CGTN / Akram Zeynalli

Temmuz ayı Çin Halk Cumhuriyeti için tarihi bir yıl dönümüne işaret ediyor; Shanghai’da ilk Ulusal Kongre’de Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) kuruluşundan bu yana geçen 100. yılı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev yakında bu önemli vesileyle Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’e en içten tebrikleri ve samimi dileklerini iletti. Bu dönüm noktasını dikkate alsak da geleceğe doğru bakıyoruz.

Çin geçen yüzyıl boyunca kendisini dönüştürdü. Tarihte benzeri görülmemiş hız ve büyüklükte milyonlarca kişiyi yoksulluktan kurtardı. 2020 yılına kadar aşırı yoksulluk ortadan kaldırıldı, uzun süredir devam eden ekonomik büyümenin ardından yenilgiye uğratıldı. Bugün, Çin hızla gelişiyor, devamlı olarak ekonomik potansiyelini yükseltiyor ve halkının sosyal refahını düzeltiyor.

Bu ÇKP’nin başarısı. Merkez Komitesi’nin ileri görüşlü politikası, “Çin mucizesi” olarak bilinen eşsiz ekonomik sıçrayışı başardı. Ancak geçmişe Çin’in iç dönüşümü damgasını vurduysa, gelecek uluslararası ilişkiler üzerindeki derin etkisi tarafından tanımlanacaktır. Bu elbette çoktan başladı. Nihayet gelecek yıllar, yeni ya da iyileştirilmiş kara ve deniz ulaşım yolları üzerinden Avrupa, Afrika ve Asya’yı birbirine yakınlaştıran Kuşak Yol İnisiyatifi meyvelerini verecek. Bu küresel ticareti temelden yeniden yapılandıracak, bugünün ticaret altyapısının yetersiz hizmet verdiği toplumlar için yeni bir büyüme motoru yaratacak.

Azerbaycan’ın Çin büyükelçisi olarak bu halkıma yakın bir misyondur. Benim ülkem, kıtalar arasındaki en hızlı rota olan “Orta Koridor” boyunca Asya ve Avrupa’nın kesişme noktasında yer almaktadır. Bu yüzden Çin’in Kuşak Yol İnisiyatifi’nin ilk destekçileri arasında olmamız doğaldı ve o zamandan bu yana Kuşak Yol İnisiyatifi’nin gerçekleşmesine önemli katkıda bulunduk. 

Yurt içinde üstlenilen önemli altyapı projeleri “Orta Koridora” olanak sağladı. Hazar Denizi’nde, Bakü Uluslararası Deniz Ticareti Limanı Orta Asya ile bağlantıyı oluşturuyor. Batıya doğru Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattı Avrupa’ya bağlantıyı sağlıyor. İlk nakliye, 2019 yılının sonunda rota boyunca Çin’den Avrupa’ya teslim edildi. Ayrıca, geçen yıl Çin-Avrupa Demir Yolu Ekspresi’nin Jinhua-Bakü rotası ve “Qilu” Avrasya Express Hattı’nın Qingdao-Bakü rotasının açılışı, artan iş birliğimize işaret etti. 

Çin’in Kuşak Yol İnisiyatifi aracılığıyla ülkem mirasının zengin akışını yeniden ele geçirecek. Asıl İpek Yolu’nun kötüleşmesinden önce bölge, ağı tanımlayan ürün olan ipek ile bilinen ticaret rotasında önemli bir rol oynadı. Farklı kültürlerin karşılaştığı ve değiş tokuş yaptığı kavşak noktası bir buluşma noktası haline gelerek, hoşgörü duygusunu besledi. Ve çağdaş Azerbaycan’ın çok kültürlülüğünün planını kuran, farklı yaşam biçimleri ve geleneklerinin dokumasıdır. 

ÇKP’NİN 100. YILINDA ÇİN-AZERBAYCAN İLİŞKİLERİ GÜCÜNÜ KORUYOR

Ülkelerimiz her zaman bu tarihi bağları paylaştı. Ancak bugün onları derinleştirmek ve zenginleştirmek için çaba harcamalıyız. Azerbaycan’da ilk Konfüçyus Enstitüsü Nisan 2011’de Bakü Devlet Üniversitesi’nde açıldı ve o zamandan bu yana büyüdü. Bu arada Haydar Aliyev Vakfı, Çin’de birbirlerinin kültürlerini ve geleneklerini daha iyi anlamak için sayısız etkinlik düzenledi. 

Bunun için Kuşak Yol İnisiyatifi bugün önemlidir. Dünyanın yetersiz iletişimle uğraştığı yerde Kuşak Yol İnisiyatifi bir panzehir sunuyor. Kuşak Yol İnisiyatifi, bir vakit tarihi İpek Yolu’nun yüzyıllar önce olduğu gibi, sadece ekonomik zenginleşme ve bütünleşmenin bir aracı olmayacak, aynı zamanda kültürler arası alışverişin bir ağı olacaktır.

Bu girişimin ortakları olarak yararlanabileceğimiz geniş bir iş birliği temeli söz konusu. Azerbaycan, her yıl çift haneli büyümeyle zaten Kafkaslar bölgesinde Çin’in en büyük ticari ortağıdır. 2015 yılından 2019 yılına kadar ticaret dört kat büyüdü, hızla genişledi ve tarım ve telekom alanlarında çeşitlendi. Büyüyen ticaret altyapısıyla, ticaret daha da hızlı gelişecek. Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki çatışmaların çözülmesiyle, şimdi Avrupa’ya ve Avrupa’dan daha hızlı bir rota yaratma olasılığı var. Yine de tam değerini elde etmek istiyorsak, tüm geçiş boyunca iş birliğine ihtiyacımız var. Birlikte Çin ve Azerbaycan, ticarette bir fren etkisi yapan güzergâh boyunca gümrük vergilerinin ve ithalat kotalarının azaltılmasını savunabilirler. 

Ekonomik gelişmeye giden en iyi yolu ticarette buluyoruz, bu ülkelerimizin aklında ön planda tuttuğu bir şeydir. Diğerlerinin içişlerine müdahale etmemek ve mevcut olmadığı yerde istikrarı sağlamaya çalışmakla birlikte, bizi bağlayan şey karşılıklı yarar sağlayan ilişkimizdir. Geçen yıl dikkate alındığında, küresel ticaretten bahsetmek uygunsuz bir etki bırakabilir. Ancak yakında salgının sona ermesiyle birlikte, bizim bağlantılarımızın tam potansiyeli sadece şimdi ortaya çıkabilir. “Orta Koridor” Covid-19’dan önce faaliyete geçmişti. Bu nedenle ne kadar hızlı ortaya çıkarsak, ticareti daha erken yenileyebilirsek, muhtemelen bireysel olarak o kadar fazla kazanabiliriz. 

ÇKP’nin 100. yıl dönümü küresel işlerde zor bir zamanda etkili olabilir. Fakat iyileşmenin gölgesi görünmeye başladığında, umut kaybettiğini hissetmiyor. Herhangi bir şüphe varsa, sadece partinin yüz yıldır süren yolculuğuna bakmamız gerekir.