Haber: CRI Türk Dış Haberler Servisi

ABD’nin Kuşak ve Yol’a rakip olarak sunduğu alternatifi AB’nin kendi projesi izledi. Avrupa basını Küresel Geçit ismindeki projeyi “geç” olarak tanımlarken, Çinli uzmanlar Brüksel yönetiminin organizasyon ve kaynak sıkıntısına dikkat çekiyor.

Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) önderliğinde G7 ülkelerinin dünya çapında altyapı yatırım projesi “Daha İyi Bir Dünya’yı Yeniden İnşa Et” programını tanıtmasının ardından bir adım da Avrupa Birliği’nden (AB) geldi.

Avrupa Komisyonu’nun çarşamba günü sitesinden duyurduğu girişime “Küresel Geçit” ismi verdi. 300 milyar euroluk kaynağın ayrıldığı girişim için “AB ortaklarına sadece sağlam mali koşullar, tercih edilebilir borçlar, borçların sürdürülebilmesi ve yatırım risklerinin azaltılması için finansal riskler sunmakla kalmayacak. Aynı zamanda AB yüksek çevreci, sosyal ve stratejik yönetim standartlarını da teşvik edecek.” denildi.

Söz konusu stratejinin finansmanının yaklaşık 135 milyar eurosu AB sürdürülebilir kalkınma fonlarından, 18 milyar eurosu AB bütçesinden ve 145 milyar eurosu Avrupa’daki çeşitli finans ve kalkınma kurumlarından sağlanacak.

ÇİN’E ALTERNATİF OLDUĞUNU SAKLAMADI

Brüksel’de düzenlenen basın toplantısında konuşan AB Komisyonu Ursula Von der Leyen, Küresel Geçit girişimini “AB’nin dünya çapında altyapıyı geliştirmeye yönelik yatırım plan ve yol haritasıdır.” sözleri ile tanımladı. Girişim için ayrılan 300 milyar euronun 2027 yılına kadar harekete geçirileceği bilgisini paylaşan Leyen, programa sadece devletin değil özel sektörün de katılacağının altını çizdi.

AB’nin üst düzey diplomatı, Küresel Geçit girişiminin Çin’e rakip olarak hazırladığını ise saklamadı. “Küresel Geçit, Çin’in Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin gerçek bir alternatifidir.” diyen Ursula Von der Leyen, ülkelerin daha iyi seçeneklere ihtiyacının olduğunu öne sürdü. Leyen “Hâlihazırda altyapı yatırım seçenekleri çok sınırlı durumda bulunuyor. Mevcut seçenekler ise çoğunlukla büyük mali, siyasi ve sosyal sonuçlar doğuran satır araları içeriyor.” diye konuştu. Leyen, Küresel Geçit girişiminin demokratik değerler ve sürdürülebilirlik odaklı olacağını iddia etti.

ABD’NİN PLANINDAN BAĞIMSIZ DEĞİL

AB’nin Küresel Geçit girişiminin, ABD önderliğindeki Daha İyi Bir Dünya’yı Yeniden İnşa Et programı ile bağlantısı henüz bilinmese de siyasi analistler iki projenin tamamlayıcı ilişkisine dikkat çekiyor. Çin Sosyal Bilimler Akademisi’nden Gao Lingyun, Global Times gazetesine verdiği demeçte Washington ve Brüksel yönetimlerinin çabalarını organize etmek niyetinde olduğunu söyledi. Gao “Küresel Geçit, ABD’nin gelişmekte olan ülkelerin 2035 yılına kadar 40 milyar dolar olan altyapı açıklarını kapatmak için her ne kadar küçük olsa da AB’nin ABD’ye verdiği bir müttefiklik sözüdür.” ifadesini kullandı.

Çin Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü’nden Cui Hongjian ise 27 üyeli AB’nin Küresel Geçit programını koordine etmesinin zor olacağını düşünenlerden. Cui, Global Times gazetesine yaptığı değerlendirmede Çin’deki siyasi ve ekonomik istikrar ile Asya Kalkınma Bankası gibi kaynaklarından mahrum olan AB’nin şüphe yaratacağının altını çizdi.

Öte yandan Çin kamuoyundaki eleştirilerin benzerleri Avrupa’da itiraf edilmeye devam ediyor. Politico sitesi konuya ilişkin yaptığı habere “AB, Çin’in İpek Yolu’na Rakip için Geç Söz Verdi.” başlığını tercih etti. Almanya merkezli yayın organına isminin açıklanmaması koşuluyla AB’den bir yetkili girişimi “niyet beyanı” olarak nitelerken haberde bütçenin Kuşak ve Yol İnisiyatifi karşısında oldukça zayıf olduğu aktarıldı.