CRI Türk Dış Haberler Servisi

Çin yönetimi DSÖ-Çin iş birliğini içeren incelemelerin temel alınmadığı Covid-19 araştırmalarına izin vermeyeceklerini duyurdu. Uluslararası bilim insanları ise virüsün ilk kayıt altına alınan yerin virüsün kaynağı olmayabileceği noktasında uyarmaya devam ediyor.

Çin Halk Cumhuriyeti, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Covid-19’un kökenine dair ikinci kez araştırma talebini reddetti. Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Ma Zhanoxu yaptığı açıklamada, DSÖ-Çin heyetinin bu yılın başında Wuhan kentinde yaptığı araştırmaları dikkate almayan, bilimsel çalışmalara referans vermeyen ve DSÖ üyelerinin tümüne danışmadan iletilen talepleri reddedeceklerinin altını çizdi.

Uluslararası organizasyon ve büyükelçiliklerden 160’ın üzerindeki temsilciyi bilgilendiren Çinli diplomat DSÖ-Çin heyetinin konu hakkında hazırladıkları raporu 70’den fazla ülkenin desteklediğini hatırlattı. Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Ma Zhanoxu, bilim insanlarının yapacakları araştırmalara karşı olmadıklarını ancak Covid-19’un kökeninin siyasileştirilmesine müsamaha göstermeyeceklerini dile getirdi.

DSÖ Genel Sekteri  Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus daha önce yaptığı açıklamada, Çin’deki araştırmaların veri eksikliği nedeniyle aydınlatılmadığını savunmuş, DSÖ ise salı günü yayımladığı bildiride daha önce araştırmalar neticesinde reddettiği laboratuvar teorilerine yer vermişti. DSÖ’de yaşanan söylem değişiminin arkasında Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) baskısının olduğu düşünülüyor. Zira ABD Başkanı Joe Biden, bilim insanları yerine istihbarat örgütlerine Covid-19’un kökenlerine dair 90 gün içinde rapor hazırlaması talimatı vermişti.

İLK KAYIT VE KAYNAK ARASINDA FARK VAR

Yeni tip koronavirüs tartışmalarının siyasi saiklerle manipüle edilmesine karşın Çin tarafı kendisine yöneltilen iddiaları yanıtlamaya devam ediyor. Çin Ulusal Sağlık Komisyonu yetkilisi Gu Jinhui, cuma günü saklandığı ileri sürülen 174 erken vakanın bilgilerini bir kez daha uluslararası toplumla paylaştı.

Kişilerin rızası olmadan erken vaka tanımlarının kopyalamayacağı ve dağıtılamayacağının aktaran Gu, buna karşın gerekli tüm bilgilerin zaten bir önceki DSÖ raporuna yansıdığını vurguladı. Gu ayrıca 2019 yılının Eylül ayında İtalya ve ABD’de vakaların tespit edildiği yönündeki tartışmalara işaret ederek “Salgının ilk tespit edildiği yer kaynak olmayabilir.” mesajını verdi. Benzer şekilde Çin Ulusal Sağlık Komisyonu yetkilisi Gu Jinhui’nin tezlerini destekleyen CGTN makalesinde ise şu ifadeler paylaşıldı:

“Salgının ilk ortaya çıktığı yer, muhakkak patojenin kaynağı olduğu anlamına gelmez. Örneğin, 1918 yılındaki vahim grip salgını genellikle “İspanyol Gribi” olarak bilinmesine rağmen, ilk bilinen vaka ABD’de Kansas eyaletindeki bir askeri üste bildirildi. 1980’li yıllarda AIDS salgını ilk olarak ABD’de görülse bile, daha sonra bilimsel olarak HIV virüsünün onlarca yıl önce Ekvator Afrikası’nda ortaya çıktığı teyit edildi.”