“Çin son 20 yılda her alanda büyük bir hızla değişti”

“Çin son 20 yılda her alanda büyük bir hızla değişti”

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Giray Fidan, CRI Türk Türkiye'de Tuğçe Akkaş'ın hazırlayıp sunduğu Manşet programına konuk oldu.

Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 70. yıl dönümünü kutlayan Fidan,"70. yıl çok önemli çünkü Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kuruldu aslında bu süre içinde büyük bir değişim gerçekleşti. Çin düşüncesinde sıfırla biten yıllar oldukça önemlidir. O nedenle 70. yıl sadece Çin açısından değil dünya için de çok önemli." dedi.

Özellikle son 20 yılda Çin'in her alanda inanılmaz bir hızda değiştiğini belirten Prof. Dr. Giray Fidan, "Çok büyük buluşlar Çin'e aittir, bunu da hatırlamakta fayda var. Barut, pusula, matbaa ve kâğıt. Bunlar da önemli inovasyonlar olarak düşünülebilir. Bugün de aynı şekilde Çin teknolojik alanda da önemli atılımlar yapıyor. Çok dinamik bir ülke, her alanda örneğin edebiyat alanında da Çin çok önemli değişimler gösterdi ve bu değişimin devam ettiğini görebiliyoruz." diye konuştu.

Prof. Dr. Giray Fidan programda, çevirisini yaptığı ve kısa süre önce okurlarla buluşan "Xi Jinping Anekdotlar" kitabı ile ilgili açıklamada bulundu.

"Kitabın özelliğinin kısa anekdotlardan oluşması" diyen Prof. Dr. Fidan, sözlerine şöyle devam etti:

"İçinde 88 anekdot var, bunların önemli bir kısmı Çin ile ilgili, bir kısmı da Çin'in uluslararası ilişkileri ile ilgili. Son derecek kısa, yoğun ve kolay anlaşılabilir bir metin. Xi Jinping'in yapmış olduğu konuşmalar üzerinden yola çıkarak her anekdotun altında Halkın Günlüğü gazetesi editoryal grubunun üzerinde yaptığı çalışmalarla 'genişletilmiş okuma' diye bir bölüm var. 'Genişletilmiş okuma' ile o yapılmış konuşmanın tarihsel altyapısını anlamış oluyorsunuz. 88 anekdot içinde son derece enteresan anekdotlar var. Çin tarihinden özlü sözler ve filozofların felsefe kitaplarından alıntılar gibi…. Aslında günümüzde Çin'i anlamak için kolay okunabilen ve yoğun bilgi olan güzel bir eser. Eseri çevirmeyi seçme nedenlerinden biri de buydu. Kitap, mümkün olduğu kadar kısa ve öz şekilde yoğun bilgi ile okura ulaşabiliyor."

Kitapta yer alan "Anekdot anlatmak, az imkân ile çok iş başarmaktır" ifadesine de değinen Prof. Dr. Giray Fidan, "Çin tarihinde de bunun çok örneğini görüyoruz. Klasik Çince mümkün olduğu kadar az Çince karakterle çok şey ifade edilebilen bir edebiyat türüdür. Karşı tarafın anlam derinliğini artıracak biçimde konuşmak önemlidir. O nedenle anekdotlar olabildiğince kısa ama son derece özgün bilgiler içeriyor." değerlendirmesini yaptı.

Yakın dönemde okurlarla buluşan bir diğer eseri "Cumhuriyetin Çinli Misafirleri" ile ilgili de konuşan Prof. Dr. Fidan, kitabın çok uzun yıllar devam eden bir çalışmanın sonucu olarak ortaya çıktığını söyledi. "Çin, Cumhuriyet ve Osmanlı arşivleri ile Çin ve Türk gazetelerinden yola çıkarak oluşturduğumuz bir kitap" diyen Prof. Dr. Giray Fidan, sözlerini şöyle tamamladı:

"İçerisinde beş tane önemli Çinli entelektüel devlet adamının yazıları var ayrıca giriş kısmında dönemin 1922 yılında yayınlanan 'Shanghai'ya Kılavuz' dergisinden iki tane yazı var ki bu yazılar oldukça önemli. 1921 yılında kurulan Çin Komünist Partisi'nin ilk resmi yayın organı. Türkiye'de başarılmış olan Kurtuluş Savaşı ve kapitülasyonların kaldırılması gibi önemli atılımlar Çinli diplomatları çok etkiliyor. 1920'lerden 1940'lara dek Türkiye'ye büyük bir ilgi olduğunu görüyoruz. 'Hasta Adamlar' ifadesi, sıklıkla Osmanlı İmparatorluğu için Avrupa'nın 'hasta adamı', Çin için ise Asya'nın 'hasta adamı' olarak kullanılırdı. Bu sebeple aralarında büyük benzerlikler var. Bu benzerlikleri de Çinli entelektüeller görüyor. 1920 ve 1930'larda kaleme alınan yazılarda buna dikkat çekiliyor."