CRI Türk Dış Haberler Servisi

ABD’nin Çin’e karşı rekabet, meydan okuma ve iş birliği stratejisi Beijing’de kuşatma politikasının perdesi olarak tanımlanıyor. ABD kamuoyu ise Biden’ı Çin politikası üzerinden eleştirmeye devam ediyor.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden, Çin politikasının çerçevesini 3 temel kavram üzerinden açıklamaya devam ediyor. İngilizce kısaca 3C olarak formüle edebileceğimiz kavramlar (competition, cooperation, confrontation) Türkçeye sırasıyla “rekabet, iş birliği ve meydan okuma” olarak tercüme edilebilir.

Washington formüle ettiği Çin politikası sayesinde ikili ilişkileri farklı kompartımanlara ayırdığını iddia etmesine karşın, Beijing yönetimi 3C politikasının özünde tek bir C’ye, yani kuşatmaya (containment) işaret ettiğinde ısrarcı. Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Xie Feng, ABD Dışişleri Bakanı Wendy Sherman’ı ağırladığı görüşmede ikili ilişkilerin taraflarca nasıl okunduğu yönünde net bir mesaj verdi.

ABD’nin geçen hafta Hong Özel İdari Bölgesi ve siber saldırılar gerekçesi ile Çin’e uyguladığı yaptırımları anımsatan Xie Feng “Washington yönetimi Çin’i kuşatmaya çalışıyor. Onlara göre, ancak Çin’in kalkınması kuşatılabilirse Amerika yeninden harika hale gelebilir.” dedi. Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Xie, konuşmasının devamında ABD’nin rekabet, iş birliği ve meydan okuma politikasının Çin’e dönük baskının ağırlaştırılması için sadece bir bahane olduğunun altını çizdi.

ABD’YE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DERSİ

Asya turuna çıkan ABD Dışişleri Bakanı Wendy Sherman’ı kabul edecek isimler arasında bulunan Çin Devlet Konseyi Üyesi ve Dışişleri Bakanı Wang Yi de görüşme öncesinde yaptığı açıklamada Washington’ın tepeden bakan pozisyonu kabul etmeyeceklerini duyurdu. Çin-Pakistan Dışişleri Bakanları Stratejik Diyalog Toplantısı kapsamında kameralar karşısında geçen Wang, “Eğer ABD diğer ülkelere eşit davranması gerektiğini öğrenmediyse Çin’in uluslararası toplumla beraber bunu öğretme sorumluluğu vardır.” ifadelerini kullandı.

Çin Dışişleri Bakanları Sözcüsü Zhao Lijian da düzenlendiği basın toplantısı sırasında ABD’nin ne Çin’in iç işlerine karışabilecek ne de ders verebilecek kapasitesinin olmadığını söylemişti.

BIDEN’IN TEHLİKELİ DOKTRİNİ

Beyaz Saray’ın Çin politikasına karşı tek eleştiriler sadece Beijing’den gelmiyor. ABD’nin önde gelen dış politika dergilerinden Foreign Policy dergisi internet sitesi üzerinden yayımladığı makalede Biden yönetimine uyarılar sıraladı. Foreign Policy dergisinin bir önceki genel yayın yönetmeni Jonathan Tepperman tarafından kaleme alınan “Biden’ın tehlikeli doktrini” başlıklı yazıda, ABD liderini içeride ve dışarıda bekleyen zorluklar şu ifadelerle aktarıldı:

“Problem, birçok inisiyatifin müttefiklerden ve yurt dışından destek alması gerçeği ile başlıyor. Demokrat Parti içinde İlerici kanat Biden’ın meydan okuyan taktiklerine haliz hazırda karşılar. Örneğin, haziran ayında Senatör Barnie Sanders, Soğuk Savaş tehlikesine karşı bir makale kaleme aldı. Bundan birkaç hafta sonra 40 ilerici kurum ABD liderini Çin’e karşı uzlaşmaz tavrını sona erdirmeye çağırdı. Avrupalı müttefikler de Washington’ın Beijing ‘i baskılama çabalarında isteksiz. İki şüpheci olan Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron ve Almanya Başbakanı Angela Merkel, geçen aylarda ABD’nin karşı olduğu AB-Çin yatırım anlaşmasına desteklerini yineledi. ABD, NATO, G7 ve QUAD gibi platformlarda sert söylemler içeren sözleri garanti etse de kolektif bir tepki almak çok daha zor.”