Trump döneminde Afganistan’dan çekilme kararı alan ABD, Biden ile yol haritasını yeniledi. Dışişleri’nin sızdırdığı 8 sayfalık belgeye göre plan başarılı olursa ABD, 1 Mayıs’a kadar Afganistan’ı terk etmiş olacak.

Haber: CRI Türk Dış Haberler Servisi

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dışişleri Bakanlığından sızdırılan bir belge Washington yönetimin Afganistan’da çatışmaları bitirme ve siyasi çözüm sunma planını gözler önüne serdi. Planın bir hafta öne Afganistan hükümeti ve Taliban yetkililerine iletildiğini belirten iddia sahibi Washington Post gazetesi, sürecin sorunsuz ilerlemesi halinde ABD birliklerinin 1 Mayıs’a kadar ülkeyi terk edeceğini duyurdu.

ABD, ülkenin eski lideri Donald Trump döneminde de Taliban güçleri ile müzakerelere oturmuş ve Şubat 2020’de dört sayfalık bir özet belge yayımlanmıştı. ABD ile Taliban arasında imzalanan anlaşmada, ABD ülkeden 14 ay içinde çekileceğini taahhüt etmişti. Alınan kararlar uyarınca önce haziran ayında ABD askerlerinin sayısı 8 bin 600 civarına düşürülmüş, 15 Ocak 2021 tarihinde ise bu sayı 2 bin 500’e kadar gerilemişti. ABD aynı dönem içerisinde Hilmend, Uruzgan, Paktika ve Lağman vilayetlerinde bulunan toplam 5 büyük askeri üssü kapatmıştı. Taliban, ABDnin Afganistan’ı Mayıs ayında tamamen terk etmemesi halinde savaşın yeniden başlayacağına yönelik açıklamalar yapmıştı.

8 SAYFANIN BARIŞ GETİRMESİ ŞÜPHELİ

Sekiz sayfadan oluşan yeni barış taslağında eski belgenin aksine Afganistan’ın siyasi yapısının da ayrıntılarına yer veriliyor. Afgan haber kuruluşu TOLO’nun pazar günü yayımladığı belgede ülke için bir geçiş hükümeti öngörülüyor. Buna karşın ikinci dönemde de zafer ilan eden Eşref Gani istifa etmeyi ve anayasanın yeninden yazılmasına karşı çıkıyor.

Konuyu haberleştiren The New York Times gazetesi, bu nedenle planın uygulanmasının mümkün gözükmediği savundu. Buna karşın bir Taliban lideri Reuters’a verdiği demeçte, “Hareketin üyeleri bir geçiş hükümetine katılmayacaklar, ancak bir hükümet kurulmasına karşı değiller.” diye konuştu.

TÜRKİYE VE RUSYA’NIN ADI GEÇİYOR

Plan aynı zamanda, Afganistan’ın kendi topraklarında diğer ülkeleri tehdit eden teröristleri barındıramayacağını veya terörle ilgili faaliyetlere izin veremeyeceğini, bununla birlikte Taliban’ın komşu ülkelerdeki güvenli limanları ve askeri bağları terk etmesi gerektiğini öngörüyor.

Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Afganistan Devlet Başkanı Muhammed Eşref Gani ve Afganistan Milli Uzlaşı Yüksek Konseyi Başkanı Abdullah Abdullah’a barış görüşmeleri için önerilerini sunduğu bir mektubu geçen hafta gönderdi. Blinken, Afgan liderlere hitaben yazdığı mektubunda, “Türkiye’den gelecek haftalarda, barış anlaşmasının sonuçlandırılması için ev sahipliği yapmasını isteyeceğiz.” ifadesini kullandı. Mektupta, ABD’nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad’dan, Devlet Başkanı Eşref Gani ve Taliban liderleri ile çözüm ve ateşkes konusunda hâlihazırda müzakere edilen görüşmeleri hızlandırmayı amaçlayan yazılı önerilerini paylaşmasının isteneceği de belirtildi.

Barış görüşmelerinde Türkiye’nin yanı sıra Rusya da adı geçen ülkeler arasında. Alman DPA ajansının haberine göre, Afganistan için barış konferansı 18 Mart’ta Rusya’nın başkenti Moskova’da başlayacak. Afgan yetkililer, Afganistan Ulusal Yüksek Uzlaşma Konseyi ve bazı siyasi liderlerin yanı sıra Taliban liderlerinin resmi davet aldıklarını teyit etti. Şarkul Awsat sitesinin haberine göre ise, toplantının amacı Afgan barış sürecini hızlandırmak ve devam eden şiddete son vermek. Rusya, 2018 ve 2019’da Afgan muhalif siyasi ve Taliban hareketi arasında barış görüşmelerine ev sahipliği yaptı. Toplantı somut bir başarı ile sonuçlanmadı.