China Daily / Li Yang

Avrupa Komisyonu’nun önerdiği bir Avrupa “dijital yeşil geçiş” geliştirme konusundaki mevzuat tasarısı, Avrupa Birliği’nin (AB), seyahat sezonu yaz mevsimi için zamanında çıkarması beklenen bir “aşı pasaportuna” doğru yaklaştığı görülüyor ve böylece, durgun Avrupa seyahat sektörünün canlanmasına ve ekonominin toparlanmasına yardımcı olacağı düşünülüyor.

Çin’in, 8 Mart’ta uluslararası seviyede seyahat eden kimseler için hazırladığı sağlık sertifikasına benzer şekilde, aşılama sertifikaları ve son zamanlardaki Covid-19 test sonuçları veya Covid-19 vakasında iyileştiğini kanıtlayan belgelerle ilişkilendirilecek AB “aşı pasaportu”, tamamen aşılanmış kimselerin, karantina ve test önlemlerini zorunlu kılan ülkelere geçişine izin verilmesini sağlayacak.

Bununla birlikte Çin’in, bu tür sağlık sertifikalarını diğer ülkeler ve bölgelerle karşılıklı olarak tanımaya hazır olmasının aksine, AB mevzuat tasarısı, sadece Avrupa İlaç Ajansı’nın (EMA) onayladığı -Pfizer, AstraZeneca, Moderna ve Johnson& Johnson’ın geliştirdiği- aşılarla aşı olanların dijital yeşil geçiş alabileceğini ifade ediyor.

Bu, Çin’in 70 ülkeye bağışladığı ve aralarında AB üyesi Macaristan ile Çek Cumhuriyeti ile Sırbistan gibi Avrupa ülkelerinin de bulunduğu 43 ülkeye ihraç ettiği aşılar ve diğer ülkelerin geliştirdiği aşıların muhtemelen AB aşı pasaportu mevzuatının dışında kalacağı anlamına geliyor. Eğer öyle olursa, etkinliği sınırlı olabilir.

ORTAK DÜŞMANA KARŞI JEOPOLİTİK HESAPLAMALARA DAYALI ENGEL YARATILMAMALI

Ayrıca AB içerisinde bile, birçok üye ülke, sınırlı miktardaki aşıların, ihtiyaç duyan nüfusun büyüklüğüne göre değil, gücüne ve zenginliğine göre dağıtılmasının yarattığı adaletsizlikten şikâyetçi oldu. Bu yüzden Almanya Başbakanı Angela Merkel’in, aşı pasaportunun, aşılanmamış ve adı geçen dört şirketin ürettiği aşılar haricindeki aşıları vurulanlara karşı bir ayrımcılık uygulamasına yol açacağı konusundaki endişelerini göstermesi adil bir durum. Merkel, “Bu tür bir sertifikaya sahip olmak kesinlikle iyi olacak, ancak bu, sadece bu pasaporta sahip olanlar seyahat edebilir anlamına gelmemeli.” dedi.

Diğer bir ifadeyle, aşılar AB içinde adil biçimde dağıtılmadan önce, AB’nin aşı pasaportu bir ayrıcalık sembolü haline gelebilir ve EMA diğer ülkelerin aşılarını onaylamadan ve AB, pasaport için onlara yeşil ışık yakmadan önce bu sadece kısa vadeli bir geçiş olacaktır.

Koronavirüs salgınına karşı mücadelede küresel dayanışma ve salgın sonrası toparlanma için uluslararası koordinasyon çağrısı yaparken, AB, önerdiği pasaportu uluslararası seyahatler için gerçek bir geçiş yaparak bu çağrılara olan güvenini göstermelidir. Ortak bir düşmana karşı seyahati olanaklı kılacak bir önlem, dar jeopolitik hesaplamalara dayalı yeni bir engele dönüşmemelidir.