CGTN / Haider Rifaat

Merhum Prenses Diana ile 1995’te yüz yüze yaptığı röportajla dünyayı sarsan eski BBC muhabiri Martin Bashir, BBC ile birlikte ciddi bir tepki ile yüz yüze. Lord Dyson tarağından yapılan 6 aylık derinlemesine bir soruşturma, Bashir’in Diane’dan ile meşhur röportaj için izni, sahte banka hesapları kullanarak aldığını ortaya çıkardı. Bashir ayrıca Galler Prensi ile görüşmesini sağlaması amacıyla (Diana’nın kardeşi) Charles Spencer’i ikna etmek için, güçlü, iyi bir üne sahip bir kuruluştaki konumunu hilekâr biçimde istismar ettiği belirlendi. 127 sayfalık rapor Bashir ve BBC’nin ününü rezil etti.

Bashir, Dyson raporu medyaya verilmeden önce BBC’den “sağlık nedenleri” ile istifa etmeye karar verdi, bu hareketi daha fazla dikkat çekti. Raporun yayınlanması ile hemen hemen aynı zamanda BBC’den şüpheli ayrılması açıkça sahtekâr görünmesine neden oldu.

BBC’yi araştırırken gerçeği apaçık ortaya koyan ve her taşın altına bakan, eski bir İngiliz hakimi ve avukat olan Lord Dyson, Bashir’in davranış tarzının “BBC’nin 1993 tarihli normal işlerle ilgili Yapımcı Yönergesinin ciddi biçimde ihlali” olduğuna karar verdi. Eğer Martin Bashir’i soruşturmadan ayrı tutarsak, BBC’nin kendisinin aleyhindeki 25 yıllık bir sırrı kamuoyundan gizlemeye çalışmaktan sorumlu tutulması gerekir.

Bütün ajansın gazetecilik güvenilirliği, Bashir’inki de dâhil, Lord Dyson’ın raporu ile birlikte şüpheye girdi. Yerel ve dünya sorunlarını derinden izlemekle ve vermekle övünen BBC kendi hatasının sorumluluğunu almaktan tamamen kaçındı. Bu medya kanalının zamanında derinlemesine bir araştırma yapmamasına eklenen apaçık rahatlığı Martin Bashir gibi bir gazetecinin sahteciliği için cezadan kurtulabilmesine neden oldu.

BBC’NİN HABERLERİ YANLIŞ VERME KONUSUNDA UZUN BİR GEÇMİŞİ VAR

Bashir geçen hafta bir açıklama yaparak, kendisinin ikinci kez 25 yıldan uzun zaman önce yaşanan olaylarla ilgili bir soruşturmada isteyerek tam iş birliği yaptığını belirtti ve “Banka hesap özetlerinin sahtesinin yapılmasını istemiş olmam gerçeği ile ilgili olarak o zaman da özür dilemiştim, şimdi de tekrar diliyorum. Aptalca bir şeydi ve derin biçimde pişman olduğum bir hareketti. Ama çeyrek yüzyıl önce verdiğim ve tekrar kısa süre önce verdiğim ifadeyi savunuyorum.” dedi.

“Çeyrek yüzyıl önce” terimini kullanması kendi yaptığı sahtekârlığın onlarca yıllık bir mesele olduğunu ve ileri bakmak için bir şekilde göz ardı edilmesi gerektiğini ima ediyor. Bashir gibi eski bir BBC muhabiri için yolsuzluğunun ağırlığını küçültmek uygun bir davranıştır.

BBC’nin eski Gene Müdürü Tony Hall, gazeteci olarak niyetini sorgulamadan konuyla ilgili açık bir onay verdi. Eğer Lord Dyson’ın sonuç alıcı raporu ortaya çıkarmasaydı, kanal çalışanlarını sorumlu tutmadan benzer görevi kötüye kullanma faaliyetlerine devam edecekti.

Prens William bile 1995 BBC röportajının annesinin korkusunu, paranoyasını ve yalıtılmışlığını artırdığını ve ebeveynlerinin evliliğinde yeni çatlıklara neden olduğunu hissetti. Cambridge Dükü yaptığı açıklamada annesinin sadece hilekâr bir muhabir tarafından değil, zor sorular sormak yerine başlarını öteye çeviren BBC’nin liderleri tarafından da yüzüstü bırakıldığını söyledi. Ayrıca Panorama programının “bir meşruiyeti olmadığını ve asla tekrar yayınlanmaması gerektiğini” savunurken, programın yanlış bir anlatı kurduğunu, bu anlatının 25 yıl boyunca BBC ve diğerleri tarafından ticari amaçları için kullanıldığını ekledi.

HESAP VEREBİLİRLİK, ŞEFFAFLIK VE ETİK

Ofcom’un Çin’in Küresel Televizyon Ağı’nın (CGTN) İngiltere’deki lisansını iptal etmesinin ardından, BBC de Çin’de yasaklanmıştı. BBC’nin Çin’in koronavirüsle mücadelesi hakkındaki meşru olmayan yayınlarının yanı sıra, Müslüman Uygur kadınlara tecavüz girişiminde bulunulduğu ve taciz edildikleri şeklindeki kışkırtıcı yayınlarının sonucu olarak, Çin haklı olarak kanalı yasaklama kararı aldı. Bunun gibi adil olmayan ve taraflı yayınlan BBC’yi tekrar Martin Bashir’in röportajı için belaya bulaştırdı, bu kez sahtekârlığı göz ardı etmek ve bir gazeteciyi 25 yıldan uzun süre cezalandırmadığı için.

BBC gibi bir haber kanalı Çin’in kanalı yasaklamasına karşı bir açıklama yaptığında, kısmen, “BBC dünyanın en güvenilen uluslararası haber yayıncısıdır ve dünyanın her tarafından haberleri adil, tarafsız ve korku ya da kayırma olmadan verir.” diye iddia ederse, bu Batı medyasının çifte standartlarının maskesini düşürür. BBC’nin haberleri yanlış verme konusunda uzun bir geçmişi var. Şu anda tepkilerin odağında olan aynı Panorama programı bir perakende firması olan Primark’ı çocuk işçi çalıştırmakla suçlayan bir belgesel yayınladı. İddianın yanlış olduğu ortaya çıktı. BBC ayrıca yanlışlıkla çocukları taciz etmekle suçlanan Lord McAlpine hakkında 2012’de bir haber yayınladı. McAlpine dava açtı, sonra kanalla 185 bin pound karşılığında uzlaşma sağlandı. Ek olarak, İskoçya’daki bir eylemci grup BBC’nin İskoçya’ya karşı taraflı haberlerini ifşa etmek için reklam panoları kurmak için 8 bin pound topladı.

Hızla 2021’e gelirsek, tekrar başı belaya giren aynı uluslararası meşhur yayın grubu BBC, CGTN gibi diğer medya kanallarını, hesap verebilirlik, şeffaflık ve gazeteciliğin ahlakına uymadıkları için suçlayacak bir konumda değil çünkü bunların üçü de 1995’teki sahtekârlık skandalında yok.