Ticaret Savaşının ABD'li Çiftçilere Maliyeti

Ticaret Savaşının ABD'li Çiftçilere Maliyeti

Amerikan soya fasulyesi ürününün en büyük pazarı olan Çin'e ihracatı, gümrük vergisi tarifelerinin ardından çöktü ve Beijing'in bu ürünü başka yerlerden satın alma arayışları ABD tarımında uzun vadeli hasar korkusu uyandırdı.

Mississippi Nehri'nin son 230 kilometresi, küresel gıda pazarlarında Amerikan kudretini güçlendirdi. Dönemeç noktalarında on tane tahıl terminali kale gibi yükseliyor. Kaynak yönündeki tarlalardan gelen tahıllar bu terminallere geliyor, beton silolarda toplanıyor ve rıhtım üzerinden yabancı gemilere yükleniyor. Birlikte günde 500.000 ton ihracat yapabilecek kapasiteleri var.

Ancak bu yıl, sonbaharın yüksek sezonu hiç gelmedi. Federal Tahıl Muayene Servisi'ne göre, Mississippi Nehri limanlarından geçen hububat ve yağlı tohumların miktarı, 2017 sonbaharından bu yana yüzde 9 azaldı. Gemilerin bağlandığı dubalar boş duruyor.

Dünyanın en büyük tarımsal ticaret evi olan Cargill, nehir üzerindeki iki terminalini, kasım ayında işçilere ödeme yapılmadan fabrikanın beş gün kapalı tutulması da dahil olmak üzere defalarca boşa çıkardı.

Terminal yöneticisi Jeremy Seyfert, "Yüklenecek malzeme olmadığından fabrikayı beş günlüğüne kapattık" dedi ve bunu daha önce hiç yapmadıkları söyledi.

Seyfert, Cargill'in Louisiana'daki nehir terminallerinden gönderilen soya fasulyesi hacminin yüzde 40 düştüğünü kaydetti. Mississippi'nin ağzındaki aksama, ABD – Çin ticaret savaşının akut bir sonucudur. ABD Başkanı Donald Trump, Çin mallarına yeni tarifeler uyguladıktan sonra Beijing, ABD ihracatı konusunda 20 milyar dolarlık tarımsal emtia satışlarını da içeren, ABD ihracatına ilişkin vergileriyle karşılık verdi.

Bundan en çok etkilenen, 2017 yılında 12 milyar dolar değerinde olan soya fasulyesi oldu. Bu yağlı tohumun son 20 yılda tarlaları işgal etmesi büyük oranda Çin'in domuzları ve tavukları beslemek için proteine olan talebiyle kumar oynayan ABD'li çiftçilerden kaynaklandı. Beijing, ABD'de dünyanın en büyük pazarından çıkan mahsulü fiyatlandırmak üzere soya fasulyesi vergilerini temmuz ayında 25 puan artırarak, onu ikili ilişkilerin bozulmasının bir sembolü haline getirdi.

Citigroup, "Ticaret savaşında en çok maruz kalan emtia soya fasulyesi olduğundan, yatırımcılar Çin-ABD ticaret müzakeresinin durumunu değerlendirirken bu piyasayı izlemelidir." diyor.

Çekişme nedeniyle düşen soya fasulyesi fiyatları hâlâ zayıf durumda, bu da pazartesi günü ABD'li ve Çinli yetkililer ticaret görüşmelerine devam ederken beklentilerin düşük olduğunu gösteriyor. İhracatçılar dikkatlerini diğer pazarlara yoğunlaştırıyor. Soya fasulyesi stokları tıkandı ve Amerikalı çiftçiler ile vergi mükelleflerine milyarlarca dolarlık bir maliyetle ürün takviminin ritmini bozdu.

Trump ve Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, geçen yıl sonuna doğru Buenos Aires'te buluştuktan ve anlaşmazlıklarını 90 günlüğüne yani 2 Mart'ta sona erecek bir süre boyunca artırmamaya karar verdikten sonra, ABD çiftlik kuşağında umutlar yükseldi. Beijing, son haftalarda bir iyi niyet işareti olarak, hükümet rezervi için birkaç milyon ton soya fasulyesi satın aldı.

