China Daily / Liu Bin

Beijing pilot serbest ticaret bölgesinin parçası olan ve yakın zamanda kurulan Beijing Uluslararası Büyük Veri Borsası’na (BIDBE) büyük umutlar bağlandı. BIDBE, şirketler için kârlı veya imkânsız olan işlemleri ve iş modellerini olanaklı kılan veri emanetçisi olarak hareket edecek.

İlk olarak büyük veri borsası, ticaret verisi değil, ancak veri değeridir. Dijital ekonominin özü, verilerin alım satımının yapılıp yapılmadığına bakmaksızın, veri değerini serbest bırakmaktır. Borsa, temelde tüm veri değer zincirini kapsayan veri yönetimi platformudur, veri varlığı rehini, veri varlığı sigortası, veri varlığı garantileri ve veri varlığı menkul kıymetleştirmesi gibi veri merkezli hizmetlere olanak sağlar. Dijital ekonomi, veri değerlerini kullanarak büyüyecek ve BIBDE buna hizmet edecek. Blok zinciri teknolojisi ve çok yanlı güvenlik teknolojileri gibi teknolojilerle, verilerin kendisinin alım satımı yapılmaksızın veri değerlerinin alım satımına izin verilecek. 

İkincisi BIBDE, hükümet verisinden başlayacak ve onun faaliyeti kişisel olmayan veriye odaklanacaktır. Yerel veriyle ilgili yasalar ve mevzuatlar henüz düzenlenmediği için hükümet verilerinden başlamak çok daha kolay oluyor ve daha az dirençle karşılaşıyor.

Üçüncüsü BIBDE, yerel yönetimin desteğiyle bir kamuya açık teknoloji hizmeti platformudur. Mevcut durumda birçok internet devi platform olarak sağladığı avantajlarla büyük miktarda veri toplamış ve bu verilerle finans, ilaç, topluluk grubu satın alma, perakende gibi yeni sektörlere girmektedir. Bazı dev şirketler, finansal sistemin istikrarı için hâlihazırda potansiyel güçlükler ortaya çıkardı. Merkezi hükümet bunu fark etti ve açıkça tekelleşmeyi engelleme sözü verdi. İnternet devlerinin platformlarını daha iyi denetlemek ve tüm büyük veri sektörünü düzenlemek için en etkili yol, kamu hizmetleri için büyük veri değişimi platformları kurmak olacaktır.

SINIR ÖTESİ VERİ AKIŞI VE DÜZENLEMELER SORUN OLUŞTURUYOR

Bunun için BIBDE’nin Çin’in ekonomik gelişiminde önemli rol oynaması bekleniyor. Bununla birlikte BIBDE’nin, daha fazla kalkınmada birçok engelle karşı karşıya olduğunun farkında olmalıyız.

İlk olarak verilerle ilgili yasaların düzeltilmesi gerekiyor. Verilerin sahibi kim? Verileri kim kullanabilir ve verilerin kullanımından kim yararlanabilir? Yasada bu soruların yanıtı yok. Bunun için, büyük veri değer değişiminde mevcut çabalar “öncü” olarak düşünülmekte ve düzenleme çabalarına yardımcı olacağı umulmakta. 

İkincisi, devlet kurumları, teknoloji şirketleri ve araştırma kuruluşları arasında henüz bir uzlaşmaya varılamadı, bu da yasa için bir engeli teşkil ediyor. Sektör için açıkça standartlara ihtiyaç vardır.

Üçüncüsü, sınır ötesi veri akışı ve düzenlemeler de bir sorun oluşturuyor. Çin’in de geride kalmamak adına küresel veri yasalarının, düzenlemelerinin ve standartlarının formüle edilmesine daha fazla katılması gerekiyor.