İklim Değişikliğinin Ekonomik Etkileri

İklim Değişikliğinin Ekonomik Etkileri

Şimdiye dek, iklim değişikliğinin, modern çağda görülen her şeyin ötesinde, çevresel riskler yarattığı açık ancak bizler sadece potansiyel ekonomik etkilerle başa çıkmaya çalışıyoruz.

Giderek daha gelişmiş modelleme kullanarak araştırmacılar, insan davranışının değişkenleri ve gezegenin sera gazı oluşumuna ne kadar çabuk cevap vereceğine dair soruları nedeniyle büyük belirsizlik grupları taşıyan çalışmalarında, bir dereceye kadar küresel ısınmanın ekonomik açıdan nasıl bir etki yaratacağını hesaplıyorlar.

Kasım ayındaki ABD hükümet raporunda, daha sıcak bir gezegenin, önümüzdeki yıllarda gayri safi yurt içi hasıla için büyük bir darbe anlamına geleceği ihtimali ortaya çıktı.

Perşembe günü ise, dünyanın en etkili ekonomistlerinden bazıları, iklim değişikliğinin "acil ulusal eylem gerektirdiğini" söyleyerek, ABD'de karbon emisyonları için vergi istedi. Federal Rezerv'e önderlik eden son dört kişi, Beyaz Saray Ekonomik Danışmanlar Konseyi'nin 15 eski lideri ve 27 Nobel ödüllü araştırmacı, müşterileri için "karbon kâr payları" olarak dağıtılacak ve kademeli olarak yükselecek karbon vergisini destekleyen bir belge imzaladı.

Politika tartışmaları bir yana, önümüzdeki on yıllarda merkezi ekonomik sorunların birçoğu, özünde iklim sorusunu barındıracak.

Maliyetler Nasıl Olacak?

Daha sıcak bir gezegenin yaratacağı ekonomik hasarı düşündüğümüzde, yemek masrafları ve toplu mülteci krizleri gibi felaket olayları ile gelebilecek masraflar arasında yüksek fakat yönetilebilir maliyetler arasında büyük bir fark var.

İklim değişikliğinin ekonomik bir maliyeti belirleyebilmesi için üç olası yolu göz önünde bulundurun:

* Bir zamanlar doğurgan olan bir tarım alanı, mahsul veriminin düşmesine neden olan daha sıcak hava ve kuraklık yaşar. Tarım arazilerinin verimindeki düşüş, ekonominin üretim kapasitesinde kalıcı bir kayıptır ve bu tipik bir ekonomik krizde olanlardan çok daha kötü sonuçlar doğurur.

* Yükselen denizler ve daha sık görülen kasırgalar ve sel nedeniyle tahrip olan bir yol yeniden yapılmalıdır. Yolun yeniden inşası pahalı olabilir ama en azından bu para insanlara ve işletmelere işlerinin karşılıklarının ödeneceği bir yoldur.

* Bir elektrik şirketi, daha verimli bir elektrik şebekesi oluşturmak için yüz milyonlarca dolar harcar, çünkü eski şebeke bu yeni hava koşullarına dayanamaz. Elektrik şebekesine yapılan yeni yatırımlar, enerji verimliliği ve daha fazla güvenilirlik konusunda uzun vadeli faydalar sağlayabilir.

Geleceğe Değer Vermek

Çevresel düzenlemeler geliştirmek için bir temel arayışında olan Obama yönetimi, her bir ton yeni karbon salınımının neden olacağı zarar miktarının "sosyal karbon maliyetini" hesaplamak için yola çıktı.

Projenin özünde, daha sıcak bir dünyanın binlerce farklı yeri nasıl etkileyeceğini modellemeye yönelik karmaşık çabalar vardı. Bu zorunludur çünkü zaten çok sıcak günleri olan alçak bir bölgenin şu anda ılıman bir iklime sahip yüksek rakımlı bir konumdan daha büyük sorunlarla karşılaşması muhtemel.

Obama yönetimi, karbonun sosyal maliyetindeki metrekare tona (metrik ton) olan 42 dolarlık ücrette yüzde 3'lük indirime gitmişti. Trump yönetimi daha sonra bu oranın 1 ile 7 dolar arasında olmasına karar verdi.

Eşitsizlik Daha da Artacak

Bir hükümet raporunda, küresel ısınmanın sonucu olarak hükümetin yükselteceği vergilerle birlikte, herkesin gelirinde yüzde 10'luk bir azalma olacağı öngörülüyor.

Gerçekte, insanların nerede yaşadıklarına ve ne tür mesleklere sahip olduklarına bağlı olarak ekonomik etkide büyük farklılıklar olması muhtemeldir. Deniz seviyesinin altında ve sele yatkın bölgeler özellikle yaşanılmaz olma riski altındadır. Belirli yerlerdeki belirli sektörler büyük bir alacak veya yok olacak; örneğin birçok kayak pistinde artık kar olmayacak ve küresel tarım haritası değişecek.

Uyum Sağlayabilir miyiz?

Tüm bu risklere rağmen, insanlığın dikkate değer bir şekilde uyum sağlama eğiliminde olduğunu unutmamak gerekir. Yüzyıl önce birçok insan arabası ve buzdolabı olmadan yaşıyordu ya da uçakla seyahat etmek gibi bir yol mümkün değildi. Bundan sadece birkaç on yıl önce, kimsenin evinde su tesisatı yoktu.

İnsanların yaşama şeklindeki değişiklikler ve kullandıkları teknolojiler hem iklim değişikliğinin etkisini azaltabilir hem de maliyetlerin saf bir ekonomik kayıptan daha az olmasını ve medeniyetin işleyişini yeniden şekillendirmekten daha fazlasını sağlamasına katkı sunabilir.

İklim değişikliği yavaş seyrederse, uyum sağlanma ihtimali çok daha kolay fakat ortadaki büyük risk, değişimin çok hızlı gerçekleşmesi. Küresel ısınma birkaç yıl gibi kısa süre içinde gerçekleşirse, insanların uyum sağlama ihtimalleri ortadan kalkar ve kitleler halinde ölümler gerçekleşir.

Başlıca temel gıda mahsullerinin kuraklık veya diğer aşırı hava koşulları ile birkaç yıl üst üste silindiğini hayal edin ya da büyük bir kıyı kentinin sert bir fırtınada bir anda yok olduğunu…

Yale Üniversitesi'nin Nobel ödüllü ekonomisti William Nordhaus da uyarıyor: "Yavaş değişimlere uyum sağlayabileceğimizi biliyoruz. Hızlı değişiklikler, en çok zarar ve acı verecek olanlardır."

Kaynak: The New York Times – Neil Irwin