Ancak, piyasa ülkeler arasında huzurun kalıcı olması konusunda şüpheci.

Gıda ve tarım sektörüne borç veren Rabobank'ta küresel finansal piyasalar araştırması başkanı olan Jan Lambregts "Gerçek şu ki, yeni bir soğuk savaşın ilk aşamalarındayız." diyor. Çin, artık bir numara olmak istiyor. ABD ise bunun olmayacağını söylüyor. Bu bağlamda, kalıcı bir anlaşma için herhangi bir yol göremiyorum.

Uzun vadeli hasar

Beijing ve Washington barışsalar bile, 2018 yılındaki soya fasulyesi restleşmesinin etkileri devam edecek.

Piyasa gazileri, 1973'te ABD'nin soya fasulyesi ihracatı üzerinde uyguladığı ambargonun, Brezilya'nın sektörde büyük bir oyuncu olarak yükselmesine nasıl yol açtığını hatırlıyor. Illinois Üniversitesi tarım ekonomisti Scott Irwin, "Bir kez güvenilmez bir tedarikçi olarak etiketlendiyseniz, kaybettiğiniz satışları bir daha yeniden kazanmanız artık çok zordur" diyor.

Beijing'de gıda güvenliği, bir önceliktir. Dolayısıyla, ABD ilişkileri konusundaki belirsizlik, onun soya fasulyesi kaynaklarını daha da çeşitlendirmesine neden olabilir.

Ticari bir tanıtım organı olan ABD Soya İhracat Konseyi Genel Müdürü Jim Sutter, bunun uzun vadeli etkileri olacağından şüphe duymadığını belirterek, "Çin'deki uzun vadeli hasarı en aza indirmek için elimizden gelen her şeyi yapacağız ancak 90 günlük sürenin bitiminden sonra bir sabah uyanıp tüm ilişkilerimizin normale döndüğünü göreceğimizi sanmıyorum." dedi.

Konsey, Hindistan ve Nijerya gibi hızla büyüyen alternatif pazarlar geliştirmek için hükümetten finansman istedi. Sutter, "Belli bir büyük pazara olan bağlılığımızı azaltarak yeni pazarlara gireceğimizden emin olmaya çalışıyoruz" diye konuştu.

Yılın 30 Eylül'e kadar olan döneminde Çin, ABD'den ondakinin üçte biri kadar bir miktara denk gelen 94 milyon ton soya fasulyesi ithal etti.

1 Ekim'de başlayan yıl için, ABD hükümeti ekonomistleri, Çin'in 90 milyon ton soya fasulyesi ithal ederek son 15 yılda ilk düşüşünü gerçekleştireceğini tahmin ediyorlar.

ABD bu talebin çok azını yakaladı. ABD tarım departmanı verileri, 1 Eylül'den aralık ortasına kadar ABD'nin Çin'e soya fasulyesi ihracatının, 2017 yılının aynı döneminde gerçekleşen 18 milyon tonluk ihracatın yanında, yalnızca 341.000 tonu bulduğunu gösteriyor. Bu esnada ABD'li çiftçiler bir rekor olduğu tahmin edilen 125 milyon tonluk ürün taşıdı.

Trump'ın önerilen sınır duvarı üzerindeki kısmi hükümetin kapatılması, ABD'nin ihracatı ile ilgili daha yeni resmi verilerin yayınlanmasını önledi

Trump'ın sınır duvarı önerisi üzerine hükümetin kapanması nedeniyle ABD ihracatı hakkında daha yeni resmi veriler yayınlanamadı.

Çin, Güney Amerika'dan yeni malzemeler gelmeye başlayana dek, asgari miktarda ABD soya fasulyesi ile yapabilecek gibi görünüyor. Ekim ayında Çin Yem Sanayicileri Birliği domuz ve kümes hayvanı yemi için protein standardını düşürdüğünde, Çin'in mevcut rezervleri çoktan arttı.

