China Daily / Amitendu Palit

Çin Cumhurbaşkanı ve Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Genel Sekreteri Xi Jinping, ÇKP’nin 100. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla 1 Temmuz’da yaptığı konuşmada, “Uzun ve önemli riskler ile güçlükler listesinin üstesinden geldik, ilk yüzyıl amaçlarını tamamladık ve ikinci yüzyıl hedeflerini başarmak için stratejik adımlar belirledik.” dedi. 

ÇKP, 2050 yılına kadar Çin’i büyük, modern, sosyalist bir ülke haline getirmeyi taahhüt ederken, 2049 yılı Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 100. yılı olacak ve Çin’in bu hedefe yönelik ilerlemesi dünyanın geri kalanının ekonomik görünümü üzerinde önemli bir etkiye sahip olacak.  

ÇKP’nin, 100 yıllık varlığı süresince genel vurgusu Çin’i yeniden inşa etmek ve dönüştürmek olmuştur. Son yüzyılın ikinci yarısı, önceki on yıllarda gösterilen çabaların nihai meyvesini verdi. 1970 yılının sonunda reform ve dışa açılma sürecinin başlamasından sonra, Çin ekonomisi büyük bir hızla büyümeye başladı, bu da ülkenin nihayetinde geçen yılın sonuna kadar aşırı yoksulluğu ortadan kaldırmasını ve halkın gelirinin önemli ölçüde artmasını sağladı. 

Ülkenin geniş ihracat ürünleri yelpazesinde verimli üretim yapabilme yeteneği önemli küresel piyasalarda büyük paylar elde etmesine yardımcı olduğu için dış bütünleşme Çin’in ekonomik dönüşümünde son derece önemli bir rol oynadı. Bu süreçte Çin, dünyadaki en büyük sanayi ekonomisi haline geldi. Yıllar geçtikçe Çin, aynı zamanda büyük küresel tedarik zincirlerinin önemli bir parçası oldu. Ve İkinci Dünya Savaşı’nın sonunda düşük olan dünya ekonomisindeki payı toparlanarak yüzde 18’e ulaştı.

Çin, küresel siyasal ve ekonomik düzenin önemli değişiklikler geçirdiği zaman ekonomik başarıya ulaştı. Soğuk Savaş sırasında jeopolitik bölünme daha tek kutuplu dünya düzeninin yolunu açtı ve küresel ticarette büyük roller oynayan Çin ile diğer gelişmekte olan ekonomilere yardımcı olan Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) gibi küresel ekonomik kuruluşların büyümesine sebep oldu. 

ÇİN DÜNYADAKİ EN BÜYÜK SANAYİ EKONOMİSİ HALİNE GELDİ

Şimdi yüzüncü yılını geçerken ÇKP, dünya düzeninin yeniden şekillenmesiyle karşı karşıya bulunuyor. Mevcut dünya düzeni yerini daha çok kutuplu bir düzenlemeye bırakıyor. Ve hızla yükselen bir güç olan Çin, hedefleri ile emellerini şekillendirmek için gitgide gelişen dünya düzeni alanı içinde çalışmaya ihtiyacı olacak. Bununla birlikte Covid-19 salgını yeni dünya düzeni bağlamında büyük etkiye sahip oldu. Özellikle, salgın küresel ekonomi ile onun gelecekteki yönelimine doğru ulusal ve ticari bakış açılarını önemli ölçüde değiştirdi, dijital uygulamaların uyumunu hızlandırdı ve kamu sağlığı yönetimi ile sürdürülebilir ticaret ve yaşam uygulamalarını zorunlu hale getirdi. Bu yüzden özellikle Çin gibi büyük ve nüfusu fazla ülkeler bu pratikleri uygulamada ön saflarda yer almalıdır. 

Covid-19 salgınının diğer alanlarda da etkisi oldu. Örneğin, küreselleşen dünyanın son birkaç on yılda başardığı, en fazla gelişmekte olan Asya’da görülen ekonomik refahın büyük bölümünü etkisizleştirdi. Bölge yaklaşık altmış yıl sonra ilk ekonomik durgunluk sıkıntısını yaşadı, farklı endüstriler ile hizmetlerde çalışan birçok insan işsiz kaldı ve daha da kötüsü birçoğu tekrar yoksullaştı.

Çin ayrıca salgına karşılık olarak da değişiyor, bu da “çifte dolaşım” kalkınma modeli gibi eklemlenme stratejilerinde gün gibi ortadadır. Geçmişten farklı olarak, Çin ekonomisi öngörülebilir gelecekte, tedarik zincirlerinin daha fazla bölümünün ülke içinde yeniden konumlandırıldığını görebilir. Ayrıca Çin’de üretim ilkesinin kurumsallaşmasının daha yurt içi tüketime doğru yönlenmesi mümkündür. 

Çin’in önündeki güçlük, açıkça değişen bir ekonomik politik alanında genel vizyonunun daha büyük sosyal ve ekonomik hedeflere bağlı kalmak olacaktır. Son kırk yılda Çin, sosyalizmi uyarlanabilir yapma konusunda dikkat çekici siyasi kıvraklık gösterdi. Çin, sosyalist fikirleri, sosyalist piyasa ekonomisinin yaratılmasına yol açan benzersiz bir modelde piyasa odaklı mekanizmalarla harmanlamayı başardı. 

ÇKP, büyük bir modern, sosyalist ekonomi inşa etme hedefine doğru ilerlerken, dünyanın geri kalanı Çin’in genel ekonomik politikasının gidişatı için bunun ne anlama geldiğini görmek için bekleyecek. Dijital renminbinin tanıtımı gibi Çin’in yaptığı yeni girişimler dünyanın geri kalanını daha az kapsayıcı bir odaklanmayla mı gelişecek? Çin ekonomisinin dünya için çok büyük önem arz ettiği ve diğer önemli ekonomilerin Çin’den etkili biçimde ayrışmasının son derece zor olduğu bilinmektedir. O halde, Çin’in “iç dolaşıma” yani iç piyasaya büyük önem vermesi, dünyanın alışması gereken farklı standartların yaratılması anlamına mı geliyor? Ve böyle bir uyum gösterme ne kadar zor olacak?

ÇKP’nin odak noktası hiç şüphesiz Çin halkı ile onların ekonomik ve sosyal refahı olacak. Son küreselleşme dalgası sırasında Çin, Çin halkının yaşam standartlarını dünyanın diğer kesimlerinde yaşayan insanlarla aynı seviyeye yükseltme hedefini birleştirdi. Umarız, Çin’in ikinci yüzyıl amacı bu beklentilere uygun olacaktır.