Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Los Angeles şehrinde yaşayan gazeteci Ediz Tiyanşan, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu ve ABD gündemindeki gelişmeleri değerlendirdi.

ABD ve Türkiye’nin Afganistan konusunda önemli bir iş birliğine doğru gittiğini ifade eden Ediz Tiyanşan, Biden-Erdoğan görüşmesinin detaylarının ortaya çıkmaya başladığını kaydetti.

TALİBAN HAVALİMANLARININ KONTROLÜNÜ ÜSTLENMEK İSTİYOR

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan’ın Afganistan konusuyla ilgili detayları paylaştığını belirten Tiyanşan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

“Sullivan, görüşmeden iki lider arasında Kabil Havalimanı’nın güvenliğinin sağlanması konusunda Türkiye’nin öncü rol üstlenmesi konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı.

ABD bölgedeki ordusunu tamamen Afganistan’dan çekmeye hazırlanırken, kararlı destek misyonu adı altında misyonunu sona erdirirken bölgede havalimanının güvenliğinin sağlanması için Türk misyonunun oluşturulması hakkında ayrıntılı biçimde konuşulduğu ifade edildi. Sullivan, Hamid Karzai Havalimanında Türkiye’nin öncülüğünde güvenliğin sağlanması konusunda da görüşmelerin devam ettiğini belirtti. Sullivan, Biden’ın Türkiye’ye destek vermeyi taahhüt ettiğinde de bahsetti.

Sullivan, Türkiye lehine konuştu, Türk yetkililerin Afganistan bölgesindeki havalimanı güvenliğini sağlaması konusunda ABD yönetiminin iyi bir hissiyat içinde olduğunu söyledi. Türkiye’nin gereken güvenlik durumlarına yetişememesi halinde de bu tarz durumlar için B planı yapıldığını da aktardı.

Taliban sözcüsü de bir açıklama yaptı. Amerikan askerlerinin çekilmesini öngören 2020 anlaşmasına göre, ‘Türkiye’nin de askerlerini çekmesi lazım.’ dedi. Bu ufak bir çelişki yaratıyor. Afganistan’daki her grubun Türkiye’ye ciddi saygısı var. Taliban’ın Türkiye’yi dost ülke olarak gördüğünü biliyoruz. Taliban’ın gözünden baktığınız zaman belki bu durum Türkiye’yi onların gözünde düşman yapmayacak ama yapılan açıklamalar doğrultusunda NATO’nun geri çekilmesiyle birlikte herkesin geri çekilmesinin en doğru olacağını bildiriyor. Buradan Taliban’ın da kendi ülkesindeki havalimanlarının kontrolünü üstlenmek arzusunda olduğu mesajı biraz çıkıyor.

ABD-TÜRKİYE İLİŞKİLERİ

İki ülke liderinin ortak bir hedef üzerine çalışıyor olması olumlu bir sinyal. Ama Sullivan’ın toplantısında diğer konular da gündeme geldi. Sullivan, S-400 konusunun konuşulduğunu ancak çözüme varılamadığını söyledi, bu konuda diyaloğun devam edeceğini belirtti.

S-400 konusunun yanı sıra Türkiye ve ABD, Suriye olsun, Doğu Akdeniz olsun çeşitli ihtilaflar yaşıyor. Görünen o ki ilişkilerin onarılması ihtimali kısa bir yüz yüze görüşmeyle olacak gibi görünmüyor. Tüm bu ortadaki anlaşmazlıklara rağmen Brüksel’de iki liderin başlangıç için olumlu bir ton yakaladığını söylemek mümkün.”