Hong Kong'daki Rabobank analisti Chenjun Pan, "Tamamen kabul edilirse, bu yeni politika ülkenin yıllık soya talebini 14 milyon ton azaltacaktır" diyor. Ayrıca, Afrika'dan gelen bir domuz ateşi salgını, Çin'deki çiftlik hayvancılarının birçok domuz sürüsünü imha etmelerine neden olmuştu.

Geçen yaz Çin, aralarında Hindistan'ın da bulunduğu beş Asya ülkesinden aldığı soya fasulyesi ve protein açısından zengin bir başka tohum olan kolza vergilerini kaldırdı. Ardında, daha önce kalitesi hakkında itirazlarda bulunduğu Hindistan'ın ezilmiş kolza küspesine yeniden pazarını açtı. Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Çin'e daha fazla soya fasulyesi satmak istediklerini dile getirdi ve bir fiyat raporlama kurumu olan AgriCensus tarafından belirtilen yerel raporlara göre kasım ayında Rusya'nın en doğusundaki sınır geçişlerinde birkaç kilometre uzunluğunda bir kuyruk soya fasulyesi kuyruğu oluştu.

Ticaret savaşının şimdiye kadarki en büyük galibi, Çin'in önceki mahsullerini aldığı Brezilya oldu. São Paulo'daki Itaú BBA bankasının kıdemli tarım analisti Guilherme Bellotti'ye göre Mato Grosso eyaletinde çiftçiler için brüt kâr marjları, yüzde 30'luk bir tarihsel ortalama ile karşılaştırıldığında yüzde 50'yi aştı. Ayrıca bu yıl soya fasulyesi ile ekili arazilerin, daha fazla ormanın tarlalara dönüştürülmesiyle birlikte de 36 milyon hektarlık bir rekor seviyeye ulaşması bekleniyor.

Beyaz Saray yetkilileri, Çin'in soya fasulyesi, mısır ve süt ürünleri gibi daha fazla Amerikan ürünü satın alması için büyük taahhütlerde bulunacağına dair güvence verdi. Ancak ürün tüccarları, bu tür taahhütlere dayanarak adım atma konusunda temkinli davranıyorlar.

Cargill'in Kuzey Amerika soya portföyünden sorumlu Cargill ticaret ve mağazacılık müdürü Michael Ricks, "Tahıl endüstrisindeki insanlar gerçek talep, gerçek arz, tüketim şekilleri ve yağış düzenlerini tahmin etmek için çok zaman harcıyorlar. Tüm bunlar, tahıl akışını yönlendiren şeyler" diyerek artık jeopolitik politika isimli yeni bir öğenin eklendiğini ve bu yeni öğenin, tahminlerinde uzmanlaşılmayan bir alan olduğunu belirtti.

Trump Parası

Mahsul depolamanın olumsuz etkisi ABD'nin iç kısımlarında görülüyor. İhraç edilemeyen soya fasulyeleri, çoğu durumda daha yüksek fiyatla depolanıyor. Beyaz polietilen torbaları, nadas alanlarını kaplayan fazla mahsullerle doldu. Silo üreticileri, bunların, ABD'nin çelik ithalatındaki yeni tarifeleri nedeniyle maliyeti yükselen metal depolama siloları inşa etmekten kısa vadede çok daha ucuza geldiğini söylüyor.

ABD tarım departmanı tahminlerine göre, 2019 hasatından hemen önce mevcut soya fasulyesi stokları yıllık iki kattan fazla artacak.

Kuzey Dakota'daki CHS SunPrairie kooperatifinin tahıl müdürü Kayla Burkhart, Orta Midwest'teki, normalde Pasifik limanlarına giden soya fasulyesi trenleri, bunun yerine güneydoğu yönüne, St Louis, Missouri'deki Mississippi nehri rıhtımlarına doğru yönlendirildi. Orada bir araya getirilen mavnalarla yüklendiler ve römorkörler tarafından Louisiana terminallerine doğru yola çıkarıldılar.

Sonbaharda kuzey soya fasulyesi filoları, çiftçilerin genellikle pirinç, şeker kamışı, pamuk ve su birikintisi kerevitlerinin yanında ekin yetiştirdiği Louisiana'daki yerel pazarlara boğulmuş durumdaydı.

Zaten denizaşırı pazarlara yönelik ve artık alıcısı olmayan malzemelerle dolu olan terminaller, Louisiana'da yetişen çeşitleri satın almayı bıraktılar. Louisiana Eyalet Üniversitesi AgCente'ye göre, Güney Louisiana'daki mahsulün yarısından fazlası pazarlanamazdı veya tarlalarda çürümeye bırakıldı.

New Roads, Louisiana'da bir çiftçi olan Damien Glaser, hala aralık ayında satılmayan 100.000 kilo mahsulünün yarısından fazlasını (yaklaşık 3.000 ton) elinde tutuyor.  "Normalde hiçbir ürünü depolamam" diyen Glaser için bu yıl, onun hasattan hemen sonra satmamayı seçtiği ilk yıldı.

Glaser, Bay Trump'ın ticaretteki pozisyonunu kabul ettiğini belirterek, "Ama o işi bitirirken ben iflas etmek istemiyorum" diyor.

Trump yönetiminin cevabı 12 milyon dolarlık bir kurtarma planı getirdi

Trump yönetimi, devletin fazla gıda alımlarını, ekinler için yeni pazarlar belirlemeye yönelik kampanyaları ve çiftçilere doğrudan ödemeleri içeren 12 milyar dolarlık bir kurtarma planını tanıttı. Soya fasulyesi toplam 7,3 milyar dolarlık ödeme kapasitesiyle bu plandaki en büyük paya sahip. Glaser bunu "Trump parası" olarak adlandırıyor.

"Şu an bizi öldürmesine rağmen, Trump'ın uzun vadede ülke için olumlu olacağını düşünüyorum." diye konuşan Glaser, "Sadece acının bu kadar uzun sürmeyeceğini umuyordum" dedi.

Ödenmemiş Borçlar

ABD'li çiftçiler, on yıl önce sona eren emtia patlaması sırasında nakit güvencesi oluşturdular, ancak ekonomik baskılar artıyor. Minneapolis Federal Merkez Bankası'na göre birinci sınıf soya fasulyesi, mısır, buğday ve mandıranın kaliteli olduğu yukarı Orta Batı eyaletlerinde bankalar ödenmemiş tarım kredilerindeki artan seviyelerle mücadele ediyor.

Chicago Federal Merkez Bankası, Iowa ve Illınois gibi orta kesimdeki mısır üreten eyaletlerde, çiftlik kredisi geri ödeme oranlarının düştüğünü belirtiyor.

Tarifelerin etkisi, tahıl piyasasında birkaç yıldır görülen düşüşün ve büyük mahsullerin fiyatları aşağı çekmesinin üstüne geliyor.

Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ise, "Bu durum uzadıkça, iflasların arttığını göreceğiz ve bu bankacılık sektörünü de sarsacak" diyor. Kashkari'nin bölgesindeki beş eyalette Haziran 2018'e kadarki 12 aylık dönemde 84 çiftlik 12. madde kapsamında iflastan korunma başvurusu yaptı – bu rakam, dört yıl önceki seviyenin iki katından daha fazla.

Curt Engemann, Maringouin, Louisiana'da bulunan çiftliğinde, fiyatta buşel başına yaklaşık 2 dolarlık bir düşüşün, gelirlerinde yaklaşık 260,000 dolarlık bir düşüş anlamına geldiğini söylüyor. Ancak, federal yardım programı kapsamında, kayıplarının çoğunu kapsayan ikinci bir ödeme aldı.

Ticaret savaşının buna değer olduğunu düşündüğünü söyleyen Kashkari, bu durumun önümüzdeki birkaç yıl içinde sona ereceğini düşündüğünü söyledi.

Kaynak: Financial Times – Gregory Meyer