Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Los Angeles şehrinde yaşayan gazeteci Ediz Tiyanşan, CRI Türk’te Kamil Erdoğdu’nun hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu ve ABD gündemindeki gelişmeleri değerlendirdi.

ABD gündeminde aşı pasaportlarının bulunduğunu belirten Ediz Tiyanşan, bir yandan da ülkede tespit edilen Covid-19’un türevlerinin ülkede tartışmalara neden olduğunu bildirdi.

Amerikan Gıda ve İlaç Kurumu’nun türev virüslere karşı ABD’de kullanılan aşıların yeterli olup olmadığını araştırdığını ifade eden Tiyanşan, “ABD’de Moderna’nın ve Pfizer-BioNTech’in ortak geliştirdiği aşılara acil kullanım onayı verildi. Bu iki aşı da klinik denemelerde yüzde 95 etkili olduklarını söylemişti. Bu hâlâ geçerli mi merak konusu. Birleşik Krallık’ta, Brezilya’da ve Güney Afrika’da ortaya çıkan türev koronavirüs türlerinin daha hızlı bulaştığından bahsediliyor. Şu ana kadar firmalardan yapılan açıklamalar bu türevler üzerinde aşıların etkili olduğu açıklanmıştı. Ancak ortaya çıktı ki, Güney Afrika türevi üzerinde bu aşıların etkinlik seviyeleri çok düşük. Bu da ABD’de endişe yarattı, diyebiliriz. ABD’de Güney Afrika virüsünün tespit edildiği 3 kişi var. Aşıları sağlayan firmalar aşılarında yeni bir üretime gitmek zorunda kalabilir. Firmalar, yeni bir versiyonun üretilmesinin altı hafta gibi kısa bir sürede gerçekleştirilebileceğini belirtti. Yetkililer orijinal klinik deneylerin yapıldığı gibi on binlerce kişinin üzerinde aşıların denenmeyeceğini daha kısa süren küçük deneyler yapılacağını söylüyor. Aşılara ek bir kokteyl mi yapılacak yoksa yeni bileşenler mi eklenecek bu da tam olarak bilinmiyor.” dedi.

TÜREV VİRÜSE KARŞI TEST ENDİŞESİ

ABD halkının bir diğer endişesinin de, yapılan testlerde virüsün türevlerinin tespit edilip edilemeyeceği olduğuna dikkat çeken Ediz Tiyanşan, testlerin değiştirilmesinin söz konusu olabileceğini kaydetti.

PCR denilen laboratuvar ortamında yapılan testler ile daha çabuk sonuç alınan antijen testlerinin ülkede yoğun olarak kullanıldığını aktaran Tiyanşan, “Antijen testler özellikle sorunlu olabilir. Antijen testler her zaman pozitif çıkmayabiliyor. Ama aslında söz konusu kişinin virüsün farklı türevini taşıması ihtimali olabiliyor. PCR testlerinin yeni türevleri tespit etmede daha başarılı olduğu belirtiliyor fakat ülkenin geneline dağıtılan antijen testlerinin üzerinde nasıl bir değişiklik yapılacağı bilinmiyor.” diye konuştu.

AŞI PASAPORTU TARTIŞMALARI

Aşı pasaportlarının ABD’de tartışmalar yarattığını vurgulayan Ediz Tiyanşan, seyahat sektörünü yeniden canlandırmak için aşı pasaportlarına sıcak baktığını dile getirdi.

ABD’de Başkan Joe Biden’ın aşı pasaportu konusunda danışmanlarından çalışma yapmalarını istediğini belirten Tiyanşan, “Şu an da bu tartışılıyor. Acaba her yolcuya özel dijital dökümün mı yaratılacak? Yolcular bunu bir uygulama olarak cep telefonlarında mı taşıyacak? Diğer hükümetlerden Danimarka bir adım atmış durumda. Önümüzdeki aylarda, bütün vatandaşlarına dijital bir aşı pasaportu çıkartılacağını açıkladı. Etiyopya’ya bağlı havayolu şirketi ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) bağlı hava yolu şirketi önümüzdeki haftalarda böyle bir uygulamayı devreye sokacaklarını, bütün yolcuları için aşı ya da test sonuçlarını gösteren bir belge ortaya koyacaklarını belirttiler. Her ülkenin ve her hava yolunun kendine göre kuralları olduğu için evrensel bir sistem ihtiyaç haline geldi. Hangi ülke hangi hava yolunun belgesini kabul edecek sorunu var. Orada da evrensel bir belge veya uygulama yaratılabilir mi sorusu gündeme geliyor. Yalnızca akıllı telefonlarda bir uygulama olacaksa yalnızca bunları kullanalar mı bundan faydalanabilecek? Öte yandan böyle bir uygulamayı evrensel yapmaya çalışırsanız herkesin gizli bilgileri ne kadar güvende olur? Tüm bu sorular aşı pasaportu konusunda sorulan sorular. ABD’de önümüzdeki haftalarda bir aşı pasaportu planı gündeme gelecek gibi görünüyor.” değerlendirmesinde bulundu.