China Daily / John Gong

Covid-19 salgını Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ekonomisine büyük zarar vererek, iş piyasasında Büyük Buhran dönemindeki gibi büyük bir sorun yarattı. İnsanların aylardır işsiz olduğuna dair haberler var. Çocuklu annelerin evlerinden tahliye edildiklerini ve masaya yemek koymakta zorlandıklarını görmek ürkütücü bir durum.

Geçen yıl kasım ayında Texas eyaletinin Dallas kentinde bir cumartesi günü yaklaşık 25 bin kişiye 270 ton gıda yardımı dağıtımı sırasında Kuzey Texas Gıda Bankası önünde binlerce aracın kuyrukta beklediğini görmek üzücüydü ve korkunç görünüyordu. Milyonlarca Amerikalı sorunlarla boğuşuyor ve hükümetin yardımına ihtiyaçları var.

ABD yönetiminin, ülkede insanların geçim kaynaklarının vahim biçimde kötüleşmesine karşılık hazırladığı 1,9 trilyon dolarlık kurtarma paketi 10 Mart’ta ABD Kongresi’nin onayından geçti. Yine de Cumhuriyetçilerin işçi sınıfına karşı gönülsüz empati tarihinden iğrensem bile, bu kurtarma paketini federal bütçede en büyük deliği açacağı için eleştiriyorum. Kongre zaten toplam miktarı 4 trilyon doları bulan beş tane kurtarma paketini onayladığından bu kurtarma paketi gereğinden daha fazla. ABD’nin yeni koronavirüs salgınını kontrol altına almaya başladığının görüldüğü bir zamanda -bulaşma ve ölüm sayılarının dramatik biçimde düşmesinin gösterdiği gibi- çok sayıda sosyal yardım çeki dağıtmak mantıklı mı? ABD, görünüşe göre salgını aşılamak yerine ona aşırı para harcama niyetinde gibi.

Bununla birlikte, Cumhuriyetçileri desteklememin en önemli nedeni, kurtarma paketinin astronomik miktarı değil. ABD’nin ulusal borcu çoktan kontrol dışına çıktı, bu yüzden 1,9 trilyon dolar tutarında banknot basmak çok fazla fark yaratmayacak. Ayrıca, kurtarma paketi milyonlarca Amerikalı hanehalkları için çok az farka sebep olacak.

KURTARMA PAKETİ İLE “İYİLEŞME” KISA ÖMÜRLÜ OLUR

Sorun paranın harcanıp harcanmayacağı değil, nasıl harcanacağıyla ilgili. Geçen yıl Covid-19 salgınının en zor olduğu mart-nisan döneminde Çin hükümeti bir kurtarma paketinden bahsettiğinde, bazı ekonomistler ve benim de aralarında bulunduğum uzmanlar, paranın doğrudan yoksullara ve ihtiyacı olanlara verilmesi fikrine karşıydık.

Bunun yerine uzmanlar, hükümet harcamalarının özellikle yoksullar ve ihtiyacı olanlar için istihdam yaratmak amacıyla, altyapıya ve diğer sivil projelere yapılmasını savundular. Kurtarma paketinin etkisinin genişlemesi için, ekonomiye aktarılan paranın dolaşıma ve nihayetinde ihtiyacı olanların cüzdanlarına girmesi gerekiyor. Diğer bir ifadeyle, kurtarma paketi tüketim yerine, esasen yatırıma dayanıyorsa daha etkili olabilir.

Bunun yanı sıra ABD’nin tam da bu anda ihtiyacı olduğu tek şey yatırımdır. Eski ABD Başkanı Donald Trump, “ABD’yi yeniden büyük yapmakla” böbürlenirdi, ancak seçim kampanyası sırasında söz verdiği gibi çökmekte olan altyapısını iyileştirmede kullanmak amacıyla bir fonun kurulmasını onaylanması için Kongre’den tek bir yasa geçirmesini istemedi. Bunun yerine, altyapı yatırımları için kamu-özel sektör iş birliği planı üzerinde çalışan baş ekonomi danışmanı Gary Cohn’u görevinden aldı.

ABD Başkanı Joe Biden da seçim kampanyası sırasında altyapıya büyük yatırım yapma sözü verdi. Ve çok ihtiyaç duyulan kamu projelerini daha fazla ertelemek yerine başlatmak için doğru zaman. Bu tür projeler, yüksek eğitim gerektirmeyen işçiler için iş alanı yaratacak ve genellikle düşük gelirli grupların yararına olacak. Ancak Biden, bu projelerin finansmanı için trilyonlarca dolar tutarında doların basılması talimatı verecek mi?

İnsanlara 1,9 trilyon dolar tutarında kurtarma paketi desteği vermek hiç şüphesiz kısa sürede onlara yardımcı olacak, ancak uzun vadede enflasyon ve doların değerinin düşmesi maalesef bütün Amerikalılara zarar verecek. Demokratlar, 1,9 trilyon dolarlık kurtarma paketinin bir “Amerika’yı Kurtarma Planı” olduğunu ve ekonominin tekrar iyileşeceğini iddia ediyorlar. Ancak bu tür bir “iyileşme” kısa ömürlü olacak.