Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Los Angeles şehrinde yaşayan gazeteci Ediz Tiyanşan, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Manşet” programına konuk oldu ve ABD gündemindeki gelişmeleri değerlendirdi.

Kuzey Amerika’nın liderlerinin bir araya geldiğini belirten Ediz Tiyanşan, ABD, Kanada ve Meksika arasındaki önemli görüşmenin detaylarını aktardı.

Görüşmenin ABD ev sahipliğinde Beyaz Saray’da yapıldığını ifade eden Tiyanşan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“ABD Başkanı Joe Biden, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador bir araya geldi. Bu üç lider arasında 5 yıldan bu yana düzenlenen ilk buluşmaydı aslında. Normalde bu üç ülke lideri bir araya geliyor olsa da Trump yönetiminde 4 yıl boyunca bir araya gelemediler. Hem Trudeau, Trump ile iyi anlaşamıyordu, Meksika tarafında ise düşmanlık söz konusuydu diyebiliriz. Şimdi Biden ile birlikte bu üç lider yeniden bir araya geldi. Bu üç ülke arasında çok uzun yıllardır Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) dediğimiz bir serbest ticaret anlaşması vardı. Trump bu anlaşmayı değiştirme kararı almıştı. NAFTA yerine adını ABD, Meksika ve Kanada anlaşması olarak değiştirdi. Bu üç ülke ticaretinin kurallarının üzerinde değişiklikler yapıldı.

TARTIŞMA DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜNE TAŞINACAK

Şimdi de ilişkiler düzelmiş olsa da ticari konuda anlaşmazlıklar yaşanabiliyor. En çok öne çıkan konular Meksika’nın enerji sektörüne yaklaşımı ABD’nin ve Kanada’nın tepkisini çekebiliyor. Meksika’nın enerji sektöründe oynadığı rol biraz tepki çekiyor, Kanada’nın Amerika’dan gelen tüm süt ürünleriyle ilgili tavrı tepki çekiyor. ABD açısından baktığımızda elektrikli araçların üretimi en çok dikkat çeken konular arasında. Hem Meksika’nın hem Kanada’nın karşı çıktığı konu. Bunların Amerikan toprağında üretilmesinde çok ciddi bir vergi indirimi öngörülüyor. Bu da pek çok firmayı ABD’ye çekmeye başladı. Bu konuda Meksika ve Kanada tarafı ticari olarak bir usulsüzlük yapıldığını iddia ediyor. Bunu da Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) taşıyıp buna karşı çıkacaklar gibi görünüyor.

COVID-19 AŞILARININ DAĞITIMI

Covid-19 konusunda önemli bir konuya değindiler. ABD ürettiği aşıları Kanada ve Meksika ile paylaşmıştı. Şimdi de ilerleyen süreçte taraflar arasında yapılan bölgesel bir anlaşma doğrultusunda, Kanada ve Meksika Amerika Kıtası ile Karayip ülkeleri ile bu aşıları paylaşacak. Tam olarak sayısını bilmesek de milyonlarca Covid-19 aşısının gönderilmesi mümkün. Bunun da detaylı açıklaması Kanada ve Meksika’dan gelecek.

OLİMPİYATLARA BOYKOT İHTİMALİ

Biden, Kanada Başbakanı Trudeau ile görüştüğü esnada, ABD’nin olimpiyat heyetinin bir ihtimal Çin’deki Kış Olimpiyatlarını diplomatik boykot edebileceğini söyledi. Bu Çin’e yönelik bir protesto anlamına gelecektir. Bu tabii ki ikili ilişkileri gerebilecek bir açıklama. Zamanlaması da enteresan daha yeni ABD ve Çin liderleri ilk kez görüşme gerçekleştirmişti. Duyduğumuz kadarıyla bu görüşmenin çoğunlukla olumlu seyrettiği izlenimini almıştık. Hâlâ çözülemeyen sorunlar var ama görüşme daha sağlıklı ilişkiler için olumlu olarak yorumlanmıştı. Ancak anladığımız kadarıyla taraflar arasındaki gerginlik devam ediyor. Özellikle de bugün yapılan açıklamayla o da artabilir.”