Financial Times / Peter Foster

Tarım Bakanlığı, önemli bir morina balığı kaynağı olan sulara erişimi sağlamak için yapılan görüşmelerin çökmesinden sonra tepkiyle karşı karşıya bulunuyor.

Britanya balıkçılık sektörü geçen hafta cuma günü, hükümetin Norveç ile yıllık karşılıklı giriş anlaşması sağlanamamasına tepki verdi. Bu, Brexit sonrası İngiliz filolarına vurulan diğer bir darbe olarak tanımlandı. Balıkçılık sektörünün tepkisi, İngiltere Çevre, Gıda ve Kırsal İşler Bakanlığının (Defra), İngiliz tüketicilerin tercihi olan morina balığının önemli kaynağı yarı arktik bölge sularına sahip Norveç hükümeti ile bir anlaşmaya varamadığını açıkladıktan sonra geldi.

Britanya’daki balık ve patates kızartması servis edilen dükkânlarda satılan bütün balıkların yaklaşık yüzde 10’unun yakalandığı trol teknesi Kirkella’nın sahibi UK Fisheries’in CEO’su Jane Sandell, anlaşmaya varılamamasının “Britanya için çok kara bir gün” ve “ulusal utanç” olduğunu söyledi.
Şirket, son 20 yılda Humberside bölgesindeki balıkçılık sektörüne yaklaşık olarak 180 milyon sterlin yatırım yaptığını ve 100 milyon sterlin daha yatırım yapmayı planladığını, anlaşmanın olmamasının Britanya’nın kuzeydoğu kıyısındaki Hull içinde ve civarında istihdam edilen 100 kadar balıkçının geçim kaynağını tehlikeye attığını açıkladı.

UK Fisheries’in CEO’su Sandell yaptığı açıklamada, “(Çevre Bakanı) George Eustice’nın, Defra’nın onlarca yıldır Norveç sularında balık tutmak zorunda olduğumuz haklarımızı niçin koruyamadığına dair Humberside bölgesine ve bizim mürettebatımıza bir açıklama borcu vardır, bir felakete dönüşen ‘Brexit ödülüyle’ böbürlenmeyi boş verin.” dedi. Faroe Adaları ve Norveç dâhil kuzey Atlantik’te Britanya’nın geleneksel ortaklarıyla herhangi bir ikili anlaşma yapılamamasının İngiltere’yi gümrüksüz morina balığı ithalatına bağlı hale getireceğini vurgulayan Sandell, “Açıkça bu bir rezalet ve ulusal utanç” ifadesini kullandı.

NORVEÇ, BRİTANYA İÇİN ÖNEMLİ BİR ORTAK

İskoçya balıkçılık sektörü temsilcileri, Oslo yönetimi ile önceki anlaşmaların, Britanya’nın Barents Denizi’ndeki balıkçılık alanlarına giriş hakkı karşılığında İskoçya sularına giriş hakkı verilmesini kapsadığını söylediler. İskoçya Pelagic Balıkçılar Derneği CEO’su Ian Gatt, 2021 yılında Britanya-Norveç ikili anlaşması olmamasının “epeyce hayal kırıklığı yaratırken”, Britanya’nın bir anlaşmaya karşı ayak diremesinin Britanya’nın bağımsızlığı konusunda net bir işaret verdiğini belirtti.

Gatt, “Açık bir faydası var, gerçek şu ki, Britanya’nın şimdi bağımsız bir kıyı devleti olması Arktik morina balığı ve İskoçya balığı arasındaki bağı koparabildiğimiz anlamına geliyor.” dedi. Defra da yaptığı açıklamada, bir anlaşmaya varmak için sıkı çalıştığını, fakat “Britanya balıkçılık sektörünün çıkarına ve dengeli” olursa anlaşmalar yapacağını, fakat bunun mümkün olmadığını ifade etti. Açıklamada ayrıca, “Britanya sularına giriş ve balıkçılık kotalarının değiş tokuşuna ilişkin adil bir teklif sunduk, ancak bu yıl bir anlaşmaya varmak için pozisyonlarımızın çok uzak kaldığının farkına vardık.” denildi.

Britanya hükümeti, Norveç’in Britanya için önemli bir ortak olduğunu ve Oslo ile yıl boyunca çalışmaya devam edeceğini kaydetti. Ulusal Balıkçılar Örgütleri Federasyonu bir anlaşmaya varılamamasının, tekneleri Kuzey Denizi ve İskoçya’nın batısında zaten kısıtlı sularda rekabete zorlayacağını, “çok önemli balıkçılık fırsatlarının kaybolmasıyla” sonuçlanacağını bildirdi.

“Norveç ile anlaşmaya varılamamasının tekne filoları için balıkçılık fırsatlarında önemli ve mutlak bir azalma anlamına geleceğine” dikkati çeken federasyon yetkilileri, bu durumdan etkilenecek balıkçı teknelerine ek destek almak için bakanlar seviyesinde kulis faaliyetleri yürüteceklerini söylediler.
Norveç sularına girmeye çok fazla da bağımlı olmayan İskoçya Beyaz Balık Üreticileri Derneği CEO’su Mike Park, Brexit’in kıyı devletleri arasında yerleşmesi zaman alacak yeni bir dinamik yarattığını bildirdi. Park, “Norveç ile görüşmelerin çökmesi bir dizi seviyede hayal kırıklığı yaratmasına rağmen, herhangi bir anlaşma arayışında doğru dengeyi bulmamızda gelecekte önemli olacak.” diye konuştu.

İskoçya Balıkçılar Federasyonu CEO’su Elspeth Macdonald da, İskoç balıkçı filolarının doğrudan etkilenmese bile, bir anlaşmanın balıkçılık sektörü için çok zor bir yılda beyaz balık filosuna yardımcı olacağını ifade etti. Macdonald, “Hükümetin Brexit görüşmelerinde balıkçılık için iyi bir anlaşmayı güvence altına alamamasının yanı sıra bizim filomuzun bu yıl Faroe Adaları ve Norveç sularına girme hakkı olmaması, 2021 yılında balıkçılık fırsatlarımızın çok kısıtlı olacağı anlamına geliyor.” dedi.