China Daily / Gregory K. Tanaka

Yaşlı bir Asya Amerikalı olarak kısa süre önce California’da beyaz Amerikalıların yol verme kavgasının hedefi oldum.

Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) toplumsal yapısında bazı şeyler çözülüyor ve bu farklı Amerikalı grupları birbirinin karşısına çıkarıyor. Bu öfkenin, yeni bir eylem çağrısını gerektiren farklı nedenleri var.

Yeni koronavirüsün neden olduğu Amerikan ekonomisindeki kapanmalar asıl olarak orta sınıf ve işçi sınıfını etkiledi. Ancak ABD Başkanı Joe Biden’ın 6 trilyon dolarlık bütçe planının sadece küçük bir bölümü bireysel vatandaşlar için ayrılırken, “kurtarma paketleri” içinde aslan payı, Kongre üyelerinin favori projelerine gidecek. Sonuç olarak, kapanma nedeniyle işlerini ve şirketlerini kaybeden milyonlarca Amerikalı ihtiyaç duyduklarından çok daha az finansal destek alacak.

Bu siyasi rüşvetlere ek olarak, Merkez Bankası bankanın trilyonlarca dolarının büyük bir kısmını faizsiz krediler ve doğrudan hediyeler biçiminde kurtarma paketlerinin finansmanına veriyor, bunların tamamı “bankacılık sektörünü kurtarma” bahanesi ile sınırsız para basarak yapılıyor. Ancak Fransız-İrlandalı banker Richard Cantillon’un söylediği gibi yeni yaratılan para her zaman ilk olarak üst sınıfa dağıtılır ve zaman içinde ortalama insanlara ulaştığında ise enflasyon nedeniyle büyük oranda azalmış olur. ABD’de bugün olan şey tam da bu.

HER KRİZDE TEHLİKE VE FIRSAT BİR ARADA OLUR

Merkez Bankası 1913’te kuruluşundan bu yana yüz trilyonlarca dolar bastı. Bunlar her zaman büyük bankalara ve onların üst yöneticilerinin işine yaradı ve nadiren ortalama Amerikan vatandaşlarına yaradı. Bankalara ve yöneticilerine ödenen trilyonlarca dolar, seçkinlerin orta sınıf ve işçi sınıfını parçalama devam etmek için mükemmel bir “sis perdesi” gibi görünüyor.

Ortalama Amerikalılar arasında süren büyük korku ile birlikte, tabanca ile tüfek satışlarında hızlı ve büyük bir artış var, alıcıların çoğu ise beyaz. Beyaz Amerikalılar arasındaki bu artan rahatsızlık ve gerginlik ırkçı olaylarda bir artışa neden oldu. Bazı Amerikalıların Covid-19 nedeniyle arsızca Çin’i suçlayan eski Başkan Donald Trump’tan işaret almasıyla birlikte, yaşlı Asyalı-Amerikalı insanlara karşı nedensiz şiddette bir artış oldu.

Üç yapısal faktörün ortalama Amerikalıları daha fazla etkisi altına almak için “mükemmel bir dalgada” bir araya gelmesiyle birlikte, bu şiddet artık daha fazla göz ardı edilemez.

İlk olarak, “borç” ABD toplumunun bütün düzeylerinde geometrik bir artış gösteriyor. ABD’nin ulusal borcu 28 trilyon dolar iken ve 36 milyon Amerikalı yoksulluk içinde yaşarken (US Debt Clock, June 9, 2021), ABD’nin borcu ödenemez bile görünüyor.

İkincisi, 1990’lardan bu yana 2 bin trilyon dolar değerinde “türev araçlar” satıldı. Bunlar borç araçlarının birçok çeşidini içeriyor ve normal kamu muhasebesi dışındalar. Sonuç olarak, birçok yabancı ülke ve banka, en büyük 6 Amerikan bankası da dâhil, bol miktarda itibari veya belirtilen fiyatlarının çok daha altında değere sahip türev araçlara sahip. Warren Buffet türev araçlara “kitle finansal yıkım araçları” demişti.

Ve üçüncüsü, “aracının kaldırılması” tek başına ABD ekonomisinin yıkılışını garanti edebilir. Ülkeler ve yabancı şirketler ABD Hazine bono ile tahvillerini almaktan vazgeçer ya da devam etmezlerse, “aracının kaldırılması” gerçekleşir. ABD ekonomisinin gerek bir yapısal çöküntü içinde olduğunu fark eden çok sayıda ülke ve banka, bunların vadeleri geldiğinde orijinal değerinden çok daha az edeceğinden korkarak, ABD Merkez Bankası rezervlerini elden çıkarıyor. Bununla birlikte ilk para basmayla ilişkili enflasyon geri dönüyor ve bu enflasyon ABD tüketicilerini çok sert vuracak.

ÖFKE YENİ BİR EYLEM ÇAĞRISINA DÖNÜŞTÜ

Yıkıcı sistemik stresin artan kanıtları ile birlikte, ABD Çin ve Japonya’dan bir ders almalı ve ekonomik planlamada uzun dönemli görüşü benimsemelidir. “Beş Yıllık Planları” hazırlamak imkânsız değildir. Aslında, bu planlar hem Çin hem de Japonya’da çoğunlukla norm düzeyindedir.

Dolayısıyla ben ABD’nin yapısal ekonomik krizinin kaynaklarını incelemek ve 50 yıllık yapısal ekonomik yeniden doğumu planlayan uzun dönemli bir strateji hazırlayacak bir “Üstün Görev Gücü” kurmalarını öneriyorum. Kamunun desteğini almak için, bu görev gücü tüketiciler, emekliler, öğretmenler, öğrenciler ve küçük şirket sahiplerinin yanı sıra bankacılık, hükümet, emek, üretim, teknoloji ve tarım sektörlerinin ve çevrecilerin temsilcilerinden oluşan her kesimi içeren geniş bir yapı olmalıdır. Görev gücü üyelerinin cinsiyet ve yaş çeşitliliği de eşit derecede önemlidir.

Asyalı plancıların bildiği gibi, her krizde tehlike ve fırsat birlikte var olur. Amerikalı plancıların da fırsatın değerini anlamasını umalım.