin geniş Kuşak ve Yol İnisiyatifi iş birliğinin engellemeyen bir imkân olduğu zamanlarda ikiye ve üçe katlandığını anmayı reddetti. Böyle bir kazan-kazan kalkınma potansiyelinde Avustralya için kaybettiği ikili inanılırlığını kurtarmak için zeytin dalı ile birlikte bir ileri atılımın sunulduğunu düşünün; ticari ve ekonomik çıkarları kamp siyasetinden daha iyi izole etmek, Çin’in duygularını kendi başlattığınız bir ticaret savaşından uzaklaştırmaya çalışmak ve Victoria’nın Kuşak ve Yol İnisiyatifi anlaşması dâhil kilit ilişki şablonları yoluyla çok taraflılık koridoruna dayanmak.

Fakat Çin tarafından doğru bir biçimde “ikili ilişkileri daha da zarar verecek” bir tertip diye tanımladığı Avustralya’nın son hareketi parlamentodaki iktidar ve muhalefet partisindeki sertlik yanlılarının gözüne girmeye çalışıyor.

ÜÇ MUHTEMEL SORUN

Avustralyalı milletvekillerinin Kuşak ve Yol İnisiyatifi hakkındaki borç tuzağı propagandasını düşünün. Dışişleri, Savunma ve Ticaret Tercihleri Komitesi Başkanı Bayan Kimberley Kitching “uzun süredir bunun kötü bir politikaya dayadığını ve kötü bir tercih olduğunu söylediğini ve Avustralya ile serbest dünyanın büyük bölümünün bu borç tuzağı konusunda ortak bir anlayışa varmasının iyi bir şey olduğunu” ileri sürdü. Aynı saldırganlık, bazıları Avustralya’nın Çin’den “kurtulmasını” meşrulaştırmak için Kuşak ve Yol İnisiyatifi saldırısını destekleyen ve Avustralya’nın ticaretini çeşitlendirmesi ile iç ekonomisi hakkında bazı hayaller ekleyen, kilit muhalefet üyelerinin söyleminde de tespit edilebilir.

Bu düşünme tarzının yaratacağı üç muhtemel sorun var. İlk olarak, Canberra’nın Kuşak ve Yol İnisiyatifi konusundaki 180 derece ters hareketi Beijing ile ilişkilerine zarar verecek. Bunun erken işaretleri Çin’in Avustralya hükümetinin “Çin-Avustralya ilişkilerinin iyileştirilmesinde samimi olmadığı” ve kendi sıkletinden büyük biriyle âşık atmasının sadece “kendisine zarar vereceği” sonucu çıkarmasına yansıdı.

İkincisi, Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ne karşı haksız düşmanlıklar, Avustralya’yı aynı büyüklük ve çapta başka bir büyük bağlantısallıktan elde edilecek yakın çıkarlardan mahrum bırakır, bu da ekonomisini ticarete bağımlı olmanın ötesinde “çeşitlendirme” ümitlerini boşa çıkarır. İronik olarak, bazı milletvekillerinin kendilerinin de kabul ettiği gibi, Çin ile Kuşak ve Yol İnisiyatifi şemsiyesi altındaki ilişkiler Avustralya’nın Batı Kapısı Tüneli, Metro Tüneli, yüksek kapasiteli trenlerinin geliştirilmesi ihtimalini ortaya çıkardı, bu anlaşmalar sadece tek bir Avustralya eyaleti ile sınırlı olsa bile. Peki, bu fırsat maliyeti açısından nasıl?

Ama her şeyden öte, Canberra’nın en büyük ticaret ortağı olarak, Beijing’in eğer isterse Avustralya’nın rüzgârını tersine çevirmek ve ucuz taraflı hesaplar için Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ni zayıflatmanın maliyetlerini göstermek için kullanabileceği önemli ekonomik, ticari ve siyasi araçları var.

Dışişleri Bakanı Payne şimdi Kuşak ve Yol İnisiyatifi saldırısını sanki “Çin’le devam eden ilişkiyi” kopartmak gibi haklı gösteriyor. Bırakalım şimdi Çin karar versin.