Doç. Dr. Volkan Özdemir: Dünya'nın merkezi Asya'ya kayıyor

Doç. Dr. Volkan Özdemir: Dünya'nın merkezi Asya'ya kayıyor

Çin Halk Cumhuriyeti'nin 70 yılda yaşadığı dönüşüm küresel arenada güç dengelerinin yeniden tanımlanmasına neden oldu. Bugün çok sayıda uzman; ekonomisi 70 yılda 170 kat büyüyen ve küresel büyümeye en fazla katkıyı yapan Çin'in kısa süre içinde Amerika Birleşik Devletleri'ni geride bırakacağında hemfikir.

CRI Türk Türkiye'ye konuşan Dr. Volkan Özdemir, Beijing yönetiminin 2014 yılından beri satın alma paritesi gibi alanlarda Washington'ı geride bıraktığını vurgulayarak "Ben bunu dünyanın merkezinin Asya özelinde Çin'e kaydığı şeklinde yorumluyorum." dedi.

Çin Halk Cumhuriyeti, 40 sene önce ilan ettiği reform ve dışa açılma politikası ile ekonomik olarak küresel piyasalara entegre olma çabasına hız vermişti. Deng Xioping liderliğinde başlayan süreçte Çin'in dünya Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'na (GSYİH) oranı yüzde 5 iken 2018 yılında bu oran yüzde 16'ya çıktı. Gelinen noktada dünyadaki ilk 500 büyük şirketin 129'una sahip olan Çin ilk kez 121 firmaya sahip olan Amerika'yı geride bıraktı.

"ÇİN DAYATMA REÇETELERİ KABUL ETMEDİ"

Çin'in bu başarıyı kendine has bir yöntemle elde ettiği vurgulayan Özdemir "Çin'in başarısının altında yatan en önemli neden kendilerine uluslararası kurumlar tarafından dayatılan kalkınma reçetelerini kabul etmemesidir. Çin kendi yolunu izleyen politikacılara sahipti. Bu sayede bir yandan dünyaya entegre olurken, diğer yandan özgün bir model geliştirdi." ifadelerini kullandı.

Özdemir, Türkiye'nin de benzer şekilde kendi özgü bir model oluşturması gerektiğini belirterek "Türkiye 1930'lu yıllarda kendi gerçeğine uygun olarak karma ekonomi modelini hayata geçirmişti." yorumunda bulundu.

"YÜKSELİŞİ GECİKTİRİR AMA ENGELLEYEMEZ"

Çin'in hızlı yükselişinin Amerika'yı harekete geçirdiğini ve Beyaz Saray'ın ticaret savaşı gibi önlemler aldığı hatırlatan Özdemir "ABD, Çin'in başat güç olmasını istemediği için ticaret savaşını başlattı. Ticaret müzakerelerinde yumuşama olsa da ben ticaret savaşlarının uzun süreceğini hatta gerilimin artacağını düşünüyorum. Örneğin Hong Kong'da meydana gelen olaylar krizin artık 'hibrid' yani tüm geleneksel araçların kullanıldığı hale geldi." diye konuştu.

"Tarihte başat güç ve yükselen güç arasında her daim mücadeleler olmuştur." değerlendirmesini yapan Özdemir, günün sonunda Amerika'nın başarılı olamayacağının altını çizdi. Özdemir şunları kaydetti:

"Amerika'nın her türlü enstrümanı kullanacağını ancak nihai olarak kazanan olamayacak. Zira Çin bugün hiç olmadığı kadar güçlü. Washington'ın karşısında kendi silahlı gücünü, donanmasını kuran ve dünyadaki Ar-Ge yatırımlarının 5'te 1'ni yapan bir teknoloji devi var. Yapısal olarak da üretimin merkezi Asya'ya kaymış durumda. ABD yükselişi geciktirebilir ama engelleyemez."

Washington yönetimi 15 ay önce ticaretteki açığı bahane ederek Beijing'e ek gümrük tarifesi uygulamaya başlamıştı. Amerika'nın gümrük tarifesine rağmen Çin'e olan ticaret açığı yüzde 11,6 arttı.

ÇİN'İN BÖLGEYİ YAKINDAN TANIMASI GEREKLİ

Çin 70 yıldaki başarılarına rağmen atması gereken adımlar da olduğunu kaydeden Doç. Dr. Volkan Özdemir; "Çin sahip olduğu etkiyi sahaya yansıtmaktan uzak. Bölgeyi tanıması ve kendini tanıtması gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Haber: Gökhun Göçmen