Üçlü Zirve'de “İdlib düğümü” çözülmek isteniyor

Üçlü Zirve'de “İdlib düğümü” çözülmek isteniyor

Suriye sınırını güvenli hale getirmek isteyen Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ile tam olarak aradığı uzlaşmayı sağlayamıyor. Fırat'ın doğusunda güvenli bir bölge oluşturarak güvenlik ve göç dalgası endişesini bitirmek isteyen Ankara, bugün Rusya ve İran ile masaya oturuyor.

Soçi Zirvesi sonunda yayımlanan ortak bildiride "İdlib" konusunda hassas açıklamalarda bulunulmuş "İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesindeki" terör örgütleri ile etkin mücadele etmenin önemi dile getirilmişti. Öte yandan Suriye'de siyasi istikrarın yeniden inşası için adımlar atılacağının sinyalleri verilmişti. Toplantıya saatler kala son değerlendirmeleri sizlerin dikkatine sunuyoruz.

ANKARA'NIN PLANI NE?

İdlib bölgesinde yer alan Türkiye destekli muhalif grupların geri çekilmeye başlamasıyla, Suriye güçlerinin Afrin'e doğru hareket etmesi muhtemel. Ankara ne olursa olsun bölgenin terörden temizlenmesi ve siyasi bir çözüme kavuşmasını istiyor. Ankara'daki üçlü zirveden somut bir adımın çıkması önemli. Aynı zamanda İran ve Rusya'nın Anayasa Komitesi kurulması için net mesajları söz konusu. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ağustos ayında, Suriye Anayasa Komitesinin oluşturulmasına ilişkin yaptığı açıklamada, "Anaysa Komitesinin oluşturulması, Suriye krizinin çözülmesi konusunda önemli bir aşama olacak. Bu, Suriye'nin geleceğiyle ilgili müzakerelerin başlatılmasını sağlayacak." ifadelerini kullanmıştı.

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ise Ankara'ya hareket etmeden önce Tahran Mehrabad Havalimanı'nda düzenlediği basın toplantısında, Ankara'daki toplantıda üç ülkenin Suriye'nin geleceği için etkili anlaşmalara imza atması temennisinde bulundu. Ruhani, "Sürekli olarak vurguladığımız şeyi yeniden vurguluyoruz. Suriye'nin geleceği Suriye halkına bağlıdır ve kararı onlar vermelidir." diyerek bölgedeki siyasi istikrarın kurulması gerektiğini yineledi.

ANAYASA KOMİTESİ ANLAŞMAZLIKLARI

Şüphesiz "Anayasa Komitesi"nin oluşturulması bölgedeki istikrarı güçlendirecek etkiye sahip. Şam ve Ankara arasındaki "Anayasa Komitesi" tartışmasının bir şekilde aracılar ile aşılması beklenebilir. Bir diğer sorun, Rusya'nın komitede olmasını istediği üç ismin terör örgütü PKK'nın Suriye'deki kolu olarak görülen PYD ile bağlantısının olması. Türkiye'nin kırmızı çizgisi olan bu durum Rusya tarafından tekrar düşünülecek. Zirvede bu konuyu Rusya'nın nasıl aşacağı ise bir diğer merak konusu. Uzlaşmazlıkların giderilmesi için taraflar hazırlıklarını son ana kadar sürdüreceği aşikâr.

GÖÇ KONUSUNDA ANKARA'NIN BEKLENTİLERİ

Ankara, İdlib'de yaşanan operasyonlardan kaçan sivil halkın Türkiye sınırına doğru ilerlemesinden dolayı Rusya, ABD ve İran ile diplomatik temaslarda bulunmuştu. Ankara, Rusya ve İran'dan bölgede yer alan Heyet Tahrir Şam örgütüne yürüttükleri operasyonları durdurmalarını bekliyor. Fakat iki ülke operasyonların bölgenin tamamen temizlenene kadar devam edeceğini söylüyor.

İdlib'in güneyinden çekilen Türkiye destekli muhalif grupların ardından, Türkiye'ye ait "Morek" gözlem noktası Suriye güçleri tarafından tehdit altında. Bu noktada Suriye güçleri ile çatışmaya girmek istemeyen Ankara, gözlem noktalarını başka yere taşıma düşüncesine de sıcak bakmıyor. Ankara, Fırat'ın doğusunda oluşturulacak güvenli bir bölgede olası göç dalgasını engellemeyi planlıyor.

Hazırlayan: Mehmet Emre Öztürk