Akademisyen Dr. Altay Atlı, CRI Türk’te Samet Demir’in hazırlayıp sunduğu “Ekonomi Basını” programına katıldı. Atlı, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in kömürle elektrik üreten santrallerin finansmanı konusunda yaptığı açıklamaları ve dünyada artan enerji fiyatlarını değerlendirdi.

Dünyada enerji fiyatlarında yüksek artışlar yaşandığını belirten Altay Atlı, Avrupa’da birçok ülkede panik halinde alımlar yapıldığını bildirdi.

ÜRETİMİN BAŞLAMASI VE ENERJİYE OLAN TALEP FİYAT ARTIŞINA NEDEN OLDU

Küresel ekonominin pandeminin etkisinden kurtulup normalleşirken enerji sıkıntısıyla karşı karşıya kaldığını ifade eden Atlı’nın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“En çarpıcı fiyat artışı şu anda doğal gaz fiyatlarında yaşanıyor. 2021’in ilk günlerde 2,28 olan fiyatlar şu anda 6,11’e kadar çıkmış ve iki katını aşmış durumda. Sadece doğal gaz değil, diğer enerji kalemlerinde de ciddi artışlar var.

Artışların sebebi aslında pandeminin getirdiği olumsuz etkilerden sonra şimdi normalleşmenin başlamasıyla birlikte üretimin başlaması ve enerjiye olan talebin de çok artması. Arz tarafı ise kuvvetlenemedi. Enerji üretimi normalleşemedi, nakliye kolunda da ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Kuzey yarım küreye kışın da gelmesiyle birlikte talep arttı, arz buna yetişmedi ve fiyatlar arttı.

Fiyat artışları, birçok şeyi etkiliyor, büyümeyi ve pandemi sonrası toparlanmayı da etkiliyor. Ayrıca enflasyon üzerindeki baskıyı artırıyor. Özellikle Avrupa’da herkes panik halinde.

XI JINPING’DEN KÖMÜR SANTRALLERİ AÇIKLAMASI

Bir yandan da küresel ısınmanın kontrol altına alınması, yaşadığımız dünyanın daha da yaşanabilir hale gelmesi için fosil yakıtlarının azaltılması gibi bir süreç söz konusu. Bu süreçte de ülkeler taahhütlerde bulunuyorlar. Bir tarafta enerji fiyatları yükseliyor ama diğer tarafta da ciddi bir yenilik var.

Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, son konuşmasında Çin’in artık diğer ülkelerde kömür ile işleyen santral yapmayacağını bunun yerine daha temiz enerjiye yönelik yatırımlara ağırlık vereceğini açıkladı. Çin’in kendi içinde de bu faaliyetleri azaltması söz konusu. Dünyadaki kömür talebinin yüzde 70’i Asya’dan kaynaklanırken yüzde 50’si sadece Çin’den kaynaklanıyor. Bu süreç içinde Çin tarafı 2026 yılından itibaren kömür tüketimini azaltacağını, 2030 ile birlikte kömür tüketiminin zirve noktasına ulaşacağını ve bu tarihten sonra 2060 yılına kadar sıfır karbon salınımına ulaşılacağını açıkladı.

Çin 2026 yılına kadar kendi içinde kömürle çalışan santraller inşa etmeye devam ediyor, mevcut santrallerin yenilenmesi gibi çabalar da söz konusu ama diğer taraftan dünyadaki yeni yapılacak kömür santrallerini finanse etme projelerinde çekileceğini açıklıyor. Hâlihazırda 44 tane dünyada devam eden süreç var ve bundan sonra yenilerinin yapılmayacağı açıklanıyor.

Dönüşümün adım adım 2060’a kadar da sürse hayata geçirilmesi amaçlanıyor. Önemli olan bu iradenin ortaya konulmuş olması. 2060 yaklaşık 40 yıl sonrası dünyanın aslında o kadar da süresi yok bu süreçlerin hızlandırılması gerekiyor. Dünyada başat aktörlerin buna öncülük etmesi gerekiyor.”