Haber: Mehmet Kıvanç

Filistin’de 11 günlük çatışmanın ardından Hamas ve İsrail arasında ateşkes ilan edildi. Tarafların karşılıklı zafer kazandıklarını iddia ettiği süreci CRI Türk’e değerlendiren eski Hava Kuvvetleri İstihbarat Daire Başkanı Gürsel Tokmakoğlu ise esas meselenin Trump döneminde imzalanan ve adım adım Filistin’i eritme siyasetinin yol haritası olan “Yüzyılın Anlaşması” olduğunu düşünüyor. Tokmakoğlu’na göre Biden yönetimi selefi Trump’ın politikasını “üslup farkıyla” devam ettiriyor.

Köklü tarihi olan gerilimin son halkasında geçen iki yılda yapılan dört seçim ve kurulamayan hükümet, Ramazan ayında polisin Mescid-i Aksa baskınları, “yerleşimci”lerin Şeyh Cerrah Mahallesi’ndeki provokatif davranışları yer aldı. Kudüs merkezli gerilimin Gazze’de bir biriyle denk olmayan güçlerin çatışmasına dönüşmesi ise insani maliyeti ağır bir tabloyu ortaya çıkardı. 11 günlük çatışmanın ardından Gazze’de en az 232 ölü, 2 bine yakın yaralı, Batı Şeria’da öldürülen 20 Filistinli, İsrail tarafındaysa ise 12 sivil ölüme dünya tanık oldu.

Ölü ve yaralı sayılarına kayıplar ve yerlerinden edilenler de eklendiğinde tablo daha da ağırlaşıyor. Bu süre boyunca Gazze’den ateşlenen toplam füze sayısının da 3 bin 500 civarında olduğu belirtiliyor. 20 Mayıs Perşembe sabahı Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) teşviki, Mısır’ın arabuluculuğunda gerçekleşen ateşkesin ardından İsrail yönetimi ve Hamas zafer ilan etti. Süreci CRI Türk’e değerlendiren Eski Hava Kuvvetleri İstihbarat Daire Başkanı Gürsel Tokmakoğlu, kısa vade yerine uzun vadeli etkilere bakılması gerektiğine dikkat çekerek tartışılması gereken konunun Trump döneminde imzalanan “Yüzyılın Anlaşması” olduğunu söyledi:

“Bu ateşkesin manası şu; Hamas roket atmayacak. İsrail’de onlara karşı havadan karadan taarruz etmeyecek. Peki, bu sorunu çözer mi? Çözmez.” açıklamasını yapan Tokmakoğlu, sözlerine şöyle devam etti:

“Filistin’de, Batı Şeria’da, Kudüs’teki sorunu çözer mi? Çözmez. Dolayısıyla buradaki algı eksik kaldı. Hamas tarafı ‘ben kazandım’ dedi. Evet, Hamas kazanmış olabilir. Filistin meselesinde uzun vadede bu bir çözüm müdür? Hayır. İsrail kazandı mı? Evet, Hamas’ın terör örgütü olduğunu, kendisine saldırdığını bütün dünyaya gösterdi. Filistin meselesinde yüzyılın planı çerçevesinde atacağı adımları eksiksiz atmaya İsrail devam eder. Buna engel teşkil eden bir husus olmadı şu an.”

FİLİSTİN MESELESİ GAZZE’YE SIKIŞTIRILDI

Filistin meselesinin bir bütün olarak ele alınması gerektiğini belirten Gürsel Tokmakoğlu, İsrail’in konuyu Gazze’ye sıkıştıran bir tarzda ele aldığını vurguluyor. “Devlet politikası” açısından bakıldığında işlerin “İsrail’in istediği gibi gittiğini” düşünen Tokmakoğlu, Gazze sıkışmasının Tel Aviv’in “istediği gibi kullanacağı” bir durum yarattığını düşündüğünü kaydederek, Bu Filistin meselesinin Batı Şeria ve Kudüs’ten alınıp da Gazze Şeridi’ndeki Hamas ile İsrail meselesine sıkıştırılması hadisesini gördük. Bunu hiç konuşturmadık. İsrail’in terör örgütü gördüğü Hamas roket atışı yaptı. ‘İnsani açıdan zarar gördüm terörist Hamas böyle yapıyor’ dedi.” değerlendirmesinde bulundu.

Tokmakoğlu, son çatışma sürecinde Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas’ın geri planda kalmasının da altını çizerek, “Burada hassas bir nokta var. İsrail Hamas’ı ABD’de aynı şekilde, terör örgütü olarak görüyor. Filistin meselesini savunmakla alakalı olan kısımda hiçbir zaman Mahmut Abbas gibi liderler ön plana çıkmadılar. Hâlbuki 2012’de Filistin, 138 ülke tarafından tanınmıştı. Bu noktada Rusya ve Çin inisiyatif almasın, diye ABD oyuna Birleşmiş Milletler’den (BM) girmedi. ‘Kendim çözerim bu işi.’ dedi. Biden yönetimiyle İsrail’in ve Netanyahu’nun politikası şöyle oldu;  ‘her ne yapıyorsak Hamas ve Gazze üzerinden yapalım. Hamas’ı burada muhatap gösterelim ama hiçbir şekilde Filistin’i muhatap göstermeyelim…” diye konuştu.

Hamas’ın askeri kapasitesine ilişkin de yorumda bulunan Tokmakoğlu, bu noktada önemli olan şeyin “caydırıcılık” olduğunu dile getirerek, “Hamas, bir yere nokta atışı yapamıyor. Rastgele hasar meydana getiriyor. Bu kuvvetin böyle ateş etmesi, İsrail’i caydırmaz. Caydırıcı değil.” dedi.

“BIDEN ZEMİN YARATMAYA ÇALIŞIYOR”

İsrail’in Gazze’yi iç meselesi olarak gördüğünü bildiren eski Hava Kuvvetleri İstihbarat Daire Başkanı Gürsel Tokmakoğlu, Doğu Kudüs ve Batı Şeria’yı “halletmeden” İsrail’in Gazze’ye inmek istemediğini söyledi. Tel Aviv yönetiminin kafasında Gazzelileri, Mısır’a ait olan Sina yarımadasına sürme planı olduğunu aktaran Tokmakoğlu, İsrail güvenlik mekanizmasının bu plan için “zaman erken” değerlendirmesi yaptığını düşünüyor.

Tokmakoğlu, ABD’nin ise Trump dönemindeki “Yüzyılın Anlaşması” modelini “üslup farkıyla” devam ettirdiği görüşünü paylaşarak, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ortamın yüzyılın anlaşması çerçevesindeki barışa evrilmesi gerekiyor. Trump döneminde ‘Yüzyılın Anlaşması’, konuyu ajite etti daha da gerdi. Biden ‘Yüzyılın Anlaşması’na devam edecek ama yumuşatarak. Körfez ülkeleri dâhil normalleşme, Batı Şeria ve Kudüs konusunda ABD ters bir şey söylemiyor. Söylediği şey şu; ‘ortamı yumuşatacak akıllı şeyler bul, ben öyle geleyim’. Ama ‘vazgeç’ demiyor. Yüzyılın planı çerçevesinde yapılması gereken şeyler belli. İsraillilerin, yerleşim yerlerine daha fazla nüfuz etmesi gerekiyor. Bunun olması için de zamana ihtiyacı var. İkincisi de düşmana ihtiyacı var. Onu da Hamas’a yükledi.”