Gazeteci-yazar Mehmet Ali Güller, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Güller, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Orta Asya’daki politikasını değerlendirdi.

ABD’nin Afganistan’dan çekilme sürecine değinen Mehmet Ali Güller, “ABD anlaşma gereği 1 Mayıs’a kadar Afganistan’dan çıkacaktı ama ‘bu süre yetmeyecek’ denilerek sürenin 11 Eylül’e uzatılması kararı alınmıştı. Yeni bir durum ortaya çıkmış gibi. Bu kez 11 Eylül’e bile gerek kalmadan hızla yaz ortasında çekilmenin tamamlanabileceği gibi bir durum ortaya çıkmış gözüküyor. ABD askerlerinin yüzde 90’ının Afganistan’ı boşalttığına dair haberler var.” ifadelerini kullandı.

RUSYA’DAN ABD’YE AFGANİSTAN MESAJI

ABD’nin Orta Asya’daki yeni stratejisinin altını çizen Güller, “ABD’nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad, Afganistan’ın komşularında üs arayışı içinde. Kazakistan, Özbekistan ve Tacikistan ile temaslar kurdu yani ABD, Afganistan’dan bir şekilde çekilirken Afganistan’ın etrafındaki Orta Asya ülkelerinde üs açmaya çalıştığı görülüyor. Bu durum Moskova’nın da dikkatini çekiyor. Nitekim Kremlin’den bu yönde açıklamalar geldi. Rusya Devlet Başkanlığı Afganistan Özel Temsilcisi Zamir Kabulov, ‘Afganistan’dan çekilmenizi Orta Asya’da üs açmaya dönüştürmemelisiniz’ mesajını verdi. Taliban’ın Tacikistan sınırına uzanan yeni hamleleri kolektif anlama örgütünü harekete geçirmiş durumda. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov da ‘Gerekirse Afganistan-Tacikistan sınırındaki askeri üssümüzü kullanmaya hazırız.’ dedi. Dolayısıyla Afganistan’dan bir çekilme var ama Orta Asya konusunda hareketli günler yaşanmaya başlandı.” diye konuştu.

ORTA ASYA’DA ÜS EDİNME SAVAŞLARI OLACAK

Gazeteci Mehmet Ali Güller, NATO Zirvesi’nde Orta Asya konusunun önem kazanmasına işaret eden 79 maddelik deklarasyona atıf yaparak şunları söyledi:

“ABD, Rusya’ya karşı Baltık bölgesinden başlayan Doğu Avrupa’yı kapsayan, Karadeniz’e oradan Orta Asya’ya uzanan bir geniş cephe çizmek istiyor. Çin’e karşı da yine Orta Asya’dan başlayan oradan güneye inip Hint Denizi’ne ulaşan, doğuya doğru ‘NATO partnerleri’ denilen Avustralya, Yeni Zelanda gibi ülkeleri de kapsayarak Güney Çin Denizi’ni kuşatan ve yukarıya doğru Japonya ile Güney Kore’ye uzanan geniş bir cephe inşa etmek istiyor. Dolayısıyla her iki cephenin kesişsen noktası olarak Orta Asya görülüyor ve Orta Asya’da sıkıntılı bir durum çıkarılması olası gibi. Çünkü ABD’nin bu bölgede temel hedefinin Çin’in Kuşak ve Yol İnisiyatifi’ni kesebilmek olduğunu görebiliyoruz. Bu noktada çeşitli sorunlar üzerinden ABD’nin önümüzdeki dönemlerde kritik işler yapabileceği olasılıklar halinde.”

Mehmet Ali Güller, Orta Asya ülkeleri ile Shanghai İş Birliği Örgütü’nün güçlü birliktelikler yürüttüğünü, Orta Asya’da bazı ABD üslerinin kapandığını ve bu koşullarda ABD’nin Orta Asya’da üs alabilmesinin düne göre çok da zor olduğunu belirtti ve “Orta Asya’da üs edinme savaşları olacak” diyerek sözlerini tamamladı.