Gazeteci-yazar Mehmet Ali Güller, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Güller, Münih Güvenlik Konferansı’nı ve NATO Savunma Bakanları Toplantısı’nı değerlendirdi.

Bu yılkı Münih Güvenlik Konferansı’nda en merak edilen konuşmasının Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) yeni başkanı Joe Biden olduğunu belirten Güller, “Biden konuşmasıyla tahminleri aslında doğrular nitelikte dış politikasının çerçevesini biraz daha netleştirmiş oldu. Biden’ın çok önemli iki mesajı vardı. Biri Çin, diğeri de Rusya ile ilgili olandı. Çin ile ilgili mesajı şuydu; Biden, Çin ile uzun vadeli stratejik bir mücadeleye hazırlandıklarını ve Çin ile bu rekabetin çok çetin geçeceğini söyledi. Biden, Çin’e karşı mücadelede ABD-Avrupa Birliği (AB) ittifakının önemine dikkat çekti. İkinci önemli mesajı Rusya ile ilgiliydi. Bir kere doğrudan Putin’i hedef aldığını belirtelim. Putin’i, Avrupa’yı ve NATO ittifakını zayıflatmaya çalışmakla suçladı. Burada önemli bir nokta, Biden’ın Rusya’nın NATO ittifakına Çin’den daha yakın bir tehdit oluşturduğunu belirtmiş olmasıydı. Bu özel anlamı olan bir açıklama. Burada şu ayrım çok önemli, asıl tehdit ve yakın tehdit ayrımı yapmış oluyor, Biden. Çin, ABD için halen asıl tehdit. Zaten Biden, o uzun vadeli stratejik rekabet sürdüreceğini söylemişti.” dedi.

STOLTENBERG’İN VERDİĞİ MESAJLAR

NATO Savunma Bakanları Toplantısı ile ilgili de değerlendirmede bulunan Güller, “Toplantı öncesi NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in verdiği mesajlar önemliydi. Stoltenberg,  NATO’nun 2010 stratejik konseptinin yenilenmesi gerektiğini söyledi ve konsept detaylarının liderlerle yapılacak zirvede değerlendirilmesi teklifini yaptı. Stoltenberg’in bir hazırlığı da var; ‘NATO 2030: Yeni Bir Çağ İçin Birliktelik’ raporu geçen yıl yayınlanmıştı. Stoltenberg’in önemli isimlerden kurduğu 10 kişilik bir ‘uzmanlar grubu’ var. İçlerinde Türk diplomat Tacan İldem’in de yer aldığı bir grup bu. Bu grup tarafından hazırlanan rapor, 2030 stratejisine neden ihtiyaç duyduğunu kısmen açıklıyor.” diye konuştu.

BIDEN’IN AÇIKLAMALARI VE NATO RAPORU ARASINDAKİ PARALELLİK

Güller, Biden’ın Münih Güvenlik Konferansı’ndaki açıklamaları ile “NATO 2030: Yeni Bir Çağ İçin Birliktelik” raporunu karşılaştırarak şunları söyledi:

Biden konuşmaları ile rapor arsında bir paralellik olduğu görülüyor. Çünkü orada adım adım bugünkü Biden’ın söylediğine benzer vurguların raporda olduğunu görüyoruz. Esas olarak Çin’i değil, NATO açısından Rusya’yı yakın tehdit gören bir anlayışı vardı o raporda. Hatta Tacan İldem Cumhuriyet gazetesine verdiği demeçte ısrarla şunu söylemişti; ‘Çin’in NATO için doğrudan bir askeri tehdit olmadığı raporda kayıtlıdır. NATO, Çin’e sadece sınamalar değil fakat fırsatlar penceresinden de bakmaktadır.’ Bu ilginç tabii.  NATO Savunma Bakanları Toplantısı’ndan sonra özellikle ABD’de çok miktarda bir ‘NATO-Çin Konseyi kurulmalı, böyle bir ihtiyaç var mı?’ diye tartışma da başladı.