Dorian Tayfunu, ABD'yi etkisi altına almışken...

Dorian Tayfunu, ABD'yi etkisi altına almışken...

Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) her yıl görülen tayfunlar, ülkede hayatı olumsuz etkiliyor. 280 kilometre hızlara ulaşan tayfunlar karaya ulaştıklarında hızlarını yitirmeye ve yavaşlamaya başlıyorlar. Ancak bir tayfun hiçbir kara parçasına temas etmeden uzun süre ilerlerse güç toplamaya devam ediyor ve şiddeti de artıyor. Tayfundan kurtulmak için her yıl binlerce insan bulunduğu bölgeyi terk etmek zorunda kalıyor.

Atlas Okyanusu'nda başlayan ve Florida eyaletini vurması beklenen Dorian, Karayipler'den sınırlı bir etki ile geçmesinin ardından yön değiştirerek kuzeydeki eyaletlere yönelmişti.

Kategori 1 olarak başlayan ve hızı saatte 280 kilometreyi bulan tayfun şu an Kategori 5'e yükseltilmiş durumda. Bir fırtınanın Kategori 5'e yükselmesi için ise 250 kilometre hızı aşmış olması gerekiyor.

ABD Ulusal Kasırga Merkezi, "çok tehlikeli" uyarısında bulunduğu Dorian Tayfunu'nun bölgede yakın tarihte görülen en güçlü tayfun olduğunu duyurdu. Tayfunun yolu üzerindeki Florida, Georgia ve Kuzey ile Güney Carolina eyaletlerinde acil durum ilan edildi. Bahamalar'ın kuzeybatısına ulaşan tayfuna karşı alınan tüm önlemlere rağmen şimdiye kadar 7 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

ABD'DEKİLER KASIRGA DEĞİL, TAYFUN

Çoğunlukla "Dorian Kasırgası" olarak anılsa da bunun bir kasırga değil de tayfun olduğu uyarısında bulunan Meteoroloji Mühendisi ve Habertürk Spikeri Hüseyin Öztel, kasırga ile tayfunun farkını şu sözlerle anlatıyor:

"Tayfun ve kasırga temelde aynı doğa olayıdır. Bir doğa olayının oluştuğu yer, onun tayfun ya da kasırga olarak adlandırılmasının sebebidir. Kasırgayı orta enlemlerde, ekvatora yakın enlemlerde, Pasifik Okyanusu'nun güneyinde yani Tayland, Filipinler Malezya, Endonezya çevresinde görürüz. Öte yandan Atlantik Okyanusu'nda oluşan ve ABD ile Meksika'nın batı ve doğu sahillerinde oluşanlara tayfun diyoruz. "

Peki, ABD'de neden bu kadar sık kasırga oluyor? Meteoroloji Mühendisi Hüseyin Öztel, bunun nedenini şöyle açıklıyor:

"ABD'nin güneyinde çok şiddetli hava olayları sürekli oluyor. Mesela tam şu anda ABD'nin güneyinde ve Meksika'nın batısında bir tayfun daha var ama bunun okyanus üzerinde oluşup ömrünü yine okyanus üzerinde tamamlayacağı tahmin ediliyor. Şu anda dünyada aynı anda 3-4 tayfun ve kasırga oluşmuş vaziyette. Ancak biz bunların sadece karaya çıkacak olanlarıyla ilgileniyoruz. Bunlar da ABD'nin özellikle güneyinde sık sık karaya çıkıyor. ABD'nin iki yanı Atlantik ve Pasifik Oynanusları ile çevrili olduğu için ülkede bu kadar sık tayfunlar yaşanıyor."

ARTIK, "KUZEY YARIMKÜRE SICAK, GÜNEY YARIMKÜRE DAHA SICAK" DİYORUZ

Kasırgaların en büyük nedenlerinden birinin iklim değişikliği olduğuna işaret eden Öztel, "Eskiden 'Kuzey Yarımküre soğuk, Güney Yarımküre sıcak.' diyebilirdik ama artık, 'Kuzey Yarımküre sıcak, Güney Yarımküre daha sıcak.' diyoruz. Grönland'da temmuz ortasında 26 derece, İzlanda'da 28 derece hava sıcaklığı ölçüldü. Bu şunu gösteriyor: Artık Kuzey, Güney gibi ısınmaya başlıyor. Bu, iklim krizinin göstergesidir. Kuzey kutbundaki buzulların da eriyip tatlı sulara karışmasıyla deniz seviyesinde artış oluyor, su daha fazla ısınıyor ve basit bir fırtına tropik bir kasırgaya, sonra da şiddetli bir tayfuna dönüşebiliyor." diyor.

TAYFUN YA DA KASIRGALARA KARŞI BİREYSEL ÖNLEMLER İŞE YARAR MI?

Dorian Tayfunu'nun ABD'yi etkileyeceğinin öngörülmesiyle birlikte hükümet tayfunun vurması beklenen bölgelerde yaşayan insanların tahliyeleri gibi bir dizi önlemi hayata geçirse de sosyal medyada birçok kişinin pencerelerini tahtalarla kapatmak gibi bireysel önlemlerle kendilerini kasırgaya hazırladıklarını gördük.

Öztel, tayfun ya da kasırgalara karşı hiçbir bireysel önlemin işe yaramayacağının altını çiziyor. Böyle büyük doğa olaylarına karşı alınabilecek en sağlıklı önlemin, o bölgeden uzaklaşmak özetle tahliyelere katılmak olduğunu ifade eden Hüseyin Öztel, "Bir kasırga veya tayfundan sağ çıkabilmek için sadece doğanın korunaklı bir köşesinde olman yani doğanın insafı işe yarar." ifadelerini kullanıyor.

Dizinin devamında yarın:

  • İklim değişikliği, kasırga ve tayfunları artırıyor mu?
  • İklim değişikliğine karşı ABD Başkanı Donald Trump'ın "ilgisiz" tavrının nedenleri neler?
  • 50 yıl sonra Dünya nasıl bir yer olacak?
  • Türkiye'de iklim değişikliğinin etkileri neler?
  • İklim değişikliğiyle mücadele ederken neler yapılmalı?

Haber: Özlem Karahan