Akademisyen Altay Atlı, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Atlı, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden’ın 100 günlük başkanlık performansını değerlendirdi.

ABD’nin Trump döneminde çok sıra dışı bir 4 yıl geçirdiğini belirten Altay Atlı, yeni dönemde ABD’nin ne yapacağının dünya tarafından çok yakından takip edildiğini kaydetti.

Biden’ın bu hafta Kongre’ye hitaben öz değerlendirmesini yaptığını vurgulayan Atlı’nın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Bir süredir merakla beklenen Biden’ın konuşması gerçekleştirildi. Bu internet üzerinden bir konuşma olmadı, Kongre’de bir oturum gerçekleştirilmiş oldu.
Konuşmanın fiziksel olarak yapılması kamuoyunun morali açısından önemliydi. İnsanlar normalleşmenin sinyallerini bekliyorlar.

Biden konuşurken arkasında oturan iki kişi dikkat çekti. Biden’ın Kongre’ye hitabında arkasında oturan iki kişi de kadındı. Başkan Yardımcısı Kamala Harris ve Temsilciler Meclisi Sözcüsü Nancy Pelosi. ABD tarihinde ilk kez başkanın arkasındaki iki kişi de kadındı. Biden da bu konuya konuşmasında değindi. Sembolik olabilir tabii ki ancak önemli bir sembol.

BIDEN’IN 100 GÜNÜ

Biden öncelikle 100 günde ne yaptığından bahsetti. Biden yaklaşık 40 yıldır siyasetin içinde olan ve burada başkanlığı hedefleyen en sonunda 70 yaşlarında buna ulaşmış olan bir kişi. Ancak buna pandemi koşulları içinde ulaştı.

Yaklaşık 1,9 trilyon dolarlık Covid-19’a karşı yardım paketinin kanunlaştırılıp yürürlüğe sokulmasından bahsetti. Burada iki aşamalı plan var. Birincisi Amerikan istihdam planı… 2,25 trilyon dolarlık bir plan. Bunun içinde altyapı ve eğitim yatırımları var. Yeni enerji yatırımları var, uzun vadeli destekler var.
İkinci ayak ise Amerikan aile planı… 1,8 trilyon dolarlık bir paket. Bununla daha önceki planları da toplarsak yaklaşık 6 trilyon dolara çıkıyor ABD’nin Covid-19 ile mücadeledeki planlarının maddi boyutu. Aileler planında çalışan ailelere destek var. Bunun içinde sağlıkla ilgili birtakım destekler var. Çocuk bakımının desteklenmesi, ücretsiz eğitim imkânları var.

YARDIMLARIN FİNANSMANI

Önemli soru şu, bunun parası nasıl ödenecek? Biden, açıklarımızı artırmadan bunları sağlayacağız, dedi. Yılda 400 bin doların altında geliri olanlara vergi artışı söz konusu olmayacak ancak artık şirketlerin, kurumsal ABD’nin ve ABD’nin en zengin olan yüzde 1’lik kesimin adil olarak üzerlerine düşeni yapmaları gerekiyor dedi. Beyaz Saray internet sitesine koyduğu metinde parantez içinde bir not düşmüş, en zengin ABD’liler üzerine düşeni yapsın, dendiğinde salonda büyük bir alkış kopmuş.

Biden göreve geldiğinden beri daha etkili bir devlet anlayışı mesajı veriyor. Soğuk Savaş’ın bitmesinden beri küçülen bir devletten şimdi artık daha etkili bir devletten bahsediliyor. Biden döneminde daha fazla müdahil bir devlet göreceğiz.

“ÇİN BİZİ GEÇİYOR”

Tabii Biden konuşmasında Çin’den bahsetti. Biden’ın konuşmasında 4 kere Çin ismi, 3 kere de Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in ismi geçiyor. Çin ile rekabetten bahsetti Biden, ‘Artık duramayız, biz şu anda Çin ile ve diğer ülkelerle rekabet içindeyiz. 21. yüzyılı kazanmak için bu bir tarihsel dönüm noktasıdır.’ dedi. Ar-Ge harcamalarına vurgu yaptı. Çünkü Çin ile ABD arasındaki rekabette en önemli konu teknoloji. Dedi ki, ‘Biz 10 yıllarca önce toplam ekonomimizin yüzde 2’sini Ar-Ge’ye ayırırken artık bu yüzde 1’in altına düştü. Çin bizi geçiyor.

Biyoteknoloji, çipler gibi örnekler de verdi.’ dedi. Xi Jinping’in ‘Biz rekabet istiyoruz ama çatışma istemiyoruz’ dediğini söyledi. Çin’e bu kadar yer ayrılması önemli.

İlk 100 gün bitti daha 3,5 senesi var, Biden’ın. Covid-19 tabii ki ön planda yer alacak ama Çin ile olan işler de ön planda olacak.”