Global Times

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin pazartesi “Lugansk Halk Cumhuriyeti (LPR)” ve “Donetsk Halk Cumhuriyeti’ni (DPR)” egemen ve bağımsız devletler olarak tanıdı. Ukrayna Rusya’daki maslahatgüzarını geri çekmeye karar verdi ve Rusya ile diplomatik ilişkilerini gözden geçirecek. Ukrayna’daki durumdaki ani değişiklik bütün dünyada büyük endişeye neden oldu. Bu bakımdan, Çin Devlet Konseyi üyesi ve Dışişleri Bakanı Wang Yi salı günü herhangi bir ülkenin meşru güvenlik endişelerine saydı gösterilmesi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sözleşmesi’nin amaçları ve ilkelerine saydı duyulması gerektiğini söyledi. Yi, Çin’in bir kez daha bütün tarafları itidal göstermeye, vazgeçilmez güvenlik ilkesinin uygulanmasının önemini takdir etmeye ve farklılıkları diyalog ile görüşmeler yoluyla çözmeye çağırdığını belirtti.

Ukrayna sorununun bu duruma gelmiş olmasının çok üzüntü olduğunu belirtmek gerekir. Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Rusya üzerindeki yoğun kontrol altına alma çabalarına devam etti ve bu çabalar sonunda Rusya’nın güvenlik taleplerini bu şekilde gerçekleştirmeye çalışmaya zorladı. Bu güvenlik talepleri Soğuk Savaş’ın sonundan bu yana uzun bir süredir göz ardı edilen tarafın hoşnutsuzluğunun patlamasıdır.

ÇİN’DEN İTİDAL ÇAĞRISI

Rusya ile Ukrayna arasındaki durumun geleceği yüksek ölçüde belirsiz. ABD ve Batılı ülkeler Rusya’nın hareketini derhal kınadı. Beyaz Saray yetkilileri ek olarak salı günü Rusya’ya yönelik “koordineli” yaptırımların açıklanacağını belirtti. BM Genel Sekreteri António Guterres Rusya’nın kararının “Ukrayna’nın toprak bütünlüğü ve egemenliğinin ihlali olduğunu ve BM Sözleşmesi’nin ilkelerine aykırı olduğunu” söyledi. Guterres “bütün sorunların barışçı biçimde” ele alınması çağrısında bulundu. Birçok ülke sorunu barışçı biçimde çözmek için diplomatik araçlardan vazgeçmeyeceklerini belirtti ve “yapıcı diplomasinin zamanın ihtiyacı olduğunu” vurguladı.

Rusya-Ukrayna krizi ikili bir kriz. Bu krizde Rusya ve Ukrayna arasındaki ikili anlaşmazlıklar NATO’nun doğuya doğru genişlemesinin Rusya’ya yaptığı stratejik baskı iç içe geçti. Bütün ilgili taraflar daha önce kendi güvenlik taleplerini ortaya koydu. Hiçbir uzlaşmaya varılamasa da, bu zorunlu olarak görüşmelerin tamamen kesilmesi anlamına gelmiyor. İş sorunun savaş ile çözüleceği noktaya gelmedi. Durumun daha da kötüleşip kötüleşmeyeceği temel olarak ABD’nin Rusya’ya koyacağı yaptırımların boyutuna ve Rusya’nın daha saldırgan önlemler almaya kışkırtılıp kışkırtılmayacağına bağlı.

RUSYA VE UKRAYNA’YA SORUNU ÇÖZMEK İÇİN ALAN AÇILMALI

Barış Avrupa kıtasındaki bütün ülkelerin en büyük ortak çıkarıdır. Bu anlamda, ancak Rusya-Ukrayna krizinin yumuşak inişini başararak Avrupa barışı gerçekleştirebilir. Gerçek güvenlik vazgeçilmez, ortak, bütünleşmiş, iş birlikçi ve sürdürülebilir olmalıdır. Bu bütün tarafların güvenliğine saydı duyulması ve korunması gerektiği ve eğer herhangi bir tarafın güvenlik endişeleri göz ardı edilir ya da hatta ihlal edilirse, jeopolitik sorunların devam edeceği ve asla sona ermeyeceği demektir. ABD ve NATO Rusya-Ukrayna krizinden mümkün olduğu ölçüde geri durmalı ve durumu etkilemek için daha karmaşık ek unsurlar olmamalıdır.

Özellikle, durum belirsiz olduğunda, bütün tarafların Rusya ve Ukrayna’nın sorunları çözmesi için alan açması gerekir. Çatışma, yaptırımlar ya da hatta doğrudan çatışma gerginliği azaltmaya yardımcı olmayacaktır. Doğu Ukrayna’da yayılan alev bütün taraflara kör bir şekilde baskı uygulamanın sadece anlaşmazlıkların artmasına yol açacağı gerçeğini hatırlatıyor. En çok ihtiyaç duyulan şey itidal ve mantıklılığın yanı sıra uluslararası toplumun yapıcı çabalarıdır.

Çin’in Ukrayna sorununda herhangi bir çıkarı yok. Her zaman adil ve sorumlu bir tutum takındı ve kendi tutumunu konunun esaslarına dayalı olarak belirleyecek. Bütün taraflar Ukrayna krizi konusunda farklı görüşlere sahip olsa da, şu anda birinci öncelik gerginlikleri artıracak hareketlerden sakınmak olmalıdır. Uluslararası toplum biran önce böyle bir uzlaşmaya varmalıdır. Ukrayna’daki durumun gelişmesi bir dizi karmaşık faktörün sonucudur. Şimdi uçurumun kenarına geldiği için, bütün taraflar onu geri çekmek için birlikte çalışmalıdır.