Akademisyen Dr. Altay Atlı, CRI Türk’te Tuğçe Akkaş’ın hazırlayıp sunduğu “Güne Başlarken” programına konuk oldu. Atlı, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Çin ve Rusya’nın uzay çalışmalarını değerlendirdi.

Uzayda çok hareketli günlerin yaşandığına dikkat çeken Atlı, “Uzay çalışmalarını sadece ABD yapmıyor. Aslında birçok ülke uzayda faal. Sayıları da artıyor. Belki de yeni bir uzay yarışı şekilleniyor. Uzay çalışmalarındaki en büyük gelişim Soğuk Savaş yıllarında ABD ile SSCB arasındaki rekabet nedeniyle sağlanmıştı. Soğuk Savaş bitikten sonra bu biraz kesilmişti. Şimdi tekrar bunların artığını görüyoruz. Uzayda çalışma yapan ülkeler arasında Mars konusunda veri paylaşımı gündemde. NASA’dan yapılan açıklamada, Mars çalışmaları ile ilgili olarak Çin, Hindistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Avrupa Uzay Ajanı ile veri paylaşımı yapılacağı bildirildi. Bu paylaşımın amacı da olası kazaların önlenmesi için olduğu da belirtildi. Aslında çok isabetli ve doğru bir paylaşım.” dedi.

MARS’TA GERÇEKTEN CİDDİ BİR TRAFİK VAR

“ABD ile Çin arasındaki rekabetin uzaya taşıdığını görüyoruz.” diyen Atlı, sözlerine şöyle devam etti:

“Yeryüzüne baktığımızda ticaret ve teknoloji savaşlarını görüyoruz. Artık bu rekabet uzay çalışmalarında da yaşanıyor. Bütün bu rekabetlere rağmen kasıtlı da olsa veri paylaşımının olması önemli. Bu veri paylaşımı ilk kez yapılmadı. Daha önce 2019 yılında Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA) ile NASA arasında veri paylaşımı yapılmıştı. Şimdi de daha kapsamlı farklı aktörlerle de bu paylaşım yapılacak. Mars’ta gerçekten ciddi bir trafik var. Dolayısıyla bu yoğun trafik varken de ülkeler arasında veri paylaşımı önemli oluyor.”

ÇİN VE RUSYA AY’DA ORTAK UZAY İSTASYONU KURACAK

Akademisyen Dr. Altay Atlı, Rusya’nın Ay çalışmaları konusunda yapacakları iş birliği için de şunları aktardı:

“Çin ve Rusya Ay’da ortak bir uzay istasyonu kurmayı planladıklarını açıkladı. Rus uzay ajansı Roscomos yaptığı açıklamada, Çin Ulusal Uzay Dairesi (CNSA) ile ‘Ay’ın yüzeyinde ve/veya yörüngesinde deneysel araştırma tesisi’ oluşturmak için anlaşma imzaladığını kaydetti. Bu açıklama Çin tarafından da teyit edildi.

Ay yüzeyinde böyle bir merkez çok kolay olmasa gerek. Rusya ve Çin’in her aşamada birlikte hareket edeceği söyleniyor. Uzay tanınan büyük güç rekabeti ve büyük güç iş birliğinin yeni bir boyutu olarak karşımıza belli ki burada çıkacak.

Öte yandan Çin Ulusal Uzay Dairesi’nin hedefleri var. Birincisi, Çin’in uzay bilimleri ve uzay teknolojilerindeki konumunu geliştirmek, üst sıralara taşımak. İkincisi, uzayda bir istasyon kurmak. Üçüncü hedef, Ay’a insan göndermek. Dördüncü hedef, Ay’da taykonotların çalışacağı bir istasyon kurmak. Rusya ile ortaklı bu çerçevede gerçekleşiyor. Beşincisi, Mars’ta robotlar üzerinden yani insan göndermeden robotik misyon tamamlamak. Altıncısı, Dünya-Ay ekseninde bir gelişim sağlamak.”