Bölgede ülkeleri arasındaki sorunların ele alınacağı Bağdat merkezli çabalar somutlaşıyor. Irak’ın öncülük ettiği Bölgesel Komşuluk Zirvesi cumartesi günü Bağdat’da toplanacak. İran ve Körfez ülkeleri arasındaki sorunları yumuşatmak zirvenin en önemli hedefleri arasında yer alıyor.

Zirvede Yemen’deki savaş, büyük bir çöküşün eşiğine gelen Lübnan’daki durum, bölgesel su krizi, ele alınacak başlıca konular arasında yer alıyor. Bu başlıkların hemen hepsinde karşıt konumlarda olan Suudi Arabistan ve İran rekabetinden zarar gören Irak, iki bölge gücünü uzlaştırarak kendi iç istikrarını da sağlamayı hedefliyor.

Suriye ihtilafının yarattığı kutuplaşma da bir diğer büyük sorun sahası. Bağdat Suriye savaşındaki tarafların sert pozisyonları nedeniyle bu zirveye Şam’ı davet etmedi. Öncelik olarak ilk olarak aynı masada buluşma konusunda irade gösterip alt yapısını hazırlayan ülkeleri bir araya getirmek.

Trump’tan sonra Biden döneminin Körfez’e mesafeli, Orta Doğu’dan ziyade büyük güç mücadelesine odaklanan dış siyaset tarzı, Irak’ın istikrar arayışı dışında bölge ülkelerini yaklaştıran bir diğer önemli etmen. Bu bağlamda İran ve Suudi Arabistan arasında kopukluğu gidermek için nisan ayında istihbarat düzeyinde görüşmelerin Bağdat’ta başladığı biliniyor. Bu zeminden hareketle İran’la Körfez sorunlarının çözüm yoluna girmesi için Bağdat zirvesi iyi bir başlangıç olarak değerlendiriliyor.

İran’da yeni iş başına gelen İbrahim Reisi ekibi bölge ülkeleriyle temasa önceki döneme kıyasla daha fazla önem vereceklerinin sinyallerini vermişti. Reuters’ın haberine göre, Irak tarafının da İran’dan beklentisi yüksek. Bağdat, İbrahim Reisi’nin konferansa katılımını bekliyor. Adı açıklanmayan bir Iraklı yetkili ise “Dışişleri Bakanlarını aynı masa etrafında bir araya getirsek bile bu İran’la Körfez Arapları arasındaki gerilimi bitirmek için önemli bir ilerleme olarak kabul edilebilir.” dedi.

28 Ağustos’ta yapılması planlanan Bölgesel Komşuluk Zirvesi’nin bütün tarafların hangi düzeyde katılım göstereceği henüz netlik kazanmadı. Önde gelen davetliler Mısır, Ürdün, Türkiye ve Fransa’nın liderler düzeyinde katılım göstermesi ise büyük bir sürpriz yaratabilir.

Şu ana kadar Kuveyt’in Başbakan düzeyinde katılacağı bildirildi. Sputnik’in haberine göre de Irak Dışişleri Bakanı, Rusya büyükelçisinin de zirveye katılacağını açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı da Tahran’ın bölgesel zirveye katılım göstereceğini fakat bunun hangi düzeyde olacağına henüz karar verilmediğini duyurdu.

Lübnan al Mayadeen kanalının Irak temsilcisinin geçtiği habere göre ise İran, Suudi Arabistan, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Mısır, Ürdün 28 Ağustos’taki zirveye katılacak. Yine Fransa Cumhurbaşkanı Emannuel Macron’un zirveye katılımı kuvvetli bir olasılık olarak görülüyor.

Zirvenin Afganistan’daki kaotik çekilmeye rastlaması da bölgesel iş birliği zeminini genişletmek bakımından Irak tarafından fırsat olarak görülüyor. Öte yandan yıl sonuna kadar ABD’nin Irak’taki askeri muharip misyonunu tasfiye edileceği düşünüldüğünde Bağdat’ın yeni dönemde komşularla diplomasiye daha fazla önem vermesi bekleniyor.