Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Los Angeles şehrinde yaşayan gazeteci Ediz Tiyanşan, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu ve ABD gündemindeki gelişmeleri değerlendirdi.

ABD’de uzun süredir oy verme haklarının tartışıldığını belirten Tiyanşan, Başkan Joe Biden’ın da kısa süre önce Philadelphia’da demokratların desteklediği yeni Oy Verme Hakları Yasa Tasarısı’nın Kongre’den geçmesi için destek çağrısı yaptığını kaydetti.

Tasarının muhalif Cumhuriyetçilerin engel olması nedeniyle onaylanamadığına dikkat çeken Ediz Tiyanşan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

17 EYALETTEN OY VERME HAKLARINI KISITLAYAN YASA

“Tasarının gündemde olmasının asıl nedeni özellikle Trump’ın seçimleri kaybetmesinden sonra başlayan bir tartışma. Çünkü halen daha eski Başkan Trump seçimleri kaybettiğini kabul etmedi, tanımadı. ABD seçim sisteminde yanlışlıklar olduğunu iddia ediyor. Son seçimlere yolsuzluk karıştığını iddia ediyor.

Cumhuriyetçilerin belli kesim arasında seçim yaslarına yönelik güven biraz zedelenmiş durumda. Bu olayın ardından Cumhuriyetçiler tarafından yönetilen pek çok eyalet bu duruma müdahale etmeye karar verdi. Yılbaşından bu yana yaklaşık 17 eyalet oy verme haklarını kısıtlayan yasalar hazırladılar.

Hazırlanan yasaların içinde örnek olarak posta yoluyla oylar kayıtlı kişilerin adreslerine gösteriliyordu. Artık bunun önüne geçilecek. Sadece kendisi başvura bulunabilecek. Posta yolu ile oy kullanma süresi daraltıldı.

Yapılan kısıtlamalar bazılarının oy kullanamayacağı anlamına geliyor. Bu oy kullanamayan kesimler ise daha çok eğitim ve gelir düzeyi düşük kişiler. Bunlarda daha çok siyahi ve Latin Amerika kökenli vatandaşlar. Bunların büyük bir kısmı da Demokratlara oy verenler.

BIDEN’DAN TRUMP’A: “İNSAN DOĞASININ EN KÖTÜ HALİ”

Ara seçime yaklaşırken 17 eyaletin bu yasayı geçirmiş olması seçimlerde iz bırakabilecek bir durum. Biden önceliği 1 trilyon dolara yakın altyapı paketini Kongre’den geçirmekti ama Cumhuriyetçilerin geçirdiği bu yasa sonrası önceliği biraz daha değişmişe benziyor. Nitekim Philadelphia’yı ziyaret etmesinde de bu sebep var.

Philadelphia eyaleti tarihi olarak bir önem taşıyor. İlk olarak bağımsızlık bildirisi ve ABD anayasası burada imzalanmıştı. Biden burada yaptığı açıklamada söz konusu eyaletlerin geçirdiği tasarıları çağ dışı olarak nitelendirdi.  Bunun ABD değerlerine uymadığını ve oy vermek haklarının, kısıtlamaların hiçbir demokratik sisteme yakışmayacağını ifade etti.  Biden Trump’ın davranışını ‘insan doğasının en kötü hali’ şeklinde nitelendirdi.

Başkan Biden’ın desteklediği Oy Verme Hakları Yasa Tasarısı Kongre’den geçerse tüm bu eyaletlerin kendi başlarına geçirdikleri yasaları engel olmuş olacak. Çünkü federal hükümetin tanıdığı yaslar tabii ki daha ufak eyaletlerin yasalarının üzerinde oluyor. Cumhuriyetçilerde her eyaletin kendi yasalarını üretme konusunda hür olduğunu belirtiyorlar.

Bu konu anayasa mahkemesine taşındı. Demokratlar tarafından bu yasaların özellikle siyahi vatandaşların haklarına müdahale ettiği yönünde suçlamalar var. ABD Başkan Yardımcısı Kamala Harris de yaptığı açıklamada Demokrat Parti tarafından seçmenlerin kaydı ve eğitilmesi çabalarına yönelik 25 milyon dolar ayrılacağını söyledi